Ortak başvuru rehberi

İçerik güncellemesi: 2026-10-26. Türkçe çeviri: 2026-10-27. Bağlantılı derslerle birlikte okuyun. Açıkça tarihli belge gözlemi olarak belirtilmedikçe bütün sayısal örnekler varsayımsaldır.

Ürünleri aynı baz para birimi, yatırım süresi, yatırımcı statüsü ve nakit tarihiyle karşılaştırın. Getiriden önce hukuki hakkı belirleyin. Yayımlanan fon fiyatı fon giderlerini zaten içerebilir; türev teminatı zarar tavanı değildir. Ürün açıklaması, erişim uygunluğunu, güncel likiditeyi veya işlem yapılabilir fiyatı tek başına kanıtlamaz. Uygulamayı tarihli belgeler ve gerçek aracı kurum sözleşmesi belirler.

Tarihli doğrulama bilgileri için kaynak kayıtlarını ve derslerdeki kaynakları kullanın. Gerçek bir işlemden önce değişen koşulları yeniden doğrulayın.

Ürün karşılaştırmaları

Standart yatırım fonu
Para piyasası fonu
Hisse senedi fonu ve hisse senedi yoğun fon
Borçlanma araçları fonu
Kıymetli maden fonu
Yabancı varlıklara yatırım yapan yurtiçi fon
Karma veya değişken fon
Fon sepeti fonu
Tematik fon
Katılım fonu
Koruma amaçlı fon
Garantili fon
Serbest fon
Gayrimenkul yatırım fonu (GYF)
Girişim sermayesi yatırım fonu
BES ve BEFAS kapsamında emeklilik fonu
Banka mevduatı
Katılım hesabı
Repo ve ters repo ile nakit değerlendirme
Adi pay ve doğrudan hisse senedi yatırımı
Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF)
Fiziki kıymetli maden
Banka kıymetli maden hesabı
Darphane altın sertifikası
Gayrimenkul proje sertifikası
Borsada işlem gören gayrimenkul yatırım ortaklığı (GYO)
Hazine bonosu
Yurtiçi devlet tahvili
Yurtiçi şirket veya banka borçlanma aracı
Değişken faizli ve TLREF'ye bağlı tahvil
Enflasyona endeksli borçlanma aracı
İhraççının erken itfa hakkı bulunan borçlanma aracı
Alt sıralı ve zarar karşılama özellikli borçlanma aracı
Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond
Yurtiçi Eurobond fonu üzerinden erişim
Kira sertifikası
Varlığa veya ipoteğe dayalı menkul kıymetler
Teminatlı menkul kıymet
Borçlanma araçları dağılımı ve işlem kaydı
VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması
Nakdi uzlaşmalı VİOP endeks vadeli işlemi
Fiziki teslimatlı VİOP pay vadeli işlemi
Nakdi uzlaşmalı VİOP döviz vadeli işlemi
Nakdi uzlaşmalı VİOP kıymetli maden vadeli işlemi
VİOP sanayi metali referanslı vadeli işlem
VİOP elektrik referanslı vadeli işlem
Faiz kotasyonlu VİOP TLREF vadeli işlemi
Fiziki teslimatlı VİOP devlet tahvili vadeli işlemi
Yurtiçi menkul kıymet kredisi
Menkul kıymet ödüncüyle yurtiçi açığa satış
Yurtiçi spot alım ve vadeli satış taşıma işlemi
İhtiyaca göre düzenlenmiş fiziki teslimatlı yurtiçi döviz forwardı
İhtiyaca göre düzenlenmiş nakdi uzlaşmalı döviz forwardı
İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi döviz swapı
İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi çapraz para swapı
İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi tek para birimli faiz swapı
İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi TLREF gecelik endeks swapı
İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi vadeli faiz anlaşması
Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri
Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar
Portföyde gelir ve koruma amaçlı opsiyon stratejileri
Yatırım kuruluşu varantı
Yatırım kuruluşu sertifikası
Yapılandırılmış borçlanma ürünü ve anapara taahhüdü
Çift para birimli ve getiri artırımı amaçlı yapı
Türkiye'de yetkili kurum üzerinden CFD erişimi
Portföy karşılaştırması ve karar kaydı
Yurtiçi saklama, transfer ve yatırımcı blokajı
Yurtiçi bankada döviz nakdi
Yurtiçi hisse senedi ve koruyucu satım opsiyonu
Döviz borcu için yurtiçi uzun alım opsiyonu
Uluslararası hesap ve saklama yolu
Uluslararası ETF ve pay sınıfı üzerinden erişim
ETN ve borsada işlem gören ürün yapılarının karşılaştırılması
Yabancı doğrudan borçlanma aracı ve tahvil fonu yolları
Yabancı borsalarda vadeli işlemler ve opsiyonlar
Özel uluslararası tezgâh üstü sözleşme hakları
Kriptoda süresiz ve ters sözleşmeler
Bütünleşik ürün ve korunma kararı kaydı

Her kart on bir soruyu yanıtlar. Sözleşmeye bağlı erişim veya maliyetlerde, gerçek araç ve işlem tarihi için belirtilen esas belgeyi edinin. Eğitim sayıları güncel teklif değildir.

Ürün: Standart yatırım fonu

İlgili dersler: C1T1L1, C1T1L2, C1T1L3, C1T1L4, C1T3L1, C1T3L2, C1T3L3, C1T3L4, C1T3L5, C1T5L1, C1T5L2, C1T5L3, C1T5L4, C1T5L5, C1T6L4, C1T7L5, C5T2L1, C5T3L1, C5T3L3, C5T4L1, C5T4L2, C5T6L1, C5T6L2.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Ayrı yönetilen portföye katılma payları; kurucu, yönetici, dağıtıcı ve saklama kuruluşunun rolleri farklıdır.

Getiri nereden doğar? Portföy geliri, fiyat ve kur değişimi eksi fon bünyesindeki giderler.

Fiyatı neler etkiler? Dayanak varlık ve yükümlülükler NAV'ı belirler; işlem fiyatı açıklanan değerleme kuralına bağlıdır.

Hangi nakit gerekir? Pay alım nakdi ve varsa yatırımcı giriş ücreti; standart bedeli ödenmiş payda ek taahhüt varsayılmaz.

Ne kadar kaybedebilirim? Kaldıraçsız standart pay bütün değerini ve yatırımcı masraflarını kaybettirebilir; varlık ayrılığı piyasa zararını önlemez.

Kimler erişebilir? Yalnızca kesin standart pay sınıfı ve sunulan kanal için geniş yurt içi erişim; güncel bulunabilirliği doğrulayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Alış/iade son saati, fiyat ve nakit takası fona özgüdür; ekran değeri çekilebilir nakit değildir.

Toplam maliyet nedir? Fon içi gider bir kez; giriş/çıkış/hesap masrafı ve tarihli vergi ayrıca.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Pay kayıtları ve aracı teyitleri miktarı uzlaştırır; saklama ve değerleme kayıtları portföyün hesap verebilirliğini destekler.

Alternatifler nelerdir? Erişilebilir banka nakdi, uygun BYF, doğrudan varlıklar veya likidite/risk koşulu sağlanmıyorsa ret.

Hangi belgeler belirleyicidir? SPK Communique III-52.1: https://mevzuat.spk.gov.tr/api/Mevzuat/File/167 (Madde 3–6, 14–15, 24–27; Ek 2–3; 2013-07-09; birleştirilmiş metin 2024-03-01 tarihine kadar değişiklikleri listeler; kontrol 2026-10-26); MKK TEFAS Platform: https://www.mkk.com.tr/saklama-hizmetleri/piyasalar-ve-platformlar/tefas-platformu (MKK–Takasbank entegrasyonuyla fon payı transferleri; belirtilmemiştir; erişim 2026-10-26; kontrol 2026-10-26); TI1 prospectus attached to KAP notification 1662920: https://www.kap.org.tr/tr/api/file/download/4028328ca09bee8f01a0a4f41c904468 (Bölüm I–III; IV varlık ayrılığı; V değerleme; VI alım satım; VII gider; VIII vergi; IX açıklama; 2026-09-15 bildirimi; kontrol 2026-10-26)

Ürün: Para piyasası fonu

İlgili dersler: C1T2L3, C1T2L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Kısa vadeli portföyün katılma paylarıdır; banka mevduatı vaadi değildir.

Getiri nereden doğar? Kısa vadeli araç geliri ve değerleme değişimi eksi giderler; geleceğe yönelik sabit günlük getiri yoktur.

Fiyatı neler etkiler? Kısa vade faiz duyarlılığını azaltabilir; kredi, likidite ve operasyon olayları pay değerini düşürebilir.

Hangi nakit gerekir? Pay alım nakdi; rezerv planı gerçek iade ve banka transfer takvimine uymalıdır.

Ne kadar kaybedebilirim? Piyasa/kredi zararı mümkündür; düşük risk göstergesi ve günlük işlem anaparayı veya anlık nakdi garanti etmez.

Kimler erişebilir? Fonun sunulduğu yurt içi standart fon kanalı; güncel pay sınıfı erişimini doğrulayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Gerçek fon/dağıtıcı saatleri ve çekim kuralları geçerlidir; mesai dışı hizmet evrensel değildir.

Toplam maliyet nedir? Fon içi gider; güncel koşullarla yatırımcı masrafı, stopaj ve transfer.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Kayden izlenen paylar ve belirli portföy saklama kuruluşu; bankadan alınması mevduat yapmaz.

Alternatifler nelerdir? Ayrı risk kontrolleriyle erişilebilir banka bakiyesi, uygun vadeli mevduat, katılma hesabı veya ters repo.

Hangi belgeler belirleyicidir? Takasbank TEFAS General Description: https://www.takasbank.com.tr/tr/hizmetler/isletilen-piyasalar/turkiye-elektronik-fon-alim-satim-platformu-tefas/genel-tanim (Genel tanım ve dağıtım platformu kapsamı; belirtilmemiştir; erişim 2026-10-26; kontrol 2026-10-26); TI1 prospectus attached to KAP notification 1662920: https://www.kap.org.tr/tr/api/file/download/4028328ca09bee8f01a0a4f41c904468 (Bölüm I–III; IV varlık ayrılığı; V değerleme; VI alım satım; VII gider; VIII vergi; IX açıklama; 2026-09-15 bildirimi; kontrol 2026-10-26); TI1 Investor Information Form attached to KAP notification 1665983: https://www.kap.org.tr/tr/api/file/download/4028328ca0b8418501a0c2f44676154d (Sayfa 1–2: kimlik; risk profili; gider; önemli bilgi; 2026-09-21; kontrol 2026-10-26)

Ürün: Hisse senedi fonu ve hisse senedi yoğun fon

İlgili dersler: C1T4L1.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Pay yatırım çerçevesine sahip fon payları; hisse senedi yoğun statüsü ayrıca doğrulanan düzenleyici sınıftır.

Getiri nereden doğar? Temettü, pay fiyatı/kur değişimi ve yönetim kararları eksi giderler.

Fiyatı neler etkiler? Sektör, ihraççı, ortak etken, nakit ve türev etkin pozisyonu; fon pay fiyatı tek şirket payının değerlemesi değildir.

Hangi nakit gerekir? Ödenmiş alım ve masraflar; açık sözleşme yoksa kişisel teminat yükümlülüğü varsayılmaz.

Ne kadar kaybedebilirim? Ödenmiş pay değeri ve masraflara kadar büyük, birlikte gerilemeler; fon kaldıracı/türevi NAV riskini büyütebilir.

Kimler erişebilir? Geniş sunulan sınıf için olağan yurt içi erişim; kesin politika ve güncel sınıf doğrulanmalıdır.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Fona özgü iade takvimi pay piyasası düşerken nakdi geciktirebilir.

Toplam maliyet nedir? NAV'daki fon gideri, işlem etkisi, yatırımcı masrafı ve doğru tarihli vergi sınıfı.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Pay ve işlem kaydı; dayanak şirket işlemleri fon düzeyinde yönetilir.

Alternatifler nelerdir? Doğrudan pay sepeti, aynı pozisyona uygun BYF, düşük riskli nakit bölümü veya yakın vadeli tahsisin reddi.

Hangi belgeler belirleyicidir? SPK Mutual Funds Introduction Guide: https://www.spk.gov.tr/kurumlar/fonlar/yatirim-fonlari/menkul-kiymet-yatirim-fonlari/tanitim-rehberi (Fon nedir; fon giderleri; fon türleri; kurucu ve yönetici; kayden izlenen paylar; belirtilmemiştir; erişim 2026-10-26; kontrol 2026-10-26); SPK Communique III-52.1: https://mevzuat.spk.gov.tr/api/Mevzuat/File/167 (Madde 3–6, 14–15, 24–27; Ek 2–3; 2013-07-09; birleştirilmiş metin 2024-03-01 tarihine kadar değişiklikleri listeler; kontrol 2026-10-26)

Ürün: Borçlanma araçları fonu

İlgili dersler: C1T4L2.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Kişiye vaat edilmiş kupon veya vade ödemesi olmayan borçlanma aracı pozisyonuna ait paylar.

Getiri nereden doğar? Tahakkuk eden gelir, faiz/kredi/kur yeniden fiyatlaması ve portföy işlemleri eksi maliyet.

Fiyatı neler etkiler? Durasyon, referans getiri, kredi marjı, kur ve likidite; ortalama vade durasyon değildir.

Hangi nakit gerekir? Alım ve yatırımcı masrafı; yöneticinin yeniden yatırımı sürekli faiz pozisyonu yaratabilir.

Ne kadar kaybedebilirim? Faiz ve kredi zararı pay NAV'ını düşürebilir; fon tutmak vade tutarını kendiliğinden sabitlemez.

Kimler erişebilir? Yurt içinde sunulan fon yolu; standart/sınırlı sınıfı ve kur politikasını doğrulayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Kendi değerleme/takas koşulları geçerlidir; dayanak tahvil vadesi yatırımcının nakit tarihini belirlemez.

Toplam maliyet nedir? Fon içi yönetim/portföy maliyeti, yatırımcı masrafı ve tarihli vergi; gideri iki kez saymayın.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Belirli fon saklama kuruluşu, pay kayıtları ve tarihli portföy/değerleme raporları.

Alternatifler nelerdir? Uyumlu doğrudan tahvil/bono, kısa nakit ürünleri, BYF veya tarih kesinse likiditeyi korumak.

Ürün: Kıymetli maden fonu

İlgili dersler: C1T4L3, C1T8L1.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Açıklanan maden bağlantılı portföyde pay; mutlaka fiziki teslim hakkı değildir.

Getiri nereden doğar? Maden fiyatı, baz para birimine çevrim ve portföy uygulaması eksi giderler.

Fiyatı neler etkiler? Maden türü, saflık ölçütü, döviz hareketi, portföy ve değerleme zamanı.

Hangi nakit gerekir? Alış nakdi ve masraflar; iadede külçe alınabileceği varsayılmaz.

Ne kadar kaybedebilirim? Maden/kur düşüşü ve uygulama zararı pay değerinin tamamını azaltabilir.

Kimler erişebilir? Yurt içinde sunulan sınıf; kesin politika, kanal ve kısıtlar doğrulanmalıdır.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Açıklanan iade süreci; fiziki teslim açık hak gerektirir.

Toplam maliyet nedir? Fon içi gider bir kez, yatırımcı masrafı/vergi ve gerçekten ödenmiş dönüşüm maliyeti.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Fon payı, portföy saklama kuruluşu ve raporlar; maden sahipliği türü dayanak belgelere bağlıdır.

Alternatifler nelerdir? Fiziki maden, maden hesabı, altın sertifikası, BYF veya sabit borç için erişilebilir TRY nakdi.

Ürün: Yabancı varlıklara yatırım yapan yurtiçi fon

İlgili dersler: C1T4L3.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Belirli yabancı ekonomik pozisyonu sağlayan yurt içi fon payı; kendiliğinden yabancı aracı hesabı değildir.

Getiri nereden doğar? Yabancı varlık ve kur büyümesi, dağıtım ve uygulama eksi giderler.

Fiyatı neler etkiler? Dayanak piyasalar, döviz birimi başına TRY değişimi, koruma politikası ve piyasa takvimi farkı.

Hangi nakit gerekir? Fonun işlem para birimiyle yurt içi alım; nakit blokajı ve fiyat tarihleri önemlidir.

Ne kadar kaybedebilirim? Varlık ve kur kaybı birbirini güçlendirebilir; TRY kotasyonu yabancı pozisyonu kaldırmaz.

Kimler erişebilir? Kesin standart/sınırlı sınıfın yurt içi dağıtımı; yabancı varlık tutmak bireysel erişim kanıtı değildir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Yabancı tatiller ve fon/dağıtıcı kuralları fiyatı ve iade erişimini değiştirebilir.

Toplam maliyet nedir? Fon içi gider ve yabancı portföy yükleri; ayrıca gerçek yatırımcı masrafı ve Türk vergi analizi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Yurt içi pay kayıtları; saklama açıklamaları yabancı varlık saklama/değerleme düzenini gösterir.

Alternatifler nelerdir? Yurt içi BYF veya başka fon; ileride 6. sınıfta doğrudan yabancı yol ya da desteklenmeyen erişimi reddetmek.

Ürün: Karma veya değişken fon

İlgili dersler: C1T4L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Açıklanan çok varlıklı dağılım çerçevesinin payları; kesin tür ve esneklik okunmalıdır.

Getiri nereden doğar? Varlık sınıfı getirileri ve dağılım kararları eksi fon gideri.

Fiyatı neler etkiler? Güncel ve izin verilen gelecek ağırlıkları, ortak risk etkenleri, türev ve nakit.

Hangi nakit gerekir? Alım nakdi; bugünkü ihtiyatlı dağılım kalıcı vaat değildir.

Ne kadar kaybedebilirim? Birlikte pay/tahvil/kur zararı ve dağılım hatası pay değerini önemli azaltabilir.

Kimler erişebilir? Standart veya sınırlı statüsü ayrıca doğrulanan yurt içi sınıf.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? İşlem koşulu fona aittir; tek mevcut varlığın görünen likiditesine değil.

Toplam maliyet nedir? Fon içi dağılım/işlem gideri, yatırımcı masrafı ve tarihli vergi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Kayden izlenen pay ve tarihli portföy dağılım sapmasını alt varlıklara bakarak incelemeyi sağlar.

Alternatifler nelerdir? Basit ayrı fonlar, sabit doğrudan dağılım, nakit rezerv veya belirsiz takdir yetkisinin reddi.

Ürün: Fon sepeti fonu

İlgili dersler: C1T4L4, C1T5L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Alt fon payları tutan üst fonun payları; yapı katmanları bağımsız riskler yaratmaz.

Getiri nereden doğar? Alt fon getirisi ve dağılım eksi üst fon gideri.

Fiyatı neler etkiler? Alt varlıklar, alt likidite, ücret katmanları ve örtüşen pozisyonlar.

Hangi nakit gerekir? Üst fona alım; alt taahhüt ve likidite kısıtları varsayılmamalı, okunmalıdır.

Ne kadar kaybedebilirim? Alt fon zararı ve iç/dış likidite uyumsuzluğu değeri azaltabilir veya çıkışı geciktirebilir.

Kimler erişebilir? Yurt içi sınıf; üst fon erişim uygunluğunu ve önemli pozisyon kısıtlarını doğrulayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Açıklanan kısıtlar ve alt likidite riski altında üst fonun iade kuralları geçerlidir.

Toplam maliyet nedir? Alt fon gideri fiyatına zaten yansır; üst gider eklenir. Üst net getiriden katmanları yeniden düşmeyin.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Üst pay kayıtları ve portföy raporu; alt saklama/değerleme zincirin ek halkalarıdır.

Alternatifler nelerdir? Seçilmiş alt fonları doğrudan tutmak, daha basit eşdeğer pozisyon veya belirsiz örtüşmenin reddi.

Ürün: Tematik fon

İlgili dersler: C1T4L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Açıklanmış tema etrafında seçilen stratejinin payları; tema garanti veya tam hukuki sınıf değildir.

Getiri nereden doğar? Temaya bağlı varlık getirisi ve yönetim uygulaması eksi giderler.

Fiyatı neler etkiler? Çok varlığa rağmen ortak finansman, sektör, değerleme, coğrafya ve kur duyarlılığı.

Hangi nakit gerekir? Alım ve masraf; miktar tema yoğunlaşması bütçesine uymalıdır.

Ne kadar kaybedebilirim? Birlikte gerilemeler ve değişen tema tanımı önemli pay kaybı yaratabilir.

Kimler erişebilir? Gerçek standart/sınırlı sınıfın yurt içi kanalı; güncel yatırım çerçevesini doğrulayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Fonun açıklanan takvimi; popüler tema derin dayanak piyasası demek değildir.

Toplam maliyet nedir? Fon içi gider/işlem etkisi, yatırımcı ücreti ve geçerli tarihli vergi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Paylar ve tarihli politika/portföy; tema sapmasıyla ortak ihraççıları izleyin.

Alternatifler nelerdir? Geniş çeşitlendirilmiş hisse senedi fonu, bilinçli doğrudan sektör pozisyonu veya mevcut dağılımı korumak.

Ürün: Katılım fonu

İlgili dersler: C1T4L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Açıklanan katılım çerçevesiyle sınırlanan portföy payları; anapara koruma vaadi değildir.

Getiri nereden doğar? İzinli varlık geliri, pay/maden/kredi/kur hareketi eksi maliyetler.

Fiyatı neler etkiler? İzin verilen varlık, eleme yöntemi, gerçek ağırlıklar ve ortak ekonomik etkenler.

Hangi nakit gerekir? Ödenmiş alım ve masraf; uyum koşulu likidite bütçesini kaldırmaz.

Ne kadar kaybedebilirim? Politikaya uygun varlık da düşebilir; uyum ve finansal uygunluk ayrıdır.

Kimler erişebilir? Kesin yurt içi sınıf ve politika; standart/sınırlı erişim ve gereken uygunluk standardını doğrulayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Fona özgü işlem/takas; hesap benzeri otomatik çekim hakkı yoktur.

Toplam maliyet nedir? Fon içi gider, yatırımcı masrafı ve yatırım politikası etiketinden bağımsız kanuni vergi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Pay/saklama kaydı, güncel uyum ve portföy açıklaması.

Alternatifler nelerdir? İzinli erişilebilir nakit, katılma hesabı, doğrudan uygun varlık veya başka uyumlu dağılım.

Ürün: Koruma amaçlı fon

İlgili dersler: C1T3L5, C1T4L6.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Belirli tarihte ve koşullarda belirli koruma hedefini amaçlayan stratejinin payları.

Getiri nereden doğar? Koruma varlıkları ve koşullu yükseliş katılımı eksi gider/masraf.

Fiyatı neler etkiler? Faizler, dayanak performansı, opsiyon koşulları, kredi ve erken çıkış değerlemesi.

Hangi nakit gerekir? Gerekli dönemde uygun pay alımı ve masraf; alınan payın kapsama girip girmediğini okuyun.

Ne kadar kaybedebilirim? Hedef gerçekleşmeyebilir; erken satış anaparanın altında olabilir; nominal hedef tutsa da enflasyon sürer.

Kimler erişebilir? Yurt içi ihraca özgü bulunabilirlik ve uygunluk; kategorinin varlığı aktif teklif demek değildir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Planlanan koruma tarihi erken iade veya borsa satış hakkından farklıdır.

Toplam maliyet nedir? Fon içi strateji maliyeti, giriş/çıkış masrafı ve tarihli vergi; taban masrafları dışlayabilir.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Kayden izlenen paylar ve belirli saklama kuruluşu; koruma stratejisi sigortalı mevduat değildir.

Alternatifler nelerdir? Uyumlu mevduat/tahvil, olağan portföy, doğrulanmış garantili fon veya tarih uyumsuzluğunun reddi.

Ürün: Garantili fon

İlgili dersler: C1T3L5, C1T4L6.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Tanımlı açık/koşulları kapsayan belirli garanti sözleşmesi ve garantörü bulunan paylar.

Getiri nereden doğar? Portföy stratejisi ve koşullu ödeme; garantör yalnızca tanımlı yükümlülüğünü destekler.

Fiyatı neler etkiler? Dayanak varlıklar, faizler, garanti koşulları ve sağlayıcının kredi riski.

Hangi nakit gerekir? Uygun ilk nakit ve masraf; para birimi, pay grubu ve tutma koşullarını doğrulayın.

Ne kadar kaybedebilirim? Sağlayıcı temerrüdü, kapsam dışı çıkış/ücret ve enflasyon yatırımcıya zarar verebilir.

Kimler erişebilir? Yurt içi ihraca özgü erişim ve güncel belgeler; aktif ürün varsayılmaz.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Garanti ödeme tarihi/talep süreci erken satış koşullarından ayrıdır.

Toplam maliyet nedir? Fon içi gider, alım/iade ücreti, açıklanmış garanti maliyeti ve tarihli vergi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Fon saklaması varlığı doğrular; garantör yükümlülüğü saklama değil, ek alacaktır.

Alternatifler nelerdir? Koruma stratejisi, uyumlu borçlanma aracı/mevduat veya koşullar yoksa erişilebilir temel seçeneği tutmak.

Ürün: Serbest fon

İlgili dersler: C1T3L4, C1T7L1, C1T7L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Açıklanan geniş yatırım yetkisi altında erişimi sınırlı katılma payı; ek yatırımcı yükümlülüğü açık sözleşme gerektirir.

Getiri nereden doğar? Uzun/kısa pozisyon, türev ve izin verilen diğer strateji getirisi eksi finansman ve ücretler.

Fiyatı neler etkiler? Brüt/net pozisyon, baz riski, kaldıraç, yoğunlaşma, finansman ve değerleme varsayımları.

Hangi nakit gerekir? Alım ve varsa sözleşmesel gelecek yükümlülüğü; çağrı/teminat görevi varsayılmamalı, okunmalıdır.

Ne kadar kaybedebilirim? Kaldıraçlı/farklı yönlü pozisyon NAV'ı sert düşürebilir; düşük net pozisyon zarar tavanı değildir.

Kimler erişebilir? Güncel SPK ölçütü ve dağıtıcı doğrulamasıyla nitelikli yatırımcı; 2026-10-26 itibarıyla sayısal eşik ileri sürülmez.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Değerleme/iade sıklığı, bildirim, ödeme sınırı ve durdurma farklı olabilir; NAV kotasyonu nakit değildir.

Toplam maliyet nedir? Finansman/ödünç/işlem maliyeti, yönetim/performans ücreti, yatırımcı masrafı ve tarihli vergi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Kayden izlenen paylar, açıklanan saklama kuruluşu, değerleme politikası ve dönemsel strateji kaydı.

Alternatifler nelerdir? Standart şeffaf fon, daha basit doğrudan pozisyon, erişilebilir rezerv veya erişilemez/likit olmayan koşulların reddi.

Ürün: Gayrimenkul yatırım fonu (GYF)

İlgili dersler: C1T7L2, C1T7L5, C1T8L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Gayrimenkul pozisyonlarına erişimi sınırlı fon katılımı; belirli bağımsız bölümde otomatik tapu değildir.

Getiri nereden doğar? Kira ve gayrimenkul satışları eksi faaliyet, finansman ve fon yükleri.

Fiyatı neler etkiler? Ekspertiz, boş kalma, sermaye harcaması, borç, iskonto oranı ve satış likiditesi.

Hangi nakit gerekir? Alım ve açık taahhütler; gayrimenkul/borç nakit ihtiyacı fonu etkiler.

Ne kadar kaybedebilirim? Kaldıraç ve satış iskontosu kaybı büyütebilir; ekspertize dayalı NAV satış tabanı değildir.

Kimler erişebilir? 2026-10-26 güncellemesi sonrası kontroller dahil güncel ölçütlerle nitelikli yatırımcı yolu.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Fon ömrü, bildirim, satış takvimi, ödeme sınırı ve devir onayı; istekli alıcı varsayılmaz.

Toplam maliyet nedir? Gayrimenkul faaliyet/sermaye gideri, faiz, fon ücreti, satış masrafı ve geçerli tarihli vergi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Pay kaydı, belirli saklama düzeni, tapu/değerleme kanıtı ve denetlenmiş rapor.

Alternatifler nelerdir? Borsadaki GYO payı, doğrudan gayrimenkul, diğer fonlar veya kısa vadeli rezervde kullanmayı reddetmek.

Hangi belgeler belirleyicidir? SPK qualified-investor criteria press release: https://spk.gov.tr/duyurular/basin-duyurulari/2026/basin-duyurusu_2 (Duyurunun tamamı; ölçüt güncellemesi ve GYF/GSYF istisnasının kaldırılması; 2026-10-26; kontrol 2026-10-26); SPK Real Estate Investment Funds Introduction Guide: https://spk.gov.tr/kurumlar/fonlar/yatirim-fonlari/gayrimenkul-yatirim-fonlari/tanitim-rehberi (Tanım ve sunum çerçevesi; belirtilmemiştir; erişim 2026-10-26; kontrol 2026-10-26)

Ürün: Girişim sermayesi yatırım fonu

İlgili dersler: C1T7L3, C1T7L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Ayrıca kararlaştırılmış taahhüt ve sermaye çağrısı yükümlülükleriyle erişimi sınırlı paylar.

Getiri nereden doğar? Şirket büyümesi/çıkışı, dağıtım ve kalan değer eksi ücret/başarı payı.

Fiyatı neler etkiler? Şirket finansmanı, pay sulanması, öncelik hakları, değerleme ve çıkış piyasaları.

Hangi nakit gerekir? Ödenmiş nakit ve kalan sözleşmesel çağrı/olası yeniden çağrı için erişilebilir rezerv.

Ne kadar kaybedebilirim? Şirketler başarısız olabilir, kalan değer yok olabilir; taahhüt temerrüdü yaptırımları ek sonuç yaratabilir.

Kimler erişebilir? Güncel SPK kurallarıyla doğrulanmış nitelikli yatırımcı; ek koşullar yatırımcı sözleşmesindedir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Fon ömrü/uzatmaları, dağıtım, devir onayı ve çıkış kısıtı; kalan NAV likit değildir.

Toplam maliyet nedir? Ücret matrahı taahhüt veya yatırılmış varlık olabilir; gider, başarı payı ve tarihli yatırımcı vergisi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Pay kaydı, taahhüt/çağrı defteri, ihraç belgesi ve portföy değerleme/dağıtım raporu.

Alternatifler nelerdir? Borsadaki pay, standart fon, başka uzun vadeli sermaye araçları veya finanse edilemeyen taahhüdün reddi.

Hangi belgeler belirleyicidir? SPK qualified-investor criteria press release: https://spk.gov.tr/duyurular/basin-duyurulari/2026/basin-duyurusu_2 (Duyurunun tamamı; ölçüt güncellemesi ve GYF/GSYF istisnasının kaldırılması; 2026-10-26; kontrol 2026-10-26); SPK Venture Capital Investment Funds Introduction Guide: https://www.spk.gov.tr/kurumlar/fonlar/yatirim-fonlari/girisim-sermayesi-yatirim-fonlari/tanitim-rehberi (Tanım; katılma payları; açıklama belgeleri; belirtilmemiştir; erişim 2026-10-26; kontrol 2026-10-26)

Ürün: BES ve BEFAS kapsamında emeklilik fonu

İlgili dersler: C1T7L4, C1T7L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Hesap ve fayda çerçevesindeki emeklilik yatırım payları; sistem içi değişim çekimden farklıdır.

Getiri nereden doğar? Dayanak fon performansı ve yalnızca güncel kurallarla gerçekten kazanılmış/hak edilmiş fayda.

Fiyatı neler etkiler? Portföy etkenleri ve değişim takvimi; hak kazanma kuralları çıkış nakdini ayrı etkiler.

Hangi nakit gerekir? Katkı ve plan masrafı; gerektiğinde sistem dışında acil likidite tutun.

Ne kadar kaybedebilirim? Fon kaybı, kazanılmamış faydanın kaybı ve çıkış kesintileri nakdi azaltabilir; getiri garantisi ima edilmez.

Kimler erişebilir? Emeklilik şirketi/planı; BEFAS çerçeve içinde belirli diğer şirket fonlarını sunar.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Sistem içi değişim, sistemden çekim ve emekliliğin güncel koşul/süreçleri ayrıdır.

Toplam maliyet nedir? Fon içi gider, plan masrafı ve gerçek matrahıyla çıkış vergisi; varsayımsal çizelge güncel hukuk değildir.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Planla uzlaştırılmış katılımcı ekstresi, fon payları ve ayrı fayda kayıtları.

Alternatifler nelerdir? Emeklilik dışı standart fon, erişilebilir rezerv ve uygun uzun vadeli emeklilik alternatifleri.

Hangi belgeler belirleyicidir? EGM Participant Information Guide: https://www.egm.org.tr/katilimcilar/katilimci-bilgilendirme-rehberi/ (Katılımcı hakları; dağılım değişimi; sistemden ayrılma; belirtilmemiştir; erişim 2026-10-26; kontrol 2026-10-26); EGM BEFAS explanation: https://www.egm.org.tr/fonlar/bireysel-emeklilik-fon-alim-satim-platformu-befas/befas/ (BEFAS platform tanımı ve şirket dağıtım yolu; belirtilmemiştir; erişim 2026-10-26; kontrol 2026-10-26)

Ürün: Banka mevduatı

İlgili dersler: C1T1L1, C1T1L2, C1T1L3, C1T1L4, C1T2L1, C1T2L3, C1T2L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Mevduatı kabul eden tüzel bankadan sözleşmesel hesap alacağı; sigorta ayrı hukuki kontroldür.

Getiri nereden doğar? Oran, bakiye, gün sayımı ve vade koşullarındaki faiz eksi masraf ve vergi.

Fiyatı neler etkiler? Hesap tahakkuku işlem gören menkul kıymet fiyatından ayrıdır; enflasyon/kur satın alma gücünü etkiler.

Hangi nakit gerekir? Başlangıç anaparası; çekim ve asgari/koşullu bakiye sözleşmeye bağlıdır.

Ne kadar kaybedebilirim? Koruma dışı veya sınırı aşan banka iflas riski, enflasyon, kur ve erken bozma fırsat maliyeti; güncel koruma tavanı belirtilmez.

Kimler erişebilir? Yetkili yurt içi banka ve kesin hesap koşulları; promosyon uygunluğu menkul kıymet yatırımcı statüsünden ayrıdır.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Vade, erken bozma hükmü, yenileme talimatı ve gerçek transfer erişimi nakdi belirler.

Toplam maliyet nedir? Güncel tarihli stopaj, hesap/transfer masrafı ve erken bozmada vazgeçilen faiz; örnek çizelgeler varsayımsaldır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Banka ekstresi tüzel bankayı, mevduat sahibini ve tahakkuk eden alacağı gösterir; menkul kıymet pay saklama kaydı değildir.

Alternatifler nelerdir? Ayrı risk/zamanlama kontrolüyle erişilebilir bakiye, katılma hesabı, uyumlu ters repo veya para piyasası fonu.

Hangi belgeler belirleyicidir? Banking Law 5411 original adopted text, TBMM: https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D22/Y3/T1/KanunMetni/4d94d890-77e3-4926-b09e-fe2cbdfae9e6.html (Madde 3 katılma hesabı tanımı; Madde 63–64 sigorta çerçevesi; kabul 2005-10-19; yayım 2005-11-01 (RG 25983 mükerrer); atıf yapılan hükümler yayım tarihinde yürürlükte; değişiklikleri işlenmemiş tarihsel metin; kontrol 2026-10-26); GIB Investment Income Tax Guide, publication 584: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFileResources?objectKey=arsiv%2Ffileadmin%2Fbeyannamerehberi%2F2026%2F2026_menkulsermayeiradi.pdf (Giriş; gelir sınıflandırması; beyan dışı gelir; stopaj ve beyan bölümleri; 2026-02; kontrol 2026-10-26)

Ürün: Katılım hesabı

İlgili dersler: C1T2L1, C1T2L3, C1T2L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Kâr/zararı dağıtan katılım bankası sözleşmesine dayalı hesap alacağı; önceden belirlenmiş getiri vaadi değildir.

Getiri nereden doğar? Gerçek sözleşme uyarınca gerçekleşmiş havuz sonucu ve yatırımcı payı.

Fiyatı neler etkiler? Beklenen/geçmiş yıllıklandırılmış dağıtım sabit gelecek faizi değildir; varlık sonucu ve paylaşım koşulu önemlidir.

Hangi nakit gerekir? İlk katkı ve gereken bakiye; sözleşmesiz ek yükümlülük çıkarılmaz.

Ne kadar kaybedebilirim? Sonuç, kuruluş, erken çıkış ve enflasyon riski; sigorta uygunluğu getiriyi sabitlemez.

Kimler erişebilir? Gerçek koşullarıyla yurt içi katılım bankası hesabı; promosyon ve hesap koşullarını doğrulayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Vade/erken çekim sonucu paylaşımı, işlem ve transfer koşulları geçerlidir.

Toplam maliyet nedir? Varsa banka payı, masraf, erken çıkış etkisi ve tarihli stopaj; dağıtılmış sonuçtan banka payını tekrar düşmeyin.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Ekstre ve sözleşme bakiye/paylaşımı tanımlar; fiziki dayanak sahipliği varsayılmaz.

Alternatifler nelerdir? İzinli erişilebilir bakiye, katılım fonu, uygun başka nakit ürünü veya sabit getiri varsayımının reddi.

Ürün: Repo ve ters repo ile nakit değerlendirme

İlgili dersler: C1T2L2, C1T2L3.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Satış/geri alım düzeni; belirtilen teminat/temerrüt haklarıyla nakit veren ters repo, alan repo yapar.

Getiri nereden doğar? Kararlaştırılan geri alım tutarı eksi verilen nakit ve maliyet; teminat menkul kıymetinin kuponu değildir.

Fiyatı neler etkiler? Oran, gün esası, vade, karşı taraf ve teminat değerlemesi nakit/geri kazanımı belirler.

Hangi nakit gerekir? Başlangıçta verilen nakit; borçlu kararlaştırılan kapanış nakdini öder; teminat hareketi ayrı izlenir.

Ne kadar kaybedebilirim? Karşı taraf temerrüdü ve teminat satış boşluğu/maliyeti karşılanmayan zarar bırakabilir; teminat genel zarar garantisi değildir.

Kimler erişebilir? Gerçek ikili veya organize piyasa düzeni belirlenmiş yetkili yurt içi aracı.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Başlangıç/bitiş valörü ve varsa erken çözme hakkı; temerrüt sonrası teminat satışı zaman alabilir.

Toplam maliyet nedir? Oran farkı, işlem masrafı, stopaj ve transfer; kesin vergi bilgisi güncel kontrol gerektirir.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Teminatı, saklama kuruluşunu, blokajı, yeniden değerlemeyi ve icrayı belirleyin; Borsa tanımı her bireysel sözleşme değildir.

Alternatifler nelerdir? Uyumlu mevduat, katılma hesabı, para piyasası fonu veya erişilebilir nakit.

Hangi belgeler belirleyicidir? Borsa Istanbul Repo product description: https://www.borsaistanbul.com/piyasalar/borclanma-araclari-piyasasi/urunler/repo (Repo ve ters repo tanımları; belirtilmemiştir; erişim 2026-10-26; kontrol 2026-10-26); Borsa Istanbul Repo–Reverse Repo Market: https://www.borsaistanbul.com/piyasalar/borclanma-araclari-piyasasi/piyasa-isleyisi/repo-ters-repo-pazari (Giriş açıklaması: bloke saklama, günlük yeniden değerleme, teminat ve vade takası; belirtilmemiştir; erişim 2026-10-26; kontrol 2026-10-26); GIB Investment Income Tax Guide, publication 584: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFileResources?objectKey=arsiv%2Ffileadmin%2Fbeyannamerehberi%2F2026%2F2026_menkulsermayeiradi.pdf (Giriş; gelir sınıflandırması; beyan dışı gelir; stopaj ve beyan bölümleri; 2026-02; kontrol 2026-10-26)

Ürün: Adi pay ve doğrudan hisse senedi yatırımı

İlgili dersler: C1T1L1, C1T6L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Pay haklarıyla şirketin kalan değeri üzerinde ortaklık; basit analizde şirket borcu özsermayeden önce gelir.

Getiri nereden doğar? Temettü ve pay fiyatı değişimi eksi işlem, tutma ve vergi yükü.

Fiyatı neler etkiler? Kâr, varlık/yükümlülük, finansman, yönetişim, kur ve yatırımcı değerlemesi.

Hangi nakit gerekir? Bedeli tamamen ödenmiş alış ve masraf; borçlanma veya teminat ayrı açık düzen gerektirir.

Ne kadar kaybedebilirim? Kaldıraçsız tamamen ödenmiş alış bütün değeri ve masrafı kaybettirebilir; finansmanlı/kısa pozisyonun ayrı daha büyük yükümlülüğü vardır.

Kimler erişebilir? Yetkili yurt içi pay hesabı ve güncel kotasyon/işlem koşulu.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Emrin borsada gerçekleşmesi, derinlik ve güncel çekilebilir takas; analitik değerden satış garantisi yoktur.

Toplam maliyet nedir? Alış-satış farkı, hizmet vergileri dahil komisyon, saklama, yeniden dengeleme ve tarihli vergi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Aracı teyidi ve ilgili merkezi yatırımcı kayıtları menkul kıymet ve şirket işlemlerini gösterir.

Alternatifler nelerdir? Uyumlu hisse senedi fonu/BYF, başka pozisyon veya yakın yükümlülük için nakit temel seçeneğini tutmak.

Ürün: Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF)

İlgili dersler: C1T5L4, C1T6L1, C1T6L2, C1T6L3, C1T6L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Borsada işlem gören kayıtlı fon payı; belirli birincil oluşturma/geri alım hakkı uygun katılımcıya aittir.

Getiri nereden doğar? Ölçüt pozisyonu ve izleme sonucu eksi fon içi gider; ayrıca yatırımcı prim/iskonto hareketi.

Fiyatı neler etkiler? NAV/gösterge değer, dayanak likiditesi, kotasyon derinliği, alış-satış farkı ve piyasa saatleri; her zaman damgası önemlidir.

Hangi nakit gerekir? Bireysel alışta satış kotasyonu ve masraf; birincil blok finansmanı/sepet gereksinimi farklıdır.

Ne kadar kaybedebilirim? Pay değeri ve prim düşebilir; oluşturma mekanizması likidite iskontosunu ve dayanak zararını kaldırmaz.

Kimler erişebilir? Güncel izinli borsa payı için yetkili yurt içi pay aracısı; birincil erişim ayrıca doğrulanır.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Bireysel borsa satışı ve gerçek takas; birincil geri alım küçük yatırımcıya sınırsız nakit hakkı değildir.

Toplam maliyet nedir? Fon içi gider bir kez, alış-satış farkı, komisyon, saklama, prim/iskonto ve tarihli vergi; gerçek fiyat defteri farkı zaten içerir.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Fon saklama ve pay kaydı, işlem teyidi, sepet/değerleme açıklaması ve ölçüt yöntemi.

Alternatifler nelerdir? Aynı pozisyonlu standart fon, doğrudan sepet, nakit seçeneği veya yetersiz derinlik/aşırı primin reddi.

Hangi belgeler belirleyicidir? SPK Communique III-52.2: https://mevzuat.spk.gov.tr/api/Mevzuat/File/168 (Madde 3–4 tanımlar; pay oluşturma/geri alım ve endeks izleme bölümleri; 2013-11-27; kontrol 2026-10-26); Borsa Istanbul Equity Market Products: https://www.borsaistanbul.com/piyasalar/pay-piyasasi/urunler (BYF; gayrimenkul sertifikaları; emtia sertifikaları / ALTIN.S1; belirtilmemiştir; erişim 2026-10-26; kontrol 2026-10-26)

Ürün: Fiziki kıymetli maden

İlgili dersler: C1T8L1.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Belirli madeni fiziken bulundurma veya açıkça belgeli sahiplik; saflık/orijinallik kanıt ister.

Getiri nereden doğar? Maden fiyatı ve kur değişimi; madenin kendisi kupon ödemez.

Fiyatı neler etkiler? Eş saflıkta ağırlık, saf içerik, satıcı primi, işçilik ve geri satış piyasası.

Hangi nakit gerekir? Tam alış ve satıcı, taşıma, saklama, isteğe bağlı sigorta masrafı.

Ne kadar kaybedebilirim? Fiyat düşüşü, hırsızlık, hasar, sahtecilik/ayar testi ve satış iskontosu; bulundurma TRY değerini korumaz.

Kimler erişebilir? Hukuka uygun doğrulanmış satıcı/saklama düzeni; yatırım hesabından teslim hakkı varsayılmaz.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Gerçek madenin ayar, miktar ve çalışma saati koşullarıyla satıcıya satışı veya devri.

Toplam maliyet nedir? Alış/geri satış farkı, işçilik, saklama, sigorta, taşıma ve geçerli güncel işlem/vergi uygulaması.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Fiziki bulundurma veya açık tahsisli saklama; fatura, ayar/ağırlık, sigorta/saklama koşullarını saklayın.

Alternatifler nelerdir? Maden hesabı, kıymetli maden fonu, BYF, Darphane sertifikası veya sabit TRY ihtiyacına erişilebilir nakit.

Hangi belgeler belirleyicidir? Banking Law 5411 original adopted text, TBMM: https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D22/Y3/T1/KanunMetni/4d94d890-77e3-4926-b09e-fe2cbdfae9e6.html (Madde 3 katılma hesabı tanımı; Madde 63–64 sigorta çerçevesi; kabul 2005-10-19; yayım 2005-11-01 (RG 25983 mükerrer); atıf yapılan hükümler yayım tarihinde yürürlükte; değişiklikleri işlenmemiş tarihsel metin; kontrol 2026-10-26); Borsa Istanbul Equity Market Products: https://www.borsaistanbul.com/piyasalar/pay-piyasasi/urunler (BYF; gayrimenkul sertifikaları; emtia sertifikaları / ALTIN.S1; belirtilmemiştir; erişim 2026-10-26; kontrol 2026-10-26)

Ürün: Banka kıymetli maden hesabı

İlgili dersler: C1T8L1.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Banka sözleşmesindeki maden miktarı alacağı; belirli külçede tahsisli mülkiyet açık kanıt gerektirir.

Getiri nereden doğar? Maden ve kur değişimi, varsa sözleşmeye özgü dağıtım; faiz/getiri varsayılmaz.

Fiyatı neler etkiler? Banka alış/satışı, saflık/miktar esası ve dönüşüm koşulu.

Hangi nakit gerekir? Alış/dönüşüm nakdi ve geçerli hesap/teslim ücreti.

Ne kadar kaybedebilirim? Maden fiyatı, kur, banka/sözleşme ve teslim riski; güncel sigorta kapsamı ayrı kontrol edilir.

Kimler erişebilir? Yetkili yurt içi bankada kesin hesap türü ve koşul; belirli tahsis modeli varsaymayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Güncel asgari miktar, süre ve maliyetle bankaya geri satış veya açık fiziki teslim.

Toplam maliyet nedir? Alış-satış farkı, hesap/transfer, kullanılıyorsa dönüşüm/teslim/saklama ve geçerli tarihli vergi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Ekstre sözleşmesel miktar alacağını gösterir; belirli tahsisli maden ayrıca kanıtlanmalıdır.

Alternatifler nelerdir? Fiziki maden, fon/BYF, Darphane sertifikası veya uygun nakit temel seçeneği.

Hangi belgeler belirleyicidir? Banking Law 5411 original adopted text, TBMM: https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D22/Y3/T1/KanunMetni/4d94d890-77e3-4926-b09e-fe2cbdfae9e6.html (Madde 3 katılma hesabı tanımı; Madde 63–64 sigorta çerçevesi; kabul 2005-10-19; yayım 2005-11-01 (RG 25983 mükerrer); atıf yapılan hükümler yayım tarihinde yürürlükte; değişiklikleri işlenmemiş tarihsel metin; kontrol 2026-10-26); Borsa Istanbul Equity Market Products: https://www.borsaistanbul.com/piyasalar/pay-piyasasi/urunler (BYF; gayrimenkul sertifikaları; emtia sertifikaları / ALTIN.S1; belirtilmemiştir; erişim 2026-10-26; kontrol 2026-10-26)

Ürün: Darphane altın sertifikası

İlgili dersler: C1T8L2.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Belirli maden temsili ve koşullu dönüşümü olan borsa menkul kıymeti; 2026-10-26 Borsa kontrolünde ALTIN.S1, 0.995 saflıkta 0.01 gramdır.

Getiri nereden doğar? Maden/kur değeri ve değişen piyasa primi/iskontosu eksi maliyet.

Fiyatı neler etkiler? Eş saflıkta temsil edilen değer, kotasyon farkı, derinlik ve dönüşüm sürtünmesi; altın yükselirken prim daralabilir.

Hangi nakit gerekir? Piyasa alış nakdi ve masraf; fiziki dönüşüm talimat, ücret ve teslim maliyeti ekleyebilir.

Ne kadar kaybedebilirim? Altın düşüşü, prim daralması, alış-satış farkı, operasyon ve saklama/dönüşüm riskleri nakdi azaltabilir.

Kimler erişebilir? Güncel borsa menkul kıymetine yetkili yurt içi pay yolu; güncel dönüşüm uygunluğu ayrıca teyit edilir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Güncel takasla borsa satışı veya geçerli izahname/aracı koşuluyla dönüşüm; tarihsel 2023 sınır/saatleri güncel talimat değildir.

Toplam maliyet nedir? Alış-satış farkı, komisyon, saklama, dönüşüm, teslim/saklama ve güncel vergi; gerçek oran belirtilmez.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Kayıtlı menkul kıymetin takası tamamlanmış ve dönüşüme uygun olması gerekir; saklama/aracı kaydından doğrulayın.

Alternatifler nelerdir? Fiziki altın, bankadan maden alacağı, kıymetli maden fonu/BYF veya aşırı primin reddi.

Ürün: Gayrimenkul proje sertifikası

İlgili dersler: C1T8L3.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? İhraç koşuluyla asli edim veya satış geliri hakkı veren projeye özgü menkul kıymet; standart şirket özsermayesi değildir.

Getiri nereden doğar? Maliyet, süre ve koşullara bağlı gerçek proje gerçekleşmesi veya piyasa fiyatı değişimi.

Fiyatı neler etkiler? İnşaat, ekspertiz varsayımı, ihraççı/edim yükümlüsü kredi riski, süre, satış beklentisi ve borsa likiditesi.

Hangi nakit gerekir? Sertifika alımı ve seçilen mülk hakkı için gereken ek sertifika, teslim/devir masrafı.

Ne kadar kaybedebilirim? Gecikme/başarısızlık, düşük satış geliri, kaçan seçim süresi ve piyasa zararı; garanti kapsamı kanıtlanmalıdır.

Kimler erişebilir? İhraca özgü halka açık veya sınırlı yurt içi yol; güncel seri ve yatırımcı sınıfını doğrulayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Zamanında geçerli asli edim seçimi, belirli tali edim geliri veya mevcut fiyattan borsa satışı.

Toplam maliyet nedir? Alış-satış farkı/komisyon, izinli proje kesintisi, teslim/devir ve tarihli yatırımcı/gayrimenkul vergisi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Kayıtlı sertifika, ihraççı/proje raporu, seçim teyidi ve hak belgeleri; payı tutmak seçimi tamamlamayabilir.

Alternatifler nelerdir? GYO, uygun GYF, doğrudan gayrimenkul, çeşitlendirilmiş fon veya finansmansız/süresi kaçmış hakkın reddi.

Ürün: Borsada işlem gören gayrimenkul yatırım ortaklığı (GYO)

İlgili dersler: C1T8L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Gayrimenkul işinde şirket ortaklığı; fon iade alacağı veya bağımsız bölümün doğrudan tapusu değildir.

Getiri nereden doğar? Şirket faaliyet/finansman yükleri sonrasında iş nakdi, temettü ve piyasa fiyatı değişimi.

Fiyatı neler etkiler? Gayrimenkul/proje değeri, kaldıraç, borç vadesi, yönetişim, vergi ve analitik özsermayeye piyasa iskontosu.

Hangi nakit gerekir? Pay alımı ve masraf; ayrı finansman veya sermaye katılımı yükümlülüğü açık koşul gerektirir.

Ne kadar kaybedebilirim? Borç gayrimenkul zararını büyütür; iskonto sürebilir/genişleyebilir; tamamen ödenmiş adi pay tüm alış değerini kaybedebilir.

Kimler erişebilir? Güncel izinli borsa payları için yetkili yurt içi hesap; GYF yeterliliği GYO payına erişimi belirlemez.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Ekspertizden iade değil, derinlik ve güncel takasla borsa satışı.

Toplam maliyet nedir? Değerdeki şirket faaliyet/finans gideri, alış-satış farkı, komisyon, saklama ve güncel vergi; eski rehber muafiyeti alınmaz.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Pay kaydı, işlem teyidi, KAP finansalları, ekspertiz ve şirket işlemi/yönetişim bildirimleri.

Alternatifler nelerdir? Uygun GYF, gayrimenkul sertifikası, doğrudan mülk, geniş tabanlı hisse senedi fonu veya basit dağılımı korumak.

Hangi belgeler belirleyicidir? Borsa Istanbul Equity Market Products: https://www.borsaistanbul.com/piyasalar/pay-piyasasi/urunler (BYF; gayrimenkul sertifikaları; emtia sertifikaları / ALTIN.S1; belirtilmemiştir; erişim 2026-10-26; kontrol 2026-10-26); SPK Real Estate Investment Funds Introduction Guide: https://spk.gov.tr/kurumlar/fonlar/yatirim-fonlari/gayrimenkul-yatirim-fonlari/tanitim-rehberi (Tanım ve sunum çerçevesi; belirtilmemiştir; erişim 2026-10-26; kontrol 2026-10-26); SPK Real Estate Investment Companies Introduction Guide: https://www.spk.gov.tr/kurumlar/yatirim-ortakliklari/gayrimenkul-yatirim-ortakliklari/tanitim-rehberi (Tanım; finansal bilgi; değerleme; vergi başlığı; belirtilmemiştir; erişim 2026-10-26; kontrol 2026-10-26)

Ürün: Hazine bonosu

İlgili dersler: C2T1L1, C2T1L3.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Belirtilen nominal itfa tutarı için yurt içi Hazine borç alacağıdır; pay mülkiyeti vermez. Sözleşmesel ödemeyi dağıtıcı aracı değil ihraççı borçlanır.

Getiri nereden doğar? Alış iskontosu ve erken satış fiyat hareketidir. Pozitif itfaya kadar getiri oranı zamanında ödeme varsayar; gerçekleşen getiri maliyetleri ve gerçek çıkış nakdini içerir.

Fiyatı neler etkiler? Nominal birim başına fiyat veya belirtilen yatırım/iskonto bazı, gün sayımı ve valörle fiyata çevrilen getiri oranıdır. Gerekli oranlar ve likidite satış değerini değiştirir.

Hangi nakit gerekir? Kirli alış nakdi artı komisyon ve saklama gerekir; finansmansız uzun pozisyonda türev teminatı yoktur. Aracı ve piyasa son saatlerinde para hazır olmalıdır.

Ne kadar kaybedebilirim? İhraççı ödemezse finansmansız kayıp tüm alış nakdine ve maliyetlere ulaşabilir. Erken satış maliyetin altında olabilir; enflasyon satın alma gücünü azaltabilir.

Kimler erişebilir? Yetkili yurt içi aracı kullanın; sunulan ihracı ve güncel müşteri koşullarını doğrulayın. İhaleye katılım ve müşteri tahsisi, bireysel müşterinin aracıdan alışına eşit değildir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Sözleşmesel itfa gerçekleşirse gerçek ödeme/hesaba geçiş tarihinde nakit sağlar. Erken çıkış gerçekleştirilebilir alış kotasyonu ve uzlaşma gerektirir; genel aynı gün erişim varsayılmaz.

Toplam maliyet nedir? Alış-satış makası, komisyon, saklama, transfer, varsa finansman ve yatırımcıya özgü vergi. Edinim ve gelir tarihleri hangi tarihli hukuk kurallarının kontrol edileceğini belirler.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? İlgili MKK/üye süreçlerinde yurt içi kaydi saklama ve transfer. ISIN, nominal, valör ve itfa alacaklarını ekstrelerle bağdaştırın.

Alternatifler nelerdir? Ödemeyle eşleşen devlet tahvili, mevduat, repo, para piyasası fonu veya nakit tutmak; her birinin koruma ve likidite sınırı ayrıdır.

Ürün: Yurtiçi devlet tahvili

İlgili dersler: C2T1L2, C2T1L4, C2T1L5, C2T2L1, C2T2L3, C2T2L5, C2T3L1, C2T4L1, C2T4L2.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Seriye özel kupon ve anapara için Hazine borç alacağıdır. Sabit, değişken, endeksli ve anaparası taksitlendirilen türler farklı takvim gerektirir.

Getiri nereden doğar? Sözleşmesel gelir, alış iskontosu/primi, yeniden yatırım ve satış fiyatı. Kupon oranı YTM veya gerçekleşen getiri değildir.

Fiyatı neler etkiler? Tarihli nakdin iskonto edilmesiyle değerlenir. Temiz kotasyon birikmiş faizi dışlar; kirli ve enflasyona göre düzeltilmiş uzlaşma yöntemleri nakdi belirler. Faiz eğrileri ve likidite fiyatı etkiler.

Hangi nakit gerekir? Nominal × uzlaşma fiyatı / 100, artı maliyetler. Finansmansız sahiplik devamlı teminat gerektirmez; erken harcama satış gerektirebilir.

Ne kadar kaybedebilirim? Faiz kaynaklı satış zararı, enflasyon ve ihraççı ödeme riski. Vadeye kadar tutmak kredi veya satın alma gücü riskini kaldırmaz.

Kimler erişebilir? Uygun olan yetkili aracı, halka arz veya ihale/müşteri erişim yolu. İhale sonucundan çıkarmak yerine gerçek koşulları ve işlem birimlerini doğrulayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Belirtilen tarihlerde kupon ve itfa, iş günü, hak sahipliği ve operasyon kurallarına bağlıdır; erken satış gerçek büyüklük için alış kotasyonu gerektirir.

Toplam maliyet nedir? Aracı makası, komisyon, saklama, transfer, isteğe bağlı finansman ve tarihli yatırımcı vergisi. Zaten kirli kotasyona birikmiş kupon eklemeyin.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? MKK/üye yurt içi kaydi kayıtları. Teyit, nominal sahiplik, kupon alacakları ve nakit tarihlerini karşılaştırın. Saklama ihraççı performansını garanti etmez.

Alternatifler nelerdir? Hazine bonosu, borçlanma araçları fonu, kira sertifikası veya nakit akışı eşleşen yatırımlar; kısa son tarih için nakit uygun temel seçenek olabilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası Prosedüründe değişiklik yapan Borsa İstanbul duyurusu (9.1.5; Ek 1; kotasyon ve uzlaşma fiyatı ayrımları; yayım/yürürlük tarihi belirtilmedi; alındı 2026-10-26; kontrol edildi 2026-10-26); Borçlanma Araçları Piyasası veri raporlama ve kabul formatları (29–36 alanları; yayım/yürürlük 2026-10-07 (resmi yükleme tarihi); kontrol: 2026-10-26); MKK Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası (Enstrüman listesi ve üye transfer/uzlaşma süreçleri; yayım/yürürlük tarihi belirtilmedi; alındı 2026-10-26; kontrol edildi 2026-10-26). Yayım veya kullanımdan önce ihraca özel kesin koşullar ve güncel değişiklikler ayrıca kontrol edilmelidir.

Ürün: Yurtiçi şirket veya banka borçlanma aracı

İlgili dersler: C2T1L1, C2T1L2, C2T2L2, C2T3L2.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Kesin şirket veya banka ihraççısından seri koşullarına bağlı borç alacağıdır. Banka bonosu kendiliğinden mevduat değildir; teminat, garanti ve alacak sırası belgelenmelidir.

Getiri nereden doğar? Kupon, iskonto/itfa kazancı ve satış değeri ihraççı performansına bağlıdır. Kredi marjı birden fazla riski karşılar; ek getiri garanti değildir.

Fiyatı neler etkiler? Referans faizler, ihraççı marjı, likidite, kupon yapısı, borçlanma koşulları, alacak sırası ve beklenen tahsilat. Kredi notu garanti değil tarihli görüştür.

Hangi nakit gerekir? Tüm maliyetlerle alış nakdi ve harcama tarihleri için likidite rezervi. Anapara taksitleri sonraki kupon bazını değiştirir; finansman borçlanma yükümlülüğü ekler.

Ne kadar kaybedebilirim? Kayıp tüm finansmansız alış nakdine ve maliyetlere ulaşabilir; yeniden yapılandırma ödemeyi geciktirebilir veya nakdi daha düşük değerli alacağa çevirebilir. Alacak sırası ve teminat tahsilatı etkiler.

Kimler erişebilir? Yetkili aracı; belirli ihracın halka açık, nitelikli yatırımcıya özel veya başka kısıtlı nitelikte olduğunu doğrulayın. Güncel sayısal erişim eşiği verilmez.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Gerçekleşirse sözleşmesel kupon/anapara taksiti/itfa; erken satış aracı işlem büyüklüğüne, makasa ve uzlaşmaya bağlıdır. İhraççı erken itfası yatırımcının çekim hakkı değildir.

Toplam maliyet nedir? Makas, komisyon, saklama, transfer, varsa finansman ve tarihli vergi. Kazanç veya satın alınan birikmiş tutar mahsupları uygulanabilir hukuki yöntemi gerektirir.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Seriye uygun yurt içi kaydi/üye saklaması. Ekstreler sahipliği, izahname ve kesin koşullar ihraççıya karşı hakları ortaya koyar.

Alternatifler nelerdir? Karşılaştırılabilir devlet borcu, çeşitlendirilmiş borç fonu, mevduat veya alacak sırası, yoğunlaşma ya da nakit zamanı uygun değilse ihracı reddetmek.

Ürün: Değişken faizli ve TLREF'ye bağlı tahvil

İlgili dersler: C2T3L3.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Kuponu belgeli referans/yeniden belirleme kuralını izleyen borç alacağıdır. Marj, gözlem dönemi, alt/üst sınır ve yedek oran düzeni alacağın parçasıdır.

Getiri nereden doğar? Değişken kupon, fiyat hareketi ve itfa. Yüksek referans oran geliri kredi marjından kaynaklanan sermaye zararıyla birlikte olabilir.

Fiyatı neler etkiler? Yeniden belirleme zamanı ve iskonto marjı referans faiz hassasiyetini etkiler; ihraççı kredisi, üst sınırlar, gözlem gecikmesi ve likidite de fiyatı etkiler. TLREF her dönem kuponu değil gecelik referanstır.

Hangi nakit gerekir? Alış uzlaşma nakdi artı maliyetler; gelecek değişken kupon geliri dönem getirisi ve ödeme tarihi kesinleşmeden harcanmamalıdır.

Ne kadar kaybedebilirim? Finansmansız pozisyonda tam kredi kaybı mümkündür. Düşen referans oranı geliri azaltır; üst sınır yükselişi kısıtlayabilir; erken alış kotasyonu nominalin altında olabilir.

Kimler erişebilir? Yetkili yurt içi erişim kullanın ve serinin dağıtım/uygunluğunu doğrulayın. Referans oranın yayımlanması belirli ihracın erişilebilirliğini kanıtlamaz.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Ödeme ve anapara itfa tarihleri kesin koşulları izler. Erken satış güncel alış kotasyonu gerektirir; nominale yakın değerleme garanti değildir.

Toplam maliyet nedir? Aracı fiyatına gömülü makas, komisyon, saklama, transfer, varsa finansman ve tarihli vergi. Geliri kaydetmeden resmî kupon hesabını doğrulayın.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Saklama ve ihraççı kayıtlarıyla ISIN, nominal, kupon duyuruları ve referans gözlemlerini bağdaştırın; referans yöntemi kesin koşulların yerini tutmaz.

Alternatifler nelerdir? Yükümlülüğe ve kabul edilebilir gelir değişkenliğine göre sabit faizli veya enflasyona endeksli borç, kısa bonolar, borç fonları ya da nakit.

Hangi belgeler belirleyicidir? TLREF Türk Lirası Gecelik Referans Faiz Oranı Metodolojisi (1.1; hesaplama ve endeks bölümleri; 6 Yürürlük Tarihi; yayım/yürürlük 2026-01-29; kontrol edildi 2026-10-26); Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası Prosedüründe değişiklik yapan Borsa İstanbul duyurusu (9.1.5; Ek 1; kotasyon ve uzlaşma fiyatı ayrımları; yayımlandı/geçerliliği belirtilmedi; alındı 2026-10-26; kontrol edildi 2026-10-26). Yayım veya kullanımdan önce ihraca özel kesin koşullar ve güncel değişiklikler ayrıca kontrol edilmelidir.

Ürün: Enflasyona endeksli borçlanma aracı

İlgili dersler: C2T3L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Sözleşmesel fiyat endeksine, baz değere, gecikmeye ve düzeltme kuralına bağlı borç alacağı; itfa alt sınırı ayrıca belgelenir.

Getiri nereden doğar? Reel kupon ve endekse göre düzeltilmiş ödemeler artı piyasa fiyat değişimi. Kişisel satın alma gücü koruması referans endeks hesabından farklıdır.

Fiyatı neler etkiler? Gerekli reel getiri oranları, referans endeks, gecikme/enterpolasyon, kredi ve likidite. Uzlaşma temiz kotasyona ek enflasyon katsayısı gerektirebilir.

Hangi nakit gerekir? Endekse göre düzeltilmiş kirli uzlaşma artı maliyetler. Tekrar çarpmadan tutarın katsayıyı zaten içerip içermediğini doğrulayın.

Ne kadar kaybedebilirim? Reel getiri oranı artışı erken satış zararı yaratabilir; hane enflasyonu referans endeksi aşabilir. Endeksleme ve anapara alt sınırı temerrüdü kaldırmaz.

Kimler erişebilir? İlgili yurt içi seri için, işlem birimine ve güncel dağıtım koşullarına tabi yetkili aracı erişimi.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Gerçekleşirse belirli tarihlerde endeksli ödeme; erken satış piyasa alış kotasyonuna bağlıdır ve yalnızca vadede geçerli alt sınır satışta uygulanmayabilir.

Toplam maliyet nedir? Alış-satış makası, komisyon, saklama ve yatırımcıya özel tarihli vergi. Endeksleme, kupon, birikmiş faiz ve satış bileşenlerini ayırın.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Baz/referans endeks kanıtlarını, katsayıları, nominali ve ödeme alacaklarını ihraççı ve aracı kayıtlarıyla bağdaştırın.

Alternatifler nelerdir? Nominal nakit akışı eşleştirme, kısa borç, enflasyona duyarlı fon veya endeks/vade gerçek hedefe uymuyorsa likit nakit.

Hangi belgeler belirleyicidir? Borçlanma Araçları Piyasası Prosedüründe değişiklik yapan Borsa İstanbul duyurusu (9.1.5; Ek 1; kotasyon ve uzlaşma fiyatı ayrımları; yayım/yürürlük tarihi belirtilmedi; alındı 2026-10-26; kontrol edildi 2026-10-26); HMB Kamu Borç Yönetimi Raporu 2024 (Devlet Borçlanma Senetleri; kira sertifikası tanımları; borçlanma araçları; yayım/yürürlük 2024-12-06; kontrol edildi 2026-10-26). Yayım veya kullanımdan önce ihraca özel kesin koşullar ve güncel değişiklikler ayrıca kontrol edilmelidir.

Ürün: İhraççının erken itfa hakkı bulunan borçlanma aracı

İlgili dersler: C2T2L4, C2T4L3, C2T5L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? İhraççıya belirli tarih/fiyat ve koşullarda erken itfa seçeneği veren borç alacağıdır. Yatırımcı bu hakkı kendi geri satım hakkı gibi kontrol etmez.

Getiri nereden doğar? Kuponlar ve itfa veya satış; geçerli erken itfadan sonra gelir biter. Erken itfa sonrası yeniden yatırım oranı daha düşük olabilir.

Fiyatı neler etkiler? Referans ve kredi oranları, erken itfa opsiyonunun değeri, kullanım teşvikleri, bildirim/onay koşulları ve likidite; sabit takvimli durasyon duyarlılığı yanlış yansıtabilir.

Hangi nakit gerekir? Alış borçlandırması artı maliyetler; erken itfa tahsilatıyla itfa yapılmayan/uzayan nakdi birlikte senaryolaştırın. İsteğe bağlı itfa yedeksiz kesin yükümlülüğü finanse edemez.

Ne kadar kaybedebilirim? Temerrüt ve satış zararı en düşük sözleşmesel getiri oranından kötü olabilir. Primli alınan araç nominalden erken itfa edilebilir; itfasız uzama değeri çok düşürebilir.

Kimler erişebilir? Yetkili yol ve ihraca özel erişim; erken itfa edilebilirlik tek başına bireysel erişim izni veya yasağı oluşturmaz.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Yalnızca geçerli gerçek erken itfa bildirimi ilgili hak kullanımını kesinleştirir. Aksi hâlde vade/itfasızlık koşulları sürer; erken çıkış alış kotasyonu gerektirir.

Toplam maliyet nedir? Makas, ücretler, saklama, varsa finansman ve tarihli yatırımcı vergisi; yalnızca kuponu değil toplam net erken itfa/vade takvimlerini karşılaştırın.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Koşulları, sonraki erken itfa bildirimlerini, ödeme ve saklama kayıtlarını tutun. Seçilen uzlaşma tarihinde bildirimin yürürlüğünü ve kupon hakkını doğrulayın.

Alternatifler nelerdir? Eşleşen vadeli erken itfa edilemeyen borç, nakit tamponu, işlem koşulları anlaşılan fon veya ihraççı eylemine bağlı planı reddetmek.

Hangi belgeler belirleyicidir? SEC Yatırımcı Bülteni: Şirket Tahvilleri Nedir? (Faiz oranı riski, kredi riski, erken itfa riski ve alacak sırası; yayım/yürürlük 2013-06-04; kontrol: 2026-10-26). Yayım veya kullanımdan önce ihraca özel kesin koşullar ve güncel değişiklikler ayrıca kontrol edilmelidir.

Ürün: Alt sıralı ve zarar karşılama özellikli borçlanma aracı

İlgili dersler: C2T3L5, C2T5L2, C2T5L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Belirtilen alacaklıların gerisindeki alacak; bazı banka sermaye serileri ihtiyari kupon, dönüşüm veya anapara azaltımı içerir. Vadesizlik ve zarar tetikleyicileri her ihraç için okunmalıdır.

Getiri nereden doğar? İzin verilen kupon ve varsa itfa/satış, koşullu ödemeye ve anapara bazına bağlıdır. Yüksek kupon zarar karşılamaya yeterli telafi garantisi değildir.

Fiyatı neler etkiler? Kredi, ikincil alacaklılık, referans/yeniden belirleme oranları, erken itfa/uzama teşvikleri, düzenleyici onay, anapara azaltımı ve likidite. Opsiyonsuz değerleme uygun olmayabilir.

Hangi nakit gerekir? Alış borçlandırması ve maliyetler; hak geçerli biçimde kullanılmadan ilk erken itfada anapara geleceğini bütçelemeyin. Vadesiz borç süresiz devam edebilir.

Ne kadar kaybedebilirim? Finansmansız yatırılan nakit ve maliyetler kaybedilebilir; sözleşme/düzenleme koşullarıyla geçerli anapara azaltımı veya dönüşüm olabilir. Birikmeyen kupon sonraki alacak doğurmadan iptal edilebilir.

Kimler erişebilir? Ele alınan vadesiz örnek kısıtlı erişimlidir. Gerçek seri uygunluğu, dağıtım hukuku ve yatırımcıya uygunluk doğrulanmalıdır; sayısal nitelikli yatırımcı eşiği varsayılmaz.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Gerçek vadesiz borcun son tarihi yoktur. Erken itfa koşullu olabilir; satış gerçekleştirilebilir alış kotasyonuna dayanır ve derin iskontolu olabilir.

Toplam maliyet nedir? Makas, komisyon, saklama, varsa finansman; kupon, satış, dönüşüm veya anapara azaltımına ilişkin vergi soruları. Genel muafiyet varsayılmaz.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Saklama kaydında kesin seri ve alacak sırasını tutun. Kayıt sözleşmesel zarar karşılamayı önlemez veya ihraççı ödemesini garanti etmez.

Alternatifler nelerdir? Öncelikli erken itfa edilemeyen borç, daha kısa eşleşen alacak, uygun çeşitlendirilmiş fon veya talimat güvenilir tarihli anapara gerektiriyorsa reddetmek.

Hangi belgeler belirleyicidir? SEC Yatırımcı Bülteni: Şirket Tahvilleri Nelerdir? (Faiz oranı riski, kredi riski, erken itfa riski ve alacak sırası; yayım/yürürlük 2013-06-04; kontrol: 2026-10-26); Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası ürünleri (Kamu Borçlanma Araçları; Özel Sektör Borçlanma Araçları; Kira Sertifikaları; Eurobondlar; yayım/yürürlük tarihi belirtilmemiş; alınan 2026-10-26; kontrol: 2026-10-26). Yayım veya kullanımdan önce ihraca özel kesin koşullar ve güncel değişiklikler ayrıca kontrol edilmelidir.

Ürün: Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond

İlgili dersler: C2T5L1, C2T5L2, C2T5L3, C2T5L4, C2T5L6, C2T7L1, C2T7L2, C5T6L2.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Belirtilen para biriminde uluslararası piyasada ihraç edilmiş, adı belirtilen Türkiye Cumhuriyeti, banka veya şirkete karşı alacak hakkıdır. Eurobond mutlaka EUR cinsinden olmak zorunda değildir. Sınıf 5'te kullanılan direct-Eurobond diğer adı, Türkiye ihraçlı araca yurtiçinden erişimin karşılaştırılmasını ifade eder; yabancı ihraççıların doğrudan borçlanma araçları Sınıf 6'da ayrıca ele alınır.

Getiri nereden doğar? İhraç para biriminde kupon, itfa iskontosu/primi, yeniden yatırım ve satış hareketi; yatırımcının raporlama para biriminde ölçülüyorsa ayrıca kur etkisi.

Fiyatı neler etkiler? Döviz referans getiri oranı, ihraççı kredi/likidite marjı, opsiyon niteliği ve kur. Temiz kotasyon, birikmiş tutar ve kirli nakit ayrılmalıdır.

Hangi nakit gerekir? İhraç/aracı asgari nominali ve artış adımı için kirli satış kotasyonu üzerinden nakit, artı ücret ve döviz/transfer maliyeti. Doğrudan kesirli sahiplik varsayılmaz.

Ne kadar kaybedebilirim? Kredi tüm finansmansız alış nakdini yok edebilir; faiz, marj ve kur birlikte büyük erken satış zararı yaratabilir. Saklama ihraççı sigortası değildir.

Kimler erişebilir? İhraca özgü dağıtım ve işlem birimi kontrolleriyle yetkili Türk aracı kanalı. Uluslararası borsa listelemesi bireysel işlemin gerçekleşmesini veya güncel derinliği kanıtlamaz.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Gerçekleşirse sözleşme para biriminde kupon/itfa; erken satış alış kotasyonu, uzlaşma ve çekim/transfer zamanı gerektirir. Erken itfaya bağlı planın alternatifi olmalıdır.

Toplam maliyet nedir? Alış-satış makası, giriş/çıkış komisyonu, ödeme/saklama/transfer, finansman ve döviz makası artı tarihli vergi. Sıfır stopaj sıfır beyan borcunu kanıtlamaz.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Seriye özel uluslararası saklama zincirini ve aracı kayıtlarını doğrulayın; ISIN, nominal, kupon ve nakdi bağdaştırın. Her ihracın aynı MKK yatırımcı görünümünde olacağını taahhüt etmeyin.

Alternatifler nelerdir? Yurt içi Eurobond fonu, döviz nakdi, farklı işlem birimi/ihraççı takvimi veya uyumsuz kur riski varsa reddetmek.

Hangi belgeler belirleyicidir? Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası ürünleri (Kamu Borçlanma Araçları; Özel Sektör Borçlanma Araçları; Kira Sertifikaları; Eurobondlar; yayım/yürürlük tarihi belirtilmemiş; alınan 2026-10-26; kontrol: 2026-10-26); GIB yatırım gelir vergisi kılavuzu, Şubat 2026 (Eurobond geliri; geçici Madde 67; yerleşik ve yerleşik olmayan örnekler; yayım/yürürlük 2026-02; kılavuz öncelikle 2025 gelir beyanlarını açıklar; kontrol: 2026-10-26); Zorlu Enerji Eurobond onay talebi açıklaması (İhraççı açıklaması; ISIN XS2926261426 ve US98977LAA44; yayım/yürürlük 2026-10-22; kontrol edilmiş 2026-10-26). Yayım veya kullanımdan önce ihraca özel kesin koşullar ve güncel değişiklikler ayrıca kontrol edilmelidir.

Ürün: Yurtiçi Eurobond fonu üzerinden erişim

İlgili dersler: C2T5L6.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Tek tahvilin vade nakdine doğrudan hak yerine yurt içi fon portföyündeki paylar; ihraççı dağılımı, para birimi ve durasyon fon talimatına bağlıdır.

Getiri nereden doğar? Portföy varlığı değişimi, kupon yeniden yatırımı, pay değerine yansıyan giderler ve belgelerde varsa dağıtımlar.

Fiyatı neler etkiler? Dayanak referans oran, marj, kur ve likidite riskleri; yönetim ve değerleme/işlem kuralları. TRY pay kotasyonu USD dayanak riskini kaldırmaz.

Hangi nakit gerekir? Pay alım tutarı artı yatırımcı ücretleri ve emir fiyatlama/uzlaşma sürecinde yeterli hazır nakit. Küçük pay büyüklüğü doğrudan işlem biriminin uymadığı bütçeye uyabilir.

Ne kadar kaybedebilirim? Pay değeri önemli ölçüde düşebilir; yatırımcının hedef tarihinde anapara taahhüdü değildir. Çeşitlendirme seçilen yoğunlaşmaları azaltır, tüm riskleri değil.

Kimler erişebilir? Her fonun güncel izahnamesini, yatırımcı bilgi formunu, halka açık veya kısıtlı uygunluğunu doğrulayın. Eurobond fonu adından sınırsız erişim çıkarmayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Geri satım emri belgeli son saat, fiyatlama ve ödeme koşullarını izler; otomatik aynı gün likidite yoktur. Stres satışları fonun uygulanabilir kurallarına bağlıdır.

Toplam maliyet nedir? Yayımlanan pay değerinden gömülü portföy/yönetim giderlerini ikinci kez düşmeyin; yatırımcı ücreti, döviz ve tarihli hukuki yapıya özel vergiyi ayrıca ekleyin.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Yurt içi fon saklama/aracı düzeninde pay sahipliği ve işlem kayıtları; pay sahipliği seçilen portföy tahvillerinin bireysel mülkiyetini vermez.

Alternatifler nelerdir? İşlem birimi/yoğunlaşma uyarsa doğrudan ihraç, döviz nakdi, uygun başka borç fonu veya geri satım son tarihi kaçırıyorsa nakit tutmak.

Hangi belgeler belirleyicidir? Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası ürünleri (Kamu Borçlanma Araçları; Özel Sektör Borçlanma Araçları; Kira Sertifikaları; Eurobondlar; yayım/yürürlük tarihi belirtilmemiş; alınan 2026-10-26; kontrol: 2026-10-26); GIB yatırım gelir vergisi kılavuzu, Şubat 2026 (Eurobond geliri; geçici Madde 67; yerleşik ve yerleşik olmayan örnekler; yayım/yürürlük 2026-02; kılavuz öncelikle 2025 gelir beyanlarını açıklamaktadır; kontrol: 2026-10-26). Yayım veya kullanımdan önce ihraca özel kesin koşullar ve güncel değişiklikler ayrıca kontrol edilmelidir. Yayın örneği için güncel fon izahnamesi ve yatırımcı bilgi formuna başvurulmalı; mevcut adlandırılmış fon koşulları iddia edilmemektedir.

Ürün: Kira sertifikası

İlgili dersler: C2T6L1, C2T6L2.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? VKŞ aracılığıyla belirli mülkiyet, yönetim, ticaret veya diğer belgeli yapı kapsamındaki sertifika haklarıdır; varlık, borçlu ve rücu hakkı eşleştirilmelidir.

Getiri nereden doğar? İşlemin ürettiği dağıtımlar ve performansa bağlı itfa/satış değeri; dağıtım oranı ödeme garantisi değildir.

Fiyatı neler etkiler? Beklenen varlık/borçlu nakdi, para birimi, gerekli getiri oranı, kredi, rücu hakkı ve likidite. Borca benzer ekonomik hassasiyet hukuki hakları tahville eşitlemez.

Hangi nakit gerekir? Tüm maliyetlerle alış nakdi ve belgeli dağıtım/itfa tarihleri. Adı geçen taşınmazda doğrudan satış hakkı varsaymayın.

Ne kadar kaybedebilirim? Tahsilat ve nakde çevirme açığı, borçlu aksaması ve gecikmiş icra nakdi azaltabilir veya geciktirebilir; finansmansız yatırılan nakit gerçek haklar kapsamında kaybedilebilir.

Kimler erişebilir? Halka açık veya kısıtlı yol seriye bağlıdır. Yetkili aracıyı, uygunluğu ve katılım finansmanı gereklerini gerçek belgelerden doğrulayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Dağıtım ve itfa yapı sözleşmelerini izler; erken satış gerçekleştirilebilir alış kotasyonu ve uzlaşma gerektirir. Varlık değeri ödeme tarihinde likiditeyi garanti etmez.

Toplam maliyet nedir? Aracı makası, komisyon, saklama, transfer, varsa döviz/finansman ve tarihli vergi. Katılım etiketi vergi muafiyeti yaratmaz.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Uygun olduğunda yurt içi kaydi sistem veya belirli uluslararası saklama zinciri. İhraççı/VKŞ, ISIN, nominal, dağıtım ve itfa kayıtlarını bağdaştırın.

Alternatifler nelerdir? Para birimi, tarihler ve yatırım talimatının hukuki koşulları eşleştirilerek karşılaştırılan devlet/şirket borcu, katılım fonu veya nakit; rücu belirsizse reddetmek.

Hangi belgeler belirleyicidir? Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası ürünleri (Kamu Borçlanma Araçları; Özel Sektör Borçlanma Araçları; Kira Sertifikaları; Eurobondlar; yayım/yürürlük tarihi belirtilmemiş; alınan 2026-10-26; kontrol: 2026-10-26); HMB Kamu Borç Yönetimi Raporu 2024 (Devlet Borçlanma Senetleri; kira sertifikası tanımları; borçlanma araçları; yayım/yürürlük 2024-12-06; kontrol edilmiş 2026-10-26); MKK Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası (Enstrüman listesi ve üye transfer/uzlaşma süreçleri; yayım/yürürlük tarihi belirtilmedi; alındı 2026-10-26; kontrol edildi 2026-10-26). Yayım veya kullanımdan önce ihraca özel kesin koşullar ve güncel değişiklikler ayrıca kontrol edilmelidir. SPK III-61.1, 1 ve 4–9 Maddeleri (2013-06-07 yayınlandı; değişiklik 2016-06-30 görüntülendi; 2026-10-26 kontrol edildi), beş özel sektör yapısını kapsar ve 4749 sayılı Kanun Madde 7/A Hazine ihraçlarını hariç tutar. Borsa yapısal özeti (yayın tarihi belirtilmemiştir; alınan 2026-10-26) beş türü doğrulamaktadır.

Ürün: Varlığa veya ipoteğe dayalı menkul kıymetler

İlgili dersler: C2T6L3, C2T6L4, C2T6L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Finansman fonu/araç yapısı ve tutulan dilim kapsamında belirli alacaklarla desteklenen ödeme hakları. Kaynak kuruluşu, tahsilat hizmetini, devredilen varlıkları ve rücu hakkını belirleyin.

Getiri nereden doğar? Giderlerden sonra ödeme öncelik sırasıyla dağıtılan borçlu tahsilatı; anapara zamanı erken ödeme, ödeme gecikmesi ve vade uzamasıyla değişebilir.

Fiyatı neler etkiler? Havuz kredisi, kredi değerlendirmesi, erken ödeme, ödeme önceliği, rezerv/destek, referans/iskonto oranları, tahsilat hizmeti ve piyasa likiditesi.

Hangi nakit gerekir? Alış nakdi artı maliyetler ve yükümlülükler için ayrı likidite rezervi; beklenen ortalama ömür garantili nakit tarihi değildir.

Ne kadar kaybedebilirim? Havuz zararı ikincil/destek tamponlarını tüketip öncelikli alacağa ulaşabilir; geciken anapara nihai temerrüt olmadan satış zararı yaratabilir. Yatırılan nakit kaybedilebilir.

Kimler erişebilir? Derslerdeki havuz ihraçları kısıtlı özel örneklerdir. Gerçek halka açık/kısıtlı seri koşulları ve güncel yatırımcı uygunluğu kontrol edilmelidir; canlı teklif ima edilmez.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Tahsilat belirtilen takvim/ödeme önceliğine göre ödenir; borsa kotasyonu veya muhasebe değerlemesi erken satışı garanti etmez.

Toplam maliyet nedir? Yatırımcı dağıtımı öncesi giderler yapı içinde ödenebilir; çift saymadan ayrı aracı, saklama, finansman ve yatırımcı vergisini ekleyin.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Fon/seri/dilim kimliğini, saklama kaydını, tahsilat hizmeti raporlarını ve işlem hesaplarını doğrulayın. Hukuki varlık ayrımı değeri veya borçlunun zamanında ödemesini garanti etmez.

Alternatifler nelerdir? Genel ihraççı borçlu şirket tahvili, teminatlı borç, çeşitlendirilmiş fon veya basit alacaklarla nakit eşleştirme; havuz verisi/ödeme sırası yoksa reddetmek.

Hangi belgeler belirleyicidir? SPK Varlığa dayalı veya ipoteğe dayalı menkul kıymetlere ilişkin Tebliğ III-58.1 (Maddeler 1–4; fon varlıkları, ihraç ve hizmet hükümleri; yayım/yürürlük 2014-01-09; 2021-10-16 tarihine kadar gösterilen değişiklikler; kontrol: 2026-10-26); MKK Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası (Enstrüman listesi ve üye transfer/uzlaşma süreçleri; yayım/yürürlük tarihi belirtilmedi; alındı 2026-10-26; kontrol edildi 2026-10-26). Yayım veya kullanımdan önce ihraca özel kesin koşullar ve güncel değişiklikler ayrıca kontrol edilmelidir.

Ürün: Teminatlı menkul kıymet

İlgili dersler: C2T6L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Hukuki çerçevesinde tahsisli teminat varlıklarıyla desteklenen genel ihraççı borcudur. Çift rücu tanımı kesin öncelik ve icra koşullarını okumayı gerektirir.

Getiri nereden doğar? Otomatik devlet garantisi yerine ihraççı kapasitesi ve teminat varlıklarıyla desteklenen sözleşmesel kupon/anapara artı satış getirisi.

Fiyatı neler etkiler? İhraççı kredisi, havuz kalitesi ve eşleştirme, teminat ikamesi, piyasa faizleri, teminat değerlemesi ve likidite. Nominal fazla teminat tam eşleştirme testi değildir.

Hangi nakit gerekir? Kirli alış nakdi artı maliyetler; son teminat değeri yeterli görünse de planlı ödeme destek gerektirebilir.

Ne kadar kaybedebilirim? İhraççı aksaması, havuz zararı, değerleme kesintisi, maliyet ve gecikme açık bırakabilir. Örtüşen havuz/genel malvarlığı tahsilatını tanınan alacağın ötesinde toplamayın.

Kimler erişebilir? Ele alınan teminatlı örnek kısıtlı erişimlidir; gerçek teklifler farklı izinli dağıtım yollarını kullanabilir. Uygunluğu ve güncel seri belgelerini doğrulayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Gerçekleşirse sözleşmesel nakit; erken satış alış kotasyonuna ve uzlaşmaya bağlıdır. Teminat varlıkları yatırımcının talebiyle kullanılamaz.

Toplam maliyet nedir? Aracı makası, komisyon, saklama/transfer, varsa finansman ve tarihli vergi; yapı yönetimi kullanılabilir teminat nakdini etkileyebilir.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Saklama ve teminat sicili/izleme raporlarını, değerleme tarihlerini, ikameleri ve ilgili olduğunda türevler dâhil alacakları kontrol edin.

Alternatifler nelerdir? Varlık/rücu farkları anlaşılan menkul kıymetleştirme, öncelikli borç, devlet borcu veya raporlar güncelliğini yitirmişse reddetmek.

Hangi belgeler belirleyicidir? SPK Teminatlı menkul kıymetlere ilişkin Tebliğ III-59.1 (Maddeler 1–4; teminat kaydı ve varlık eşleştirme hükümleri; yayım/yürürlük 2014-01-21; 2020-05-14 tarihine kadar gösterilen değişiklikler; kontrol edilen 2026-10-26); SPK Varlığa dayalı veya ipoteğe dayalı menkul kıymetlere ilişkin Tebliğ III-58.1 (Maddeler 1–4; fon varlıkları, ihraç ve hizmet hükümleri; yayım/yürürlük 2014-01-09; 2021-10-16 tarihine kadar gösterilen değişiklikler; kontrol: 2026-10-26); MKK Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası (Enstrüman listesi ve üye transfer/uzlaşma süreçleri; yayım/yürürlük tarihi belirtilmedi; alındı 2026-10-26; kontrol edildi 2026-10-26). Yayım veya kullanımdan önce ihraca özel kesin koşullar ve güncel değişiklikler ayrıca kontrol edilmelidir.

Ürün: Borçlanma araçları dağılımı ve işlem kaydı

İlgili dersler: C2T4L4, C2T7L1, C2T7L3, C2T7L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Ayrı alacak veya fon payları topluluğudur; haklar garantili portföyde birleşmez, her yatırımda ayrı kalır.

Getiri nereden doğar? Kupon, iskonto, yeniden yatırım, fiyat ve kur etkilerinin tarihli kurallarla tüm maliyet ve yatırımcı vergisi sonrası toplamı.

Fiyatı neler etkiler? Değer ağırlıklı durasyon, eğri şekli, kredi yoğunlaşması, para birimi, opsiyon niteliği ve likidite; tek ortalama son tarih finansmanını özetleyemez.

Hangi nakit gerekir? Başlangıçta maliyetler dahil alışlar, ayrıca elde tutulan nakit, ödeme tarihi rezervleri ve varsa finansman. İzinli işlem birimlerini kullanın ve vergi rezervini harcamayın.

Ne kadar kaybedebilirim? Birleşik faiz, marj, kredi, kur ve likidite şokları yükümlülüğü fonsuz bırakabilir. Tarih eşleşmesi satışa bağımlılığı azaltır, ihraççı aksamasını kaldırmaz.

Kimler erişebilir? Her bileşen kendi yetkili yolunu ve uygunluğunu gerektirir; portföy etiketi kısıtlı araca erişimi genişletmez.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Kuponu, vadeyi, fon geri satımını ve satış uzlaşmasını çekilebilir nakit tarihlerine eşleştirin. Stres öncesi tetikleyici ve yedek eylemleri tanımlayın.

Toplam maliyet nedir? Toplam makas, komisyon, finansman, saklama, fona gömülü gider ve tarihli stopaj/beyan; mükerrer düşüm yapmayın.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Teyit, sahiplik, ihraççı ödemesi, döviz dönüşümü, saklama gideri ve vergi kayıtlarını ISIN/fon ve tarihle bağdaştırın.

Alternatifler nelerdir? Ödemeyle eşleşen temel plan, vade merdiveni, tek vadede veya uçlarda yoğunlaşma, uygun fon ya da nakit; olağan stres karşılanamaz açık yaratıyorsa dağılımı reddetmek.

Hangi belgeler belirleyicidir? MKK Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası (Enstrüman listesi ve üye transfer/uzlaşma süreçleri; yayım/yürürlük tarihi belirtilmedi; alındı 2026-10-26; kontrol edildi 2026-10-26); GIB yatırım gelir vergisi kılavuzu, Şubat 2026 (Eurobond geliri; geçici Madde 67; yerleşik ve yerleşik olmayan örnekler; yayım/yürürlük 2026-02; kılavuz öncelikle 2025 gelir beyanlarını açıklamaktadır; kontrol: 2026-10-26); Borçlanma Araçları Piyasası veri raporlama ve kabul formatları (29–36 alanları; yayım/yürürlük 2026-10-07 (resmi yükleme tarihi); kontrol: 2026-10-26). Yayım veya kullanımdan önce ihraca özel kesin koşullar ve güncel değişiklikler ayrıca kontrol edilmelidir.

Ürün: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması

İlgili dersler: C3T1L1, C3T1L2, C3T1L3, C3T1L4, C3T1L5, C3T2L1, C3T2L2, C3T2L3, C3T2L4, C3T2L5, C3T3L1, C3T3L2, C3T3L3, C3T3L4, C3T4L1, C3T4L2, C3T4L3, C3T4L4, C3T4L5, C3T4L6, C3T5L1, C3T5L3, C3T5L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Üye ve takas zinciri üzerinden standart uzun veya kısa yükümlülüktür; endeks vadeli işlemi dayanak varlığın sahipliğini sağlamaz. Sözleşme ailesinin teslimat ve para birimi yükümlülükleri geçerlidir.

Getiri nereden doğar? İşaretli kotasyon değişimi gerçek fiyat çarpanıyla nakde çevrilir; dayanak geliri, sahibine mutlaka doğrudan ödenmek yerine taşıma ilişkisi üzerinden ekonomik olarak yansır.

Fiyatı neler etkiler? Dayanak referansı, finansman, dağıtımlar, baz, vade ve işlem yapılabilir derinlik belirleyicidir; kotasyon birimleri nakit tutara çevrilmelidir.

Hangi nakit gerekir? Başlangıçta kabul edilen teminat, günlük uzlaşma borçları, üyenin ek gereksinimleri, parametre şokları ve varsa nihai fiziki teslimat anaparası gerekir; teminatın serbest kalması kâr değildir.

Ne kadar kaybedebilirim? Zarar başlangıç teminatını aşabilir. Doğrusal kısa fiyat pozisyonunun teorik zararı sınırsız olabilir; zorunlu kapatmada fiyat garanti edilemez.

Kimler erişebilir? İlgili faaliyet ve ürün hizmetini sunan yurt içi VİOP üyesi banka veya aracı kurum üzerinden erişilir. Müşteri onayını ve gerçek seri desteğini doğrulayın; yayımlanmış yapı likiditeyi kanıtlamaz.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? İşlem yapılabiliyorsa aynı seride ters işlem yapın veya sözleşmedeki nihai uzlaşma/teslimatı yerine getirin. Üye son işlem saatleri, tatiller ve nakit kullanılabilirliği kontrol edilmelidir.

Toplam maliyet nedir? Gerçekleşen fiyatlardaki alış/satış farkı, aracılık/takas giderleri, teminat ve rezerv fonlaması, döviz dönüşümü, gerektiğinde saklama/teslimat, vade aktarma ve tarihi belirtilmiş yatırımcıya özgü vergi dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Üyedeki pozisyonu, günlük uzlaşma nakdini ve kabul edilen teminatı ayrı mutabık hale getirin. Dayanak sahipliği kaydı ancak ayrıca elde tutma veya teslim alma ile doğar.

Alternatifler nelerdir? Doğrudan spot varlık, yurt içi fon, özel koşullu forward, öğretildikten sonra opsiyon, daha küçük risk veya belgelenmiş erteleme düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. Borsa Istanbul VIOP contract specifications: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/contract-specifications; Borsa Istanbul VIOP market functioning: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/market-functioning; Borsa Istanbul risk management and collateralization: https://borsaistanbul.com/en/markets/viop/settlement-and-risk-management/risk-management-and-collateralization; Takasbank BISTECH risk parameters: https://www.takasbank.com.tr/en/resources/bistech-risk-parameters. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: Nakdi uzlaşmalı VİOP endeks vadeli işlemi

İlgili dersler: C3T1L1, C3T1L2, C3T4L1, C5T1L5, C5T4L2, C5T6L3.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Pay endeksini referans alan yükümlülüktür; pay oyu veya ihraççı temettüsü üzerinde sahiplik vermez. Erişilen standart BIST 30 sözleşmesi nakdi uzlaşmalıdır.

Getiri nereden doğar? Doğrusal endeks kotasyonu değişimi getiri yaratır; beta korunmasında ihraççı ve izleme farkları kalır.

Fiyatı neler etkiler? Endeks düzeyi, finansman, beklenen nakit temettüler ve baz etkilidir. Erişilen standart BIST 30 fiyat çarpanı endeks puanı başına TRY 10 tutarındadır; tam seriyi doğrulayın.

Hangi nakit gerekir? Bileşen payların tam bedelle satın alınması yerine teminat, ara dönem uzlaşması ve varsa artan gereksinim fonlanır.

Ne kadar kaybedebilirim? Endeks düşüşü uzun pozisyonun ilk teminatını çok aşan tutar tüketebilir; yükselen endeks ise portföy kazansa bile kısa korunmada nakit borcu yaratır.

Kimler erişebilir? Güncel yatırımcı onayı ve işlem yapılabilir endeks serisi bulunan, üyenin desteklediği yurt içi hesap gerekir. Güncel derinlik iddiası yoktur.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Aynı seride ters işlem veya sözleşmedeki nihai nakit farkıyla çıkılır. Uzlaşma referansından doğan kazanç ödeme vadesinden önce çekilemeyebilir.

Toplam maliyet nedir? Gerçek alış/satış farkı, komisyon, fonlama, yeniden dengeleme/vade aktarma giderleri ve yatırımcıya özgü vergi hesaplanır; temettü iki kez sayılmamalıdır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Üyenin sözleşme pozisyonları ve uzlaşma ekstreleri izlenir; ayrı tutulan spot pay portföyü kendi saklama kayıtlarıyla mutabık hale getirilir.

Alternatifler nelerdir? Payları azaltmak, yurt içi pay fonu veya ileride öğretilecek opsiyonları kullanmak, onaylı kalan riski taşımak veya korunmayı reddetmek düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. Borsa Istanbul index futures: https://borsaistanbul.com/piyasalar/viop/vadeli-islem-sozlesmeleri/endeks-vadeli-islem-sozlesmeleri; Borsa Istanbul VIOP contract specifications: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/contract-specifications; Borsa Istanbul risk management and collateralization: https://borsaistanbul.com/en/markets/viop/settlement-and-risk-management/risk-management-and-collateralization. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: Fiziki teslimatlı VİOP pay vadeli işlemi

İlgili dersler: C3T1L4, C3T1L5, C3T4L2.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? İhraççıya özgü türev yükümlülüktür; erişilen standart büyüklük 100 paydır, düzeltilmiş seriler bulunabilir. Fiziki teslimat gerçek menkul kıymet ve anapara gerektirir.

Getiri nereden doğar? Paya bağlı kotasyon değişimi ve baz etkilidir; doğrudan pay temettüsü pay sahibine aittir, vadeli işlemde sözleşme düzeltmeleri geçerlidir.

Fiyatı neler etkiler? Pay fiyatı, finansman, beklenen dağıtımlar, şirket işlemleri ve standart/standart dışı serinin tam fiyat çarpanı etkilidir.

Hangi nakit gerekir? Teminat ve günlük nakit borçları gerekir; teslimata taşınan uzun pozisyon anapara, kısa pozisyon ise seçilen seri kapsamında devredilebilir pay gerektirir.

Ne kadar kaybedebilirim? Zarar teminatı aşabilir. Sermaye işlemi veya teslimat uyumsuzluğu ilave korunmasız birim ve uzlaşma maliyeti yaratabilir.

Kimler erişebilir? Seçilen pay serisini ve teslimatı destekleyen, onaylı üye kanalı gerekir. Düzeltme duyurularını ve güncel erişimi ayrıca doğrulayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Aynı seride ters işlem yapın veya teslimatı yerine getirin. Erişilen olağan özelliklerde vade sonu T+2 belirtilir; güncel takvimi, düzeltmeleri ve üye son saatini doğrulayın.

Toplam maliyet nedir? Korunma varsa hem menkul kıymet hem vadeli işlem alış/satış farkları ve komisyonları, finansman, şirket işlemi nakdi, teslimat/saklama giderleri ve tarihli vergiler dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Üye türev kaydıyla birlikte teslim edilebilir pay saklaması ve üzerindeki kısıtlar kontrol edilir. İşlem sonrası birimler ve kodlar mutabık hale getirilir.

Alternatifler nelerdir? Payları doğrudan azaltmak, kalan riski açıkça gösteren endeks çapraz korunması veya belgelenmiş korunmasız elde tutma düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. Borsa Istanbul single stock futures: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/futures/single-stock-futures; Borsa Istanbul VIOP contract specifications: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/contract-specifications; Borsa Istanbul risk management and collateralization: https://borsaistanbul.com/en/markets/viop/settlement-and-risk-management/risk-management-and-collateralization. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: Nakdi uzlaşmalı VİOP döviz vadeli işlemi

İlgili dersler: C3T3L2, C3T4L3, C3T4L6.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Döviz referanslı yükümlülüktür; bu kart, fatura dövizini fiziken teslim etme taahhüdünü değil, nakdi uzlaşma yöntemini kapsar.

Getiri nereden doğar? Belirtilen döviz çifti kotasyonundaki değişim sözleşme döviz tutarıyla nakde çevrilir; baz dövizde uzun pozisyon, o dövizdeki ödemeyi korur.

Fiyatı neler etkiler? Spot kur, iki para biriminin taşıma ilişkisi, baz ve vade etkilidir. Erişilen USD/TRY standardı USD 1,000, kotasyonu TRY/USD, fiyat adımı 0.0010 veya sözleşme başına TRY 1 tutarındadır.

Hangi nakit gerekir? Belirlenen uzlaşma para biriminde teminat ve günlük uzlaşma ile ayrıca faturanın tam döviz dönüşüm bedeli fonlanır. Parametre değişiklikleri ve üye ek gereksinimleri geçerlidir.

Ne kadar kaybedebilirim? Zarar teminatı aşabilir; ödeme korunması, ucuzlayan fatura dövizi alınmadan önce nakit borcu yaratabilir. Miktar, tarih ve dönüşüm bazı riskleri kalır.

Kimler erişebilir? Tam döviz serisini destekleyen onaylı yurt içi üye gerekir. Nakdi ve fiziki teslimatlı türler ayrılmalı; likidite ayrıca kontrol edilmelidir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Aynı seride ters işlem veya nihai farkın tahsilatı/ödemesiyle çıkılır. Erişilen standart USD/TRY sayfası vade sonunda T+1 nakdi uzlaşmayı açıklar; gerçek döviz takvimlerini doğrulayın.

Toplam maliyet nedir? Gerçekleşme fiyat farkı, aracılık, teminat faizi, dönüşüm/transfer ücretleri, vade aktarma giderleri ve tarihli yatırımcıya özgü vergi dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Üye vadeli işlem ve nakit ekstreleri izlenir; fatura dövizini sağlayan banka işlemi ayrıca doğrulanır.

Alternatifler nelerdir? Teslimatlı forward, bugün fonlanan spot alım, ileride öğretilecek opsiyon, daha küçük korunma veya işlem yapmama düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. Borsa Istanbul FX futures: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/futures/fx-futures; Borsa Istanbul VIOP contract specifications: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/contract-specifications; Borsa Istanbul risk management and collateralization: https://borsaistanbul.com/en/markets/viop/settlement-and-risk-management/risk-management-and-collateralization. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: Nakdi uzlaşmalı VİOP kıymetli maden vadeli işlemi

İlgili dersler: C3T3L3, C3T4L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Tahsis edilmiş maden sahipliği yerine fiyat referanslı yükümlülüktür. TRY/gram ve USD/ons yöntemlerinin birim ve döviz riskleri farklıdır.

Getiri nereden doğar? Belirtilen maden kotasyonunda doğrusal değişim getiri yaratır; bu nakdi uzlaşmalı yöntem fiziki maden sağlamaz.

Fiyatı neler etkiler? Maden referansı, ilgiliyse kur, finansman, depolama beklentileri ve yerel baz etkilidir. Erişilen TRY/gram altın büyüklüğü bir gram, fiyat adımı TRY 0.10 tutarındadır.

Hangi nakit gerekir? Teminat ve ara nakit zararları ile bağımsız fiziki tedarikin anaparası gerekir; satıcı faturası uzlaşma referansından farklı olabilir.

Ne kadar kaybedebilirim? Zarar yatırılan teminatı aşabilir. Kalite, yer, kur ve zaman uyumsuzluğu, korunma kazansa bile tedarikte zarar bırakabilir.

Kimler erişebilir? Müşteri onayı sonrası üyenin desteklediği güncel seri gerekir. Ürün tanımı ve standart büyüklük güncel işlem yapılabilir derinliği kanıtlamaz.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Aynı seride ters işlem veya sözleşmedeki nakdi uzlaşmayla çıkılır; nihai referansı ve bankadaki kullanılabilirliği ayrıca doğrulayın.

Toplam maliyet nedir? Alış/satış farkı, aracılık, teminat fonlaması, yabancı para kotasyonlarında döviz dönüşümü, fiziki satıcı fiyat farkı ve tarihli vergiler dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Sözleşme ve teminat kayıtları üyede tutulur; maden stoku veya tahsisli saklama, ayrı sahiplik ve denetim izine sahiptir.

Alternatifler nelerdir? Fiziki maden, hakları ayrı incelenen yurt içi maden fonu veya sertifikası, tedarik anlaşması veya kalan riski taşımak düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. Borsa Istanbul precious metals futures: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/futures/precious-metals-futures; Borsa Istanbul VIOP contract specifications: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/contract-specifications; Borsa Istanbul risk management and collateralization: https://borsaistanbul.com/en/markets/viop/settlement-and-risk-management/risk-management-and-collateralization. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: VİOP sanayi metali referanslı vadeli işlem

İlgili dersler: C3T3L3, C3T4L4, C3T5L3.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Sözleşmedeki metal referansına ilişkin yükümlülüktür; işletmenin farklı kalite veya yerdeki stoku aynı teslim edilebilir varlık değil, çapraz korunma konusudur.

Getiri nereden doğar? Gerektiğinde döviz dönüşümü içeren nakit kotasyon değişimi etkilidir; fiziki stok faydaları kendiliğinden elde edilmez.

Fiyatı neler etkiler? Referans metal, kotasyon para birimi ve fiziki birimi, taşıma, kalite/yer bazı ve vade yapısı etkilidir. Güncel büyüklük ve fiyat adımını tam seriden kontrol edin.

Hangi nakit gerekir? Teminat ve günlük uzlaşma fonlaması ile fiili tedarik/depolama nakdi gerekir. Güncel sayısal teminat veya canlı derinlik verilmez.

Ne kadar kaybedebilirim? Teminatı aşan zarar ve yerel kalite, fiyat veya döviz referanstan ayrıştığında kalan tedarik riski bulunur.

Kimler erişebilir? Seçilen seriyi destekleyen onaylı yurt içi üye gerekir; güncel işlem görme durumu, birimler ve derinlik ayrıca doğrulanmalıdır.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? İşlem yapılabiliyorsa ters işlem veya sözleşmedeki nihai uzlaşmayla çıkılır. Planlanan stok satışı, türevin zamanında kapatılmasını garanti etmez.

Toplam maliyet nedir? İşlem ücretleri/fiyat farkı, fonlama, döviz dönüşümü, fiziken tutuluyorsa depolama/sigorta, taşıma/kalite iyileştirme ve tarihli vergi dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Üye türev ekstreleri ve teminat kayıtları izlenir; depo kalite ve sahiplik belgeleri ayrıdır.

Alternatifler nelerdir? Tam uyumlu tedarik anlaşması, elde tutulan stok, kalan riski belirtilmiş ilişkili çapraz korunma veya riski azaltmak düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. Borsa Istanbul metal futures: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/futures/metal-futures; Borsa Istanbul VIOP contract specifications: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/contract-specifications; Borsa Istanbul risk management and collateralization: https://borsaistanbul.com/en/markets/viop/settlement-and-risk-management/risk-management-and-collateralization. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: VİOP elektrik referanslı vadeli işlem

İlgili dersler: C3T3L3, C3T4L4, C3T5L3.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Belirli elektrik referansı ve dönemine ilişkin sözleşmedir; tek başına fabrikaya fiziki elektrik sağlamaz.

Getiri nereden doğar? Sözleşmedeki yük döneminin referans fiyat değişimi etkilidir; işletme kârı ayrıca gerçek saatlik tüketim ve tarife koşullarına bağlıdır.

Fiyatı neler etkiler? Elektrik arz/talebi, teslim dönemi, referans yük profili ve yerel sözleşme bazı etkilidir; sözleşme başına miktarı ve tüm dönüşüm katsayılarını doğrulayın.

Hangi nakit gerekir? Teminat ve günlük uzlaşmalar ile işletmenin elektrik faturası gerekir. Elektrik depolanamayabilir; finansal kazanç fiziki tedarik değildir.

Ne kadar kaybedebilirim? Teminatı aşan zarar, fazla miktar ve saatlik profil uyumsuzluğu vardır. Baz yük referansı, yoğun saat stresini dengelemeyebilir.

Kimler erişebilir? Güncel desteklenen üye kanalı ve doğrulanmış seri gerekir. İnternet sayfasının bulunması, işletmenin dönemi için likit sözleşme kanıtı değildir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Ters işlem veya nihai sözleşme nakit referansıyla çıkılır; gerçek elektrik tedariki/uzlaşması ayrı anlaşmaya tabidir.

Toplam maliyet nedir? Alış/satış farkı, komisyonlar, teminat finansmanı, tüketim dengesizliği ve tedarik bedelleri, vade aktarma ve geçerli tarihli vergi dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Üye pozisyon/nakit ekstreleriyle birlikte ayrı sayaç tüketimi ve tedarikçi kayıtları izlenir; depo sahipliği doğmaz.

Alternatifler nelerdir? Tedarikçiyle sabit fiyat anlaşması, değiştirilmiş yük planı, daha küçük ve ölçülmüş çapraz korunma veya fiyat riskini belgeli kabul düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. Borsa Istanbul energy futures: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/futures/energy-futures; Borsa Istanbul VIOP contract specifications: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/contract-specifications; Borsa Istanbul risk management and collateralization: https://borsaistanbul.com/en/markets/viop/settlement-and-risk-management/risk-management-and-collateralization. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: Faiz kotasyonlu VİOP TLREF vadeli işlemi

İlgili dersler: C3T4L5, C3T7L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Kredi veya tahvil sahipliği yerine faiz referanslı vadeli işlem yükümlülüğüdür. Erişilen bir aylık TLREF özelliklerinde nakdi uzlaşma vardır.

Getiri nereden doğar? Sözleşme faiz kotasyonunun değişimi ve nihai gecelik referans tahakkuku etkilidir; yön, tahvil fiyatı vadeli işleminden kopyalanmadan kontrol edilmelidir.

Fiyatı neler etkiler? Gecelik faizler, beklenen patika, nihai tahakkuk ve baz etkilidir. Erişilen nominal referans TRY 1,000,000; 0.010 fiyat adımı TRY 8.33 karşılığıdır.

Hangi nakit gerekir? Güncel portföy teminatı, üye ek gereksinimi ve ara uzlaşma nakdi gerekir. Nominal referans yatırımcıya verilen kredi anaparası değildir.

Ne kadar kaybedebilirim? Teminatı aşan zarar, eğri/referans/tarih uyumsuzluğu ve fonlama açığı oluşabilir. Faiz korunmasında kredi verenin kredi primi ve likidite riski kalır.

Kimler erişebilir? Onaylı üye ve işlem yapılabilir derinliği olan doğrulanmış güncel seri gerekir. Standart özellikler her vadeye müşteri erişimini kanıtlamaz.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Kendi referans ve iş günü kurallarıyla ters işlem veya nihai nakdi uzlaşmayla çıkılır; kazançların ne zaman aktarılabileceğini doğrulayın.

Toplam maliyet nedir? Alış/satış farkı, komisyon, teminat/rezerv faizi, yeniden dengeleme, vade aktarma ve geçerli tarihli yatırımcı vergisi dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Üye türev ve nakit kayıtları izlenir; sözleşmesel netleştirme varsaymak yerine asıl borç kuponu ayrıca mutabık hale getirilir.

Alternatifler nelerdir? İzinli ve belgelenmişse eşleşen gecelik endeks swapı veya FRA, sabit faizli borçlanma, daha kısa risk dönemi veya onaylı kalan risk düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. Borsa Istanbul interest rate futures: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/futures/interest-rate-futures; Borsa İstanbul TLREF metodolojisi, yürürlük tarihi 2026-01-29: https://www.borsaistanbul.com/files/tlref-methodology-eng-29012026.pdf; Borsa Istanbul risk management and collateralization: https://borsaistanbul.com/en/markets/viop/settlement-and-risk-management/risk-management-and-collateralization. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: Fiziki teslimatlı VİOP devlet tahvili vadeli işlemi

İlgili dersler: C3T4L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Sözleşmesel devlet menkul kıymeti teslim yükümlülüğüdür; genel bir durasyon ölçüsüyle yetinmeyip tam teslim edilebilir aracı ve anapara kuralını belirleyin.

Getiri nereden doğar? Tahvile bağlı fiyat değişimi etkilidir; eşleşmiş faiz duyarlılığı seçilen getiri oranı şokunu azaltabilir, fakat eğri, teslimat ve kredi bazı farkları kalır.

Fiyatı neler etkiler? Teslim edilebilir tahvil fiyatı, birikmiş faiz, kupon ve faiz eğrisi, sözleşme kotasyonu ve tam özelliklerdeki dönüşüm/uzlaşma koşulları etkilidir.

Hangi nakit gerekir? Teminat, günlük uzlaşma ve gereken teslim anaparası veya uygun menkul kıymet gerekir. TLREF fiyat adımının nakit değerini tahvil vadeli işleminin DV01 değeri yerine koymayın.

Ne kadar kaybedebilirim? Teminatı aşan zarar ve paralel olmayan eğri, dışbükeylik, teslim edilebilir varlık ve fonlamadan kalan riskler vardır; fiziki uzlaşma teminatı çok aşan nakit gerektirebilir.

Kimler erişebilir? Teslimat olanağı, güncel özellikleri ve gerçek derinliği doğrulanmış, üyenin desteklediği yurt içi seri gerekir. Burada güncel sayısal sözleşme büyüklüğü iddia edilmez.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Aynı seride ters işlem veya güncel takvim ve üye son saatlerine göre belirlenen devlet menkul kıymetini teslim etme/alma yoluyla çıkılır.

Toplam maliyet nedir? İşlem fiyat farkı/komisyonu, teminat fonlaması, tahvil anapara finansmanı/tahakkuku, saklama/teslimat, vade aktarma/fesih ve tarihli vergi dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Üye vadeli işlem kayıtları ile teslim edilebilir menkul kıymet saklama/uzlaşma kayıtları, kimlik kodu ve nominal birimler bazında eşleşmelidir.

Alternatifler nelerdir? Doğrudan tahvil vadesini değiştirmek, nakit akışını eşleştirmek, başka bir fonlanmış duyarlılık korunması veya riski taşımak düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. Borsa Istanbul government bond futures: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/futures/government-bond-futures; Borsa Istanbul VIOP contract specifications: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/contract-specifications; Borsa Istanbul risk management and collateralization: https://borsaistanbul.com/en/markets/viop/settlement-and-risk-management/risk-management-and-collateralization. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: Yurtiçi menkul kıymet kredisi

İlgili dersler: C3T8L1.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Sahip olunan menkul kıymetle birlikte kredi ve kredi verenin teminat/tasfiye hakları vardır; pay fiyatı düşse de anapara ve faiz borcu devam eder.

Getiri nereden doğar? Menkul kıymet fiyat değişimleri ve hak kazanılan dağıtımlardan kredi faizi ve giderler düşülür; kaldıraç öz nakdin duyarlılığını artırır.

Fiyatı neler etkiler? Menkul kıymet değeri, kredi faizi ve faiz yenilemeleri, kabul edilen teminat/değerleme kesintileri ve güncel düzenleyici ve üye politikaları etkilidir.

Hangi nakit gerekir? Öz katkı, faiz ödemeleri ve özkaynak/teminat tamamlamaları gerekir; düşen pay fiyatı anaparayı kendiliğinden azaltmaz.

Ne kadar kaybedebilirim? Özkaynak tükenebilir ve tasfiye sonrası borç kalabilir. Öğretim özkaynak oranları varsayımsaldır; güncel yasal alt sınırlar değildir.

Kimler erişebilir? Uygun yetkili aracı, onaylı kredi, araç uygunluğu, güncel SPK/Borsa tedbirleri ve müşteri sözleşmesi gerekir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Uzlaşma koşullarıyla devredilebilir menkul kıymeti satıp krediyi ödeyin; teminatı ancak izin varsa devredin veya çözün. Zorunlu satış olumsuz fiyatla olabilir.

Toplam maliyet nedir? Borçlanma faizi, alış/satış farkı, komisyon, saklama, kredi giderleri ve tarihli yatırımcıya özgü vergi/kesintiler dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Pay saklaması, aracı kurum kredi defteri, anapara, faiz tahakkuku ve rehinli bakiyeler mutabık hale getirilir; sahiplik serbest devir anlamına gelmez.

Alternatifler nelerdir? Kredisiz daha küçük pay pozisyonu, çeşitlendirilmiş yurt içi fon, ileride öğretilecek riski tanımlı yöntem veya kaldıraç kullanmama düşünülebilir.

Ürün: Menkul kıymet ödüncüyle yurtiçi açığa satış

İlgili dersler: C3T8L2, C3T8L3, C3T8L4, C3T8L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Sahip olunmayan menkul kıymetin satışı ve eşdeğer ödünç kıymetleri sözleşmedeki ödemelerle birlikte iade etme yükümlülüğüdür. Hasılat kısıtlı teminat olabilir.

Getiri nereden doğar? Satış bedelinden geri alım, ödünç, dağıtım telafisi, gerçekleşme ve fonlama giderleri düşülür; tek başına fiyat düşüşü kârı garanti etmez.

Fiyatı neler etkiler? Pay fiyatı, ödünç bedeli ve bulunabilirliği, dağıtımlar, geri çağırma, zorunlu geri alım koşulları ve güncel açığa satış kısıtları etkilidir.

Hangi nakit gerekir? Bloke hasılata ek öz teminat, değişen uygun teminat gereksinimleri, ödünç bedelleri, dağıtım telafileri ve geri alım/teslim nakdi gerekir.

Ne kadar kaybedebilirim? Yükselen pay fiyatında teorik zarar sınırsızdır; zarar öz teminatı aşabilir. Geri çağırma ve teslim edememe pahalı geri alıma zorlayabilir.

Kimler erişebilir? Yetkili yurt içi aracı, güncel menkul kıymet izni/işlem işaretleme/fiyat kuralı ve kullanılabilir ödünç gerekir. 2026-09-22 KAP duyurusu tarihli yukarı adım kaynağıdır; belirli pay için canlı izin değildir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Eşdeğer menkul kıymeti geri alın, uzlaşmasını tamamlayın ve iade edin; gerçekleşmiş alım bile ödünç iade vadesinden sonra uzlaşabilir.

Toplam maliyet nedir? İki yöndeki fiyat farkı/komisyon, ödünç faiz yenilemeleri, dağıtım telafileri, teminat fonlaması, saklama/idare, geri çağırma/zorunlu alım giderleri ve tarihli vergi dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Aracının açığa satış kaydı, kısıtlı hasılat, ödünç verenin bakiyesi ve geçerliyse MKK/saklama hareketleri mutabık hale getirilir; yalnız alımı değil iadeyi doğrulayın.

Alternatifler nelerdir? Sahip olunan pozisyonu azaltmak, ihraççıdan kalan riski açıkça gösteren uygun fonlanmış endeks korunması, ileride öğretilecek satım opsiyonu veya işlem yapmama düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. SPK Communique Serial V No 65: https://mevzuat.spk.gov.tr/api/Mevzuat/File/249; Borsa Istanbul equity market functioning: https://www.borsaistanbul.com/piyasalar/pay-piyasasi/piyasa-isleyisi; Borsa Istanbul short-sale up-tick announcement on KAP: https://www.kap.org.tr/tr/Bildirim/1666369; Takasbank Securities Lending Market general description: https://www.takasbank.com.tr/tr/hizmetler/isletilen-piyasalar/odunc-pay-piyasasi-opp/genel-tanim; MKK Takasbank securities lending market: https://www.mkk.com.tr/saklama-hizmetleri/piyasalar-ve-platformlar/takasbank-odunc-pay-piyasasi. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: Yurtiçi spot alım ve vadeli satış taşıma işlemi

İlgili dersler: C3T5L2.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Spot sahipliği ile kısa vadeli işlem birlikte kurulur; ters taşıma ise ödünç menkul kıymet satışı ve uzun vadeli işlem gerektirir. İki yöntemin hakları ve kısıtları farklıdır.

Getiri nereden doğar? Gerçekleşebilir fiyat farkından finansman düşülür ve gelir eklenir; ters taşımada ödünç ve dağıtım telafisi düşülür. İki bacak ve nakit tarihleri mutabık olmalıdır.

Fiyatı neler etkiler? Spot/vadeli baz, fonlama ve mevduat faizleri, temettü, ödünç kıtlığı, teminat mahsupları ve uzlaşma koşulları etkilidir.

Hangi nakit gerekir? Spot varlık anaparası veya teyitli ödünç, vadeli teminatı ve olumsuz günlük uzlaşma, finansman giderleri ve teslim/yerine koyma nakdi gerekir.

Ne kadar kaybedebilirim? Ara zararlar ve fonlama çağrıları ilk rezervi aşabilir; teorik yakınsama bacak, geri çağırma, temerrüt veya çıkış riskini kaldırmaz.

Kimler erişebilir? Spot ve vadeli işlem için izinli kanallar; ters taşıma için ayrıca menkul kıymet kredisi/açığa satış onayları gerekir. Güncel tedbirleri ve gerçek finansman/ödünç envanterini doğrulayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Tam sözleşmelere göre eşgüdümlü kapatma veya eşleşmiş teslimat gerekir; bir bacağın kapanması zorunluyken diğer bacak kullanılamayabilir.

Toplam maliyet nedir? Spot/vadeli fiyat farkları ve komisyonları, borçlanma/mevduat faizleri, temettü veya düzeltmeler, saklama, teminat finansmanı, teslimat, vergi ve fesih dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Spot menkul kıymet saklaması, kullanılıyorsa kıymet ödüncü, aracı vadeli işlem kaydı ve ayrı kredi/teminat nakit kayıtları izlenir.

Alternatifler nelerdir? Sağlam maliyet tahminlerinden sonra fazla pozitif değilse işlem yapmamak, dayanağı kaldıraçsız tutmak veya arbitraj iddiası olmadan fonlanmış korunma düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. Borsa Istanbul VIOP contract specifications: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/contract-specifications; Borsa Istanbul risk management and collateralization: https://borsaistanbul.com/en/markets/viop/settlement-and-risk-management/risk-management-and-collateralization; SPK Communique Serial V No 65: https://mevzuat.spk.gov.tr/api/Mevzuat/File/249; Takasbank Securities Lending Market general description: https://www.takasbank.com.tr/tr/hizmetler/isletilen-piyasalar/odunc-pay-piyasasi-opp/genel-tanim. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: İhtiyaca göre düzenlenmiş fiziki teslimatlı yurtiçi döviz forwardı

İlgili dersler: C3T6L1, C3T6L2, C3T6L4, C5T6L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Gelecekteki valör tarihinde belirlenen döviz anaparalarını değiştirme yönünde ikili yükümlülüktür; başlangıç priminin olmaması tek taraflı iptal hakkı vermez.

Getiri nereden doğar? Kararlaştırılmış dönüşüm eşleşen ödeme veya tahsilatı korur; yerine koyma değeri, aynı valörün güncel forward kurları ve iskonto ile değişir.

Fiyatı neler etkiler? Spot, iki dövizin faiz eğrileri, çapraz döviz bazı, kredi/teminat koşulları, alış/satış farkı ve kalan süre etkilidir. Forward puanının ölçeği açık olmalıdır.

Hangi nakit gerekir? Vadede anapara, varsa başlangıç/güvence nakdi, kredi limiti kapasitesi, ara teminat ve olumsuz kapatma veya fesih ödemeleri gerekir.

Ne kadar kaybedebilirim? Olumsuz değer veya anapara fonlaması ilk nakit yatırmayı aşabilir; karşı taraf ve uzlaşma başarısızlığı asıl faturayı korunmasız bırakabilir.

Kimler erişebilir? Sağlayıcıya özgü, izinli yurt içi tezgâhüstü kanal; yetki, müşteri sınıfı, hesap açılışı, kredi ve müzakere edilmiş koşullara tabidir. Evrensel bireysel erişim iddiası yoktur.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Valörde anaparaları değiştirin veya doğrulanmış koşullar ve işlem yapılabilir kotasyonla feshedin. Model orta fiyatı nakit veya garanti kapatma değeri değildir.

Toplam maliyet nedir? Doğrudan kura gömülü fiyat farkı bir kez, açık hizmet/kredi ücretleri, teminat ve rezerv finansmanı, transferler, dönüşüm, fesih ve tarihli yatırımcı/uzlaşmaya özgü vergi dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Teyit, çerçeve sözleşme, teminat ve banka ödeme ekstreleri gerekir; tüzel kişiyi ve alıcı hesapları doğrulayın. İkili değerleme borsada işlem gören varlık değildir.

Alternatifler nelerdir? Nakdi uzlaşmalı forward, vadeli işlem, şimdi fonlanmış spot dönüşüm, ileride öğretilecek opsiyon, daha küçük korunma veya başlangıç durumu düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. SPK investment services and institutions guide i-SPK.37.8: https://spk.gov.tr/data/61e496a11b41c60d1404d6b2/Yat%C4%B1r%C4%B1m%20Hizmetleri%20ve%20Kurulu%C5%9Flar%C4%B1%20Rehberi%20(i-SPK.37.8)%2010%2003%202026.pdf; ICBC Turkey corporate risk management products: https://www.icbc.com.tr/en/corporate-commercial-banking/detail/Risk-Management/275/807/0; CBRT overview of TL-settled forward FX auctions: https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/blog/en/main+menu/analyses/an+overview+of+turkish+lira-settled+forward+foreign+exchange+auctions. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: İhtiyaca göre düzenlenmiş nakdi uzlaşmalı döviz forwardı

İlgili dersler: C3T6L3.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Belirtilen uzlaşma para biriminde, kararlaştırılan sabitlemeye dayalı farkı ödeme yönünde ikili yükümlülüktür; yabancı para anaparası teslim edilmez.

Getiri nereden doğar? Teyit formülüne göre sabitleme ile sözleşme kuru farkı etkilidir. Sınıftaki lira uzlaşmalı uzun dolar örneği, dolar tutarını TRY/USD farkıyla çarpar.

Fiyatı neler etkiler? Vade öncesi spot ve forward eğrileri, sabitleme kaynağı/saati, uzlaşma dövizi, kredi, teminat ve dönüşüm bazı etkilidir.

Hangi nakit gerekir? Teminat veya kredi kullanımı ve büyük olabilecek nihai nakit borcu gerekir; işletme gerçek fatura dövizinin alımını ayrıca fonlar.

Ne kadar kaybedebilirim? Negatif uzlaşma, sağlayıcı temerrüdü ve sabitleme/gerçekleşme zaman farkları ilk nakdi aşabilir. Yabancı NDF formülleri veya korumaları varsaymayın.

Kimler erişebilir? Güncel yurt içi kurallar ve sözleşme koşulları kapsamında izinli sağlayıcı ve onaylı müşteri gerekir; TCMB eğitim amaçlı ihale açıklaması bireysel erişimi kanıtlamaz.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Sözleşmedeki sabitleme ve fark uzlaşması veya yöntemi ve ücretleri doğrulanmış müzakere edilmiş erken kapatmayla çıkılır.

Toplam maliyet nedir? Forward fiyat farkı/kredi ücretleri, sabitlemeden gerçekleşmeye döviz fiyat farkı, teminat ve ödeme zamanlaması fonlaması, transfer, fesih ve geçerli tarihli vergi dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? İkili teyit ve uzlaşma kaydı ile ayrı banka fatura dönüşümü izlenir; kayıtlarda tam formül ve para birimi gösterilmelidir.

Alternatifler nelerdir? Dövizi teslim almak için teslimatlı forward, ayrı spot planıyla nakdi uzlaşmalı vadeli işlem, spot alım veya belirsiz koşulları reddetmek düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. SPK investment services and institutions guide i-SPK.37.8: https://spk.gov.tr/data/61e496a11b41c60d1404d6b2/Yat%C4%B1r%C4%B1m%20Hizmetleri%20ve%20Kurulu%C5%9Flar%C4%B1%20Rehberi%20(i-SPK.37.8)%2010%2003%202026.pdf; CBRT overview of TL-settled forward FX auctions: https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/blog/en/main+menu/analyses/an+overview+of+turkish+lira-settled+forward+foreign+exchange+auctions; ICBC Turkey corporate risk management products: https://www.icbc.com.tr/en/corporate-commercial-banking/detail/Risk-Management/275/807/0. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi döviz swapı

İlgili dersler: C3T7L1.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? İki döviz anaparasının yakın tarihte değişimi ve kararlaştırılmış tutarlarla uzak tarihte ters değişimidir; hesap vade yenileme bedeliyle kendiliğinden aynı değildir.

Getiri nereden doğar? Dönem boyunca döviz fonlamasını dönüştürür; diğer dövizin fırsat maliyeti hesaba katılmadan tek dövizde daha büyük uzak tahsilat eksik ölçüttür.

Fiyatı neler etkiler? İki dövizin faiz eğrileri, spot, forward puanları, çapraz döviz bazı, kredi, likidite ve teminat kuralları etkilidir.

Hangi nakit gerekir? Yakın tarihli anapara teslimi, uzak tarihli ters değişim anaparası, teminat ve iki dövizde de tam tarihlerinde fonlama gerekir.

Ne kadar kaybedebilirim? Anapara uzlaşmasının başarısızlığı, döviz fonlama açığı, karşı tarafı yerine koyma ve negatif fesih değeri ilk hizmet ücretlerini aşabilir.

Kimler erişebilir? İzinli yurt içi sağlayıcı ve işleme özgü müşteri/kredi onayı gerekir; uluslararası adlandırma yerel erişim hakkı vermez.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Kararlaştırılmış uzak değişimi tamamlayın veya belgeli fesih ve netleştirme koşullarıyla işlem yapılabilir kapatma kotasyonu alın.

Toplam maliyet nedir? Gömülü alış/satış farkı, iki dövizin fonlama/fırsat maliyetleri, hizmet/kredi ücretleri, teminat faizi, transferler, kapatma ve tarihli vergi dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? İki anapara bacağını, karşı tarafları, ödeme hesaplarını ve teminatı banka/türev ekstreleriyle doğrulayın; hukuki ve operasyonel dayanak olmadan farklı dövizleri netleştirmeyin.

Alternatifler nelerdir? Ayrı spot ve forward, gereken dövizde yurt içi banka finansmanı, kupon dönüşümü için çapraz döviz swapı veya işlem yapmama düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. SPK investment services and institutions guide i-SPK.37.8: https://spk.gov.tr/data/61e496a11b41c60d1404d6b2/Yat%C4%B1r%C4%B1m%20Hizmetleri%20ve%20Kurulu%C5%9Flar%C4%B1%20Rehberi%20(i-SPK.37.8)%2010%2003%202026.pdf; CFTC swaps report data dictionary: https://www.cftc.gov/MarketReports/SwapsReports/DataDictionary/index.htm; ICBC Turkey corporate risk management products: https://www.icbc.com.tr/en/corporate-commercial-banking/detail/Risk-Management/275/807/0. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi çapraz para swapı

İlgili dersler: C3T7L2.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Varsa ilk/son anapara değişimleri belirtilmiş, farklı dövizlerde dönemsel ikili bacaklardır; asıl borç ayrı yükümlülük olarak kalır.

Getiri nereden doğar? Borç kredi primi, sözleşme taahhütleri ve performans farkları korunurken fonlama dövizini veya faiz esasını dönüştürür.

Fiyatı neler etkiler? Dövizlerin faiz eğrileri, kur, çapraz döviz bazı, nominal tutar/itfa planı, kupon kuralları ve karşı taraf/teminat koşulları etkilidir.

Hangi nakit gerekir? Anlaşmaya göre ilk/son döviz anaparası, kupon ödemeleri, teminat tamamlamaları ve yerine koyma/fesih nakdi gerekir.

Ne kadar kaybedebilirim? Anapara temerrüdü, kupon/faiz yenileme/itfa uyumsuzluğu, baz ve fonlama riskleri ilk nakdi aşabilir. Başlangıç anaparalarının eşleşmesi yeterli değildir.

Kimler erişebilir? İzinli sağlayıcı, doğrulanmış yurt içi müşteri uygunluğu ve kredi kapasitesi, müzakere edilmiş sözleşme ve güncel işlem kısıtları gerekir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Kuponları ve anaparanın ters değişimini tamamlayın veya sözleşmesel kapatma yapın; farklı döviz anapara ödemeleri uzlaşma riski yaratabilir.

Toplam maliyet nedir? İki kupon bacağı, borçta kalan kredi primi, döviz/baz fiyatlaması, kuruluş/kredi, teminat fonlaması, transfer, fesih ve tarihli vergi dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Ayrı döviz defterleri, borç kaydı, türev teyidi ve teminat kayıtları tutun; yalnız açıkça belirtilmiş raporlama kuruyla dönüştürün.

Alternatifler nelerdir? Harcanacak dövizde doğrudan borçlanma, kısa anapara fonlaması için döviz swapı, forward dizisi veya döviz riskini taşımak düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. SPK investment services and institutions guide i-SPK.37.8: https://spk.gov.tr/data/61e496a11b41c60d1404d6b2/Yat%C4%B1r%C4%B1m%20Hizmetleri%20ve%20Kurulu%C5%9Flar%C4%B1%20Rehberi%20(i-SPK.37.8)%2010%2003%202026.pdf; CFTC swaps report data dictionary: https://www.cftc.gov/MarketReports/SwapsReports/DataDictionary/index.htm; ICBC Turkey corporate risk management products: https://www.icbc.com.tr/en/corporate-commercial-banking/detail/Risk-Management/275/807/0. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi tek para birimli faiz swapı

İlgili dersler: C3T7L3, C3T7L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Yalın öğretim yapısında nominal tutar normal olarak değiştirilmeden, bu tutar üzerinden faize bağlı ödemeler değiştirilir; kredi verene borç ayrı devam eder.

Getiri nereden doğar? Eşleşen değişken faizi alıp sabit ödemek, değişken borcun referansını sabite dönüştürebilir; kredi primi ve sözleşme taahhütleri kalır.

Fiyatı neler etkiler? Forward ve iskonto eğrileri, sabit faiz, faiz yenileme/tahakkuk kuralları, kredi, teminat ve kalan nominal tutar planı etkilidir.

Hangi nakit gerekir? Hukuken kararlaştırılan net veya brüt kuponlar, teminat çağrıları, kuruluş/kredi gideri ve olası erken fesih ödemesi gerekir. İlk primin olmaması sıfır risk değildir.

Ne kadar kaybedebilirim? Negatif yerine koyma değeri ve teminat/fonlama yükümlülükleri büyük olabilir; referans/kredi primi uyumsuzluğu ve karşı taraf zararı kalır.

Kimler erişebilir? Kredi, açıklama ve sözleşme belgeleriyle izinli yurt içi tezgâhüstü sağlayıcı ve müşteri onayı gerekir; evrensel alt tutar veya uygunluk eşiği iddia edilmez.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Vadeye kadar dönemsel ödeme veya işlem yapılabilir karşı taraf kotasyonuyla müzakere edilmiş/sözleşmesel kapatma uygulanır; iade edilen teminat öz paradır.

Toplam maliyet nedir? Sabit/değişken faiz farkı, asıl borcun kredi primi, kuruluş/kredi ücreti, gömülü fiyatlama, teminat finansmanı, fesih ve tarihli vergi dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Asıl borç, swap kuponları, model değerleri, gerçekleşebilir kapatma ve teminat ayrı mutabık hale getirilir; teminat iadesini getiri saymayın.

Alternatifler nelerdir? Sabit faizli kredi, uyumu doğrulanmış faiz vadeli işlemi veya FRA/gecelik endeks swapı, bütçe içinde korunmasız değişken borç ya da daha az borçlanma düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. SPK investment services and institutions guide i-SPK.37.8: https://spk.gov.tr/data/61e496a11b41c60d1404d6b2/Yat%C4%B1r%C4%B1m%20Hizmetleri%20ve%20Kurulu%C5%9Flar%C4%B1%20Rehberi%20(i-SPK.37.8)%2010%2003%202026.pdf; CFTC swaps report data dictionary: https://www.cftc.gov/MarketReports/SwapsReports/DataDictionary/index.htm; Borsa İstanbul TLREF metodolojisi, yürürlük tarihi 2026-01-29: https://www.borsaistanbul.com/files/tlref-methodology-eng-29012026.pdf. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi TLREF gecelik endeks swapı

İlgili dersler: C3T7L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Müzakere edilmiş gözlem ve uzlaşma koşullarıyla sabit bacağı gecelik endeks tahakkukuyla değiştiren ikili sözleşmedir.

Getiri nereden doğar? Eşleşen gecelik faiz riskini azaltır; kredi verenin primi ve gözlem farkları swapın dışında kalır.

Fiyatı neler etkiler? Beklenen gecelik patika, bileşikleştirme, takvim günü ağırlıkları, geriye bakış/gözlem kaydırması, ödeme gecikmesi, iskonto eğrisi ve teminat etkilidir.

Hangi nakit gerekir? Anlaşmaya göre net/brüt kuponlar, teminat ve kredi limiti kullanımı, ücretler ve olası fesih ödemesi gerekir.

Ne kadar kaybedebilirim? Referans, yedek faiz kuralı, gözlem ve fonlama uyumsuzluğu ile karşı taraf/temerrüt riski vardır; teminat zarar üst sınırı değildir.

Kimler erişebilir? Doğrulanmış müşteri/kredi koşullarıyla yetkili ve izinli yurt içi kanal gerekir. Yayımlanmış TLREF tanımı işlem yapılabilir swap teklifi olduğunu göstermez.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Sözleşmedeki sabit ve bileşik referans nakdini ödeyin veya doğrulanmış değerleme ve ücret yöntemiyle kapatın.

Toplam maliyet nedir? Sabit kotasyon fiyat farkı, kuruluş ve kredi giderleri, teminat finansmanı, ödeme/fesih ücretleri ve tarihli yatırımcıya özgü vergi dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Teyit ve gecelik gözlem takvimi, referans kaynak/düzeltmeleri, kupon hesapları, nakit ve teminat ekstreleri izlenir.

Alternatifler nelerdir? Eşleşen sabit borçlanma, faiz vadeli işlemi, tek gelecek dönem için FRA veya ölçülmüş değişken faiz bütçesini kabul düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. SPK investment services and institutions guide i-SPK.37.8: https://spk.gov.tr/data/61e496a11b41c60d1404d6b2/Yat%C4%B1r%C4%B1m%20Hizmetleri%20ve%20Kurulu%C5%9Flar%C4%B1%20Rehberi%20(i-SPK.37.8)%2010%2003%202026.pdf; Borsa İstanbul TLREF metodolojisi, yürürlük tarihi 2026-01-29: https://www.borsaistanbul.com/files/tlref-methodology-eng-29012026.pdf; CFTC swaps report data dictionary: https://www.cftc.gov/MarketReports/SwapsReports/DataDictionary/index.htm. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi vadeli faiz anlaşması

İlgili dersler: C3T7L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Öğretim örneğinde anapara kredisi vermeden, referans nominal tutar üzerinden tek gelecek tahakkuk dönemi için ikili faiz farkı yükümlülüğüdür.

Getiri nereden doğar? Belirtilen kurala göre gerçekleşen faiz kararlaştırılmış faizi aşınca borçlu korunması tahsil eder; düşük kalınca öder.

Fiyatı neler etkiler? Vadeli dönem faizi, referans sabitleme, tahakkuk kesri, uzlaşma zamanı/iskontosu, kredi ve teminat koşulları etkilidir.

Hangi nakit gerekir? Bu dersin varsayımında çoğunlukla dönem başına iskontolanmış gelecek fark uzlaşması ile varsa teminat, ücret ve fonlama gerekir.

Ne kadar kaybedebilirim? Olumsuz faiz farkı ve yerine koyma değeri, fonlama/karşı taraf riski ve gerçek kredi referansı veya tutarıyla uyumsuzluk bulunur.

Kimler erişebilir? İzinli yurt içi sağlayıcı ve müşteriye özgü belge/kredi gerekir; uluslararası tanımdan erişim sonucu çıkarmayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Verilen dönem farkını uzlaştırın veya sözleşmesel, işlem yapılabilir kapatma alın. Dönem başındaki tahsilat, dönem sonunda ikinci kez tahsil edilmez.

Toplam maliyet nedir? Fiyatlama farkı, kuruluş/kredi ücretleri, teminat ve rezerv fonlaması, uzlaşma/fesih ücretleri ve tarihli vergi dikkate alınır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Teyitte gelecek başlangıç/bitiş, faiz kaynağı, gün sayım esası ve uzlaşma formülü kayıtlıdır; asıl krediyi ayrıca mutabık hale getirin.

Alternatifler nelerdir? Gecelik tahakkuklu risk için gecelik endeks swapı, faiz vadeli işlemi, sabit kredi, ileri başlangıçlı borçlanma veya bütçe içindeki korunmasız dönem düşünülebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir? 2026-10-26 tarihinde doğrulandı. SPK investment services and institutions guide i-SPK.37.8: https://spk.gov.tr/data/61e496a11b41c60d1404d6b2/Yat%C4%B1r%C4%B1m%20Hizmetleri%20ve%20Kurulu%C5%9Flar%C4%B1%20Rehberi%20(i-SPK.37.8)%2010%2003%202026.pdf; CFTC swaps report data dictionary: https://www.cftc.gov/MarketReports/SwapsReports/DataDictionary/index.htm; Borsa İstanbul TLREF metodolojisi, yürürlük tarihi 2026-01-29: https://www.borsaistanbul.com/files/tlref-methodology-eng-29012026.pdf. Yayımlamadan önce tarihli değişiklikleri ve seçilen seriyi yeniden kontrol edin.

Ürün: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri

İlgili dersler: C4T1L1, C4T1L2, C4T1L3, C4T1L4, C4T1L5, C4T2L1, C4T2L2, C4T2L3, C4T2L4, C4T2L5, C4T3L1, C4T3L2, C4T3L3, C4T3L4, C4T3L5, C4T4L1.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Alıcının sözleşmesel alım veya satım hakkı; satıcının karşılık gelen yükümlülüğü vardır. Aracı kurum ve takas zinciri borsa sözleşmesini destekler; iki pozisyon da kendiliğinden dayanak mülkiyeti sağlamaz.

Getiri nereden doğar? Koşullu kullanım nakdi ve prim değişimleri; satıcı yükümlülük üstlenerek prim alır. Getiri prim, işlem, finansman ve gerçek vergi sonrasında hesaplanır.

Fiyatı neler etkiler? Dayanak, kullanım fiyatı, süre, oynaklık, faiz, dağıtım, kullanım tipi, teslim edilecek varlık ve işlem yapılabilir alış-satış farkı. Yunan harfleri, açık birimli yerel koşullu tahminlerdir.

Hangi nakit gerekir? Uzun pozisyon prim ve ücret öder; kısa pozisyon teminat yatırır ve daha büyük zarar nakdine ihtiyaç duyabilir. Uzun fiziki alım opsiyonu, birim almak için kullanım bedelini finanse eder; uzun fiziki satım opsiyonu birimleri teslim edip kullanım bedelini alır. Kısa fiziki alım opsiyonu birimleri teslim edip kullanım bedelini alır; kısa fiziki satım opsiyonu alım bedelini finanse edip birimleri alır. Kesin talimatlar, teslimatlar ve tarihler geçerlidir.

Ne kadar kaybedebilirim? Tamamen ödenmiş borçlanmasız uzun pozisyon: prim ve maliyetler. Teminatsız alım opsiyonu satıcısı: sınırsız yukarı yönlü zarar. Negatif olamayan dayanakta kısa satım: kullanım bedeli riski eksi prim artı maliyetler; teminatı aşabilir.

Kimler erişebilir? Yurt içi VİOP ailesi https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/options üzerinden 2026-10-26 tarihinde doğrulanmıştır. Gerçek izin, uygun hesap, canlı seri ve derinlik için ihraç/hesap kontrolü gerekir; hiçbir aracı kurum veya seri tavsiye edilmez.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Eşleşen ters işlemi işlem yapılabilir fiyattan yaparak kapatın veya hak kullanımı/vade koşullarını izleyin. Gerçek ürün ailesinin nihai tespitini, son talimat saatini ve nakdi ya da fiziki tarihlerini doğrulayın; genel otomatik kullanım varsayılmaz.

Toplam maliyet nedir? Prim alış/satış tarafı, komisyon, yansıtılan borsa/takas ücretleri, finansman, teminat fırsat maliyeti, saklama, kullanım/teslimat ve gerçek vergi. Yunan harfi veya model değeri işlem yapılabilir net getiri değildir.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Aracı kurumun pozisyon ve prim kayıtlarını, takas bildirimlerini ve doğan menkul kıymetleri saklama kayıtlarıyla uzlaştırın. Opsiyon pozisyonu, varant ihraççısına alacak veya dayanak pay sahipliği değildir.

Alternatifler nelerdir? Spot, vadeli işlem, eşleşen sınırlı riskli fark stratejisi, uzun koruma, nakit temel seçenek; erişim veya finansman yetersizse işlemi reddetme.

Hangi belgeler belirleyicidir? Borsa uzlaşma özellikleri https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/contract-specifications/settlement-method ve tek pay özellikleri https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/options/single-stock-options; erişim 2026-10-26, yayın tarihi belirtilmemiştir; yayımdan önce yeniden kontrol edin.

Ürün: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar

İlgili dersler: C4T4L2, C4T4L3, C4T4L4, C4T4L5, C4T6L1, C4T6L2, C4T6L3, C4T6L4, C4T6L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Ayrı opsiyon hakları ve yükümlülüklerinin yönü işaretli birleşimi. Ekonomik dengeleme, bacakları her yerde mevcut hukuki ürüne veya hesap teminat uygulamasına dönüştürmez.

Getiri nereden doğar? Net prim değişimleri ve birleşik koşullu ödemeler. Yön, hareket ve zaman riskleri farklıdır; net prim girişi kazanılmış kâr değil, açık yükümlülük karşılığı tahsilattır.

Fiyatı neler etkiler? Her bacağın fiyat girdileri, vadeler, çarpıklık, tespit fiyatı, yükümlülük ataması ve işlem yapılabilir derinlik. Farklı vadeler ortak nihai grafik yerine kalan opsiyon değerleri gerektirir.

Hangi nakit gerekir? Net prim ödemesi veya teminat artı brüt bacak yükümlülükleri. Bacakların ayrı gerçekleşmesi amaçlanan net ödemeden fazla finansman gerektirebilir; fiziki teslimat tam kullanım bedeli veya pay ödüncü isteyebilir.

Ne kadar kaybedebilirim? Aynı vadeli eşleşen dikey ve belirli kanatlı yapıların türetilmiş vade sonu sınırları vardır; sentetik vadeli ve teminatsız hareket satışları büyük veya sınırsız kuyruklar taşır. Uyumsuzluk amaçlanan sınırı geçersiz kılar.

Kimler erişebilir? Yalnızca yurt içi opsiyon aileleriyle kavramsal uygulamalar. Her seriyi, izni ve paket olanağını doğrulayın; hiçbir kaynak kontrolü adı geçen fark stratejisinin güncel olarak uygulanabilir olduğunu göstermez.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Her bacağı veya doğrulanmış paketi işlem yapılabilir fiyatlardan kapatın; iki vade takvimini ve tüm kullanım/teslimat olaylarını planlayın. Kısmi gerçekleşmeler ve bildirimler hızla uzlaştırılmalıdır.

Toplam maliyet nedir? Tüm bacakların alış-satış farkı ve ücretleri, finansman, ödünç, saklama, uzlaşma ve gerçek vergi. Fiyata gömülü kotasyon farklarını iki kez düşmeyin; orta fiyat değerlemesi vaat edilmiş kapatma geliri değildir.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Amaçlanan strateji adından ayrı, tam seri ve teslimat bazında yönü işaretli envanter tutun. Nihai riski hesaplamadan önce gerçekleşmeleri, vadeleri ve yükümlülük atamalarını uzlaştırın.

Alternatifler nelerdir? Tek başına uzun opsiyon, doğrudan risk, vadeli işlem, daha basit eşleşen dikey; bacak gerçekleşmesi/finansmanı amacı karşılamıyorsa reddetme.

Hangi belgeler belirleyicidir? Borsa uzlaşması https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/contract-specifications/settlement-method; OIC strateji sınıflandırması https://www.optionseducation.org/strategies/all-strategies-en ve yükümlülük ataması karşılaştırması https://www.optionseducation.org/referencelibrary/faq/options-assignment; tümüne erişim 2026-10-26. ABD süreçleri yurt içi kural değildir.

Ürün: Portföyde gelir ve koruma amaçlı opsiyon stratejileri

İlgili dersler: C4T5L1, C4T5L2, C4T5L3, C4T5L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Dayanak varlık veya ayrılmış nakit artı ayrı uzun/kısa opsiyon bacakları. Payla karşılanan alım satışı yükselişten vazgeçirir; nakit karşılıklı satım satışı edinim yükümlülüğü yaratır; satım alımı ve yaka koşullu koruma sağlar.

Getiri nereden doğar? Dayanak performansı artı prim ve koşullu ödeme; tek başına opsiyon geliri yerine birleşik portföy olarak değerlendirilir.

Fiyatı neler etkiler? Dayanak fiyatı ve baz, opsiyon oynaklığı/süresi, dağıtımlar, tavan ve taban kullanım fiyatları, finansman ve işlem yapılabilir kotasyon tarafları.

Hangi nakit gerekir? Dayanak sermayesi veya satım yükümlülük ataması için tam rezerv; koruma primi, ücretler ve kısa bacak teminatı. Fiziki teslimat sözleşme tarihinde eşleşen menkul kıymet veya alım fonu gerektirir.

Ne kadar kaybedebilirim? Payla karşılanan alım opsiyonu satışı ve nakit karşılıklı satım opsiyonu satışı önemli varlık zararı riskini taşımaya devam eder. Eşleşen satım/yaka; korunmayan ilk kayıp dilimi, prim ve maliyetlerden sonra belirli vade sonu ekonomik tabanı kurar; baz, gerçekleşme ve karşı taraf riski devam eder.

Kimler erişebilir? Yurt içi kavramsal uygulama gerçek pay, opsiyon ve hesap izinlerine bağlıdır. Uzlaşma ve vade kurallarını doğrulayın; güncel işlem yapılabilir ek pozisyon belirtilmemiştir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Kapatma, hak kullanımı, vadenin dolması veya iki ayrı işlemle yeni vadeye taşıma. Taşıma yeni taahhüt yaratır ve önceki gerçekleşmiş sonuçları silemez.

Toplam maliyet nedir? Dayanak ve opsiyon alış-satış farkları/ücretleri, rezerv getirisi veya finansmanı, saklama, dağıtımlar, teslimat ve gerçek vergiler. Koruma primi geri alınacak anapara değildir; alınan prim sabit kupon değildir.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Dayanak birimlerini opsiyon teslimatları ve düzeltmeleriyle uzlaştırın. Kullanım bedeli rezervini ekonomik zarardan ayrı kaydedin; önceki taşıma geçmişini koruyun.

Alternatifler nelerdir? Korunmasız temel seçenek, kısmi risk azaltma, tek başına koruyucu satım, yaka, vadeli işlem korunması veya yükümlülükle eşleşen nakit rezervi.

Hangi belgeler belirleyicidir? Borsa uzlaşması https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/contract-specifications/settlement-method; OIC sınıflandırması https://www.optionseducation.org/strategies/all-strategies-en, erişim 2026-10-26; güncel yurt içi ihracı ve aracı kurum talimatlarını ayrıca doğrulayın.

Ürün: Yatırım kuruluşu varantı

İlgili dersler: C4T7L1, C4T7L2, C4T7L3, C4T7L4, C4T7L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Tam bedel ödeyen alıcı ihraççı kaynaklı koşullu menkul kıymete sahiptir; referans varlığın doğrudan mülkiyeti yoktur. Şirket pay alım varantlarından ve bunların olası sulandırmasından farklıdır.

Getiri nereden doğar? İhraççının ifasına bağlı olarak vadede oran ve gerektiğinde kurla düzeltilmiş içsel ödeme veya önceki satış fiyatı değişimi.

Fiyatı neler etkiler? Dayanak, kullanım fiyatı, dönüşüm yönü, süre, örtülü oynaklık, delta kuralı, değişken/sabit kur dönüşümü, ihraççı kredisi ve miktara duyarlı alış/satış fiyatı.

Hangi nakit gerekir? Alış bedeli ve ücretler; bu basit borçlanmasız uzun örnekte ek satıcı teminatı yoktur. Ayrı alım finansmanı menkul kıymet kaybının ötesinde borç yaratabilir.

Ne kadar kaybedebilirim? Dayanak varlık varlığını sürdürse veya olumlu hareket etse de tam alış bedeli ve masraflar kaybedilebilir. Pozitif sözleşmesel içsel değer, ihraççı temerrüdünden sonra tahsilatı garanti etmez.

Kimler erişebilir? Yurt içi varantın hukuki çerçevesi ve piyasa yapıcılık yolu, SPK VII-128.3 https://spk.gov.tr/data/61e3664d1b41c61270320801/251de6ef-1114-46b1-83ea-a3db2fe598db.pdf ve Borsa https://www.borsaistanbul.com/en/markets/equity-market/market-functioning üzerinden 2026-10-26 tarihinde doğrulanmıştır. Kesin güncel ihracı, yatırımcı iznini, işlem görmeyi ve derinliği kontrol edin.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? İkincil satış miktarın tamamı için alış fiyatı gerektirir; vade tespiti, kullanım/otomatik işlem ve nakit tarihi ihraç koşullarından gelir. İşlem kesintisi ve ihraççının ifa etmemesi planlanan nakdi engelleyebilir.

Toplam maliyet nedir? Alış/satış farkı, komisyon, gömülü ihraççı fiyatlaması, kur dönüşümü, saklama, vade/çıkış ücretleri, varsa finansman ve araca özgü gerçek vergi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Tam varant kodunu, miktarı ve ihraççının vade ödemesini aracı/saklama bildirimiyle uzlaştırın; ekonomik dayanak birimi miktar × orandır, sahip olunan pay değildir.

Alternatifler nelerdir? Oran, kredi veya çıkış kanıtı yetersizse basit borsada işlem gören uzun opsiyon, yurt içi fon, doğrudan varlık, nakit rezervi veya reddetme.

Hangi belgeler belirleyicidir? SPK VII-128.3 maddeler 3, 4, 6, 7, 13, 15 https://spk.gov.tr/data/61e3664d1b41c61270320801/251de6ef-1114-46b1-83ea-a3db2fe598db.pdf (ilk yayın 2013-09-10, erişim 2026-10-26); Borsa piyasa yapıcılığı https://www.borsaistanbul.com/en/markets/equity-market/market-functioning erişim 2026-10-26. Güncel ihraç belgeleri ve değişiklikler kontrol edilmelidir.

Ürün: Yatırım kuruluşu sertifikası

İlgili dersler: C4T8L2, C4T8L3.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Özellikle açıklanan turbo, iskonto, bonus veya katılım koşullarını taşıyan ihraççı yükümlülüğü. “Sertifika” sözcüğünden genel varlık mülkiyeti, kamu desteği veya koruma sonucu çıkmaz.

Getiri nereden doğar? Koşullu referans ödemesi, finansman seviyesi farkı, tavan veya bonus; bariyer geçmişi hakkı sona erdirebilir veya değiştirebilir.

Fiyatı neler etkiler? Yol ve gözlem koşulları, kullanım fiyatı/finansman seviyesi, oran, kur, tavan, finansman düzeltmesi, ihraççı kredisi ve kotasyon likiditesi.

Hangi nakit gerekir? Tam bedeli ödenmiş basit örneklerde alış bedeli ve maliyetler; finansman değişen finansman seviyesine gömülü olabilir. Gömülü tutarları iki kez saymadan ayrı ödemeleri belirleyin.

Ne kadar kaybedebilirim? Nakavt sıfır veya belirtilen artık değer verebilir; iskontolu yapı aşağı yönlü riski taşımaya devam eder; bonus koşulları bozulabilir. İhraççı temerrüdü vaat edilen tutarın tahsilatını azaltabilir.

Kimler erişebilir? Yurt içi hukuki kategori SPK VII-128.3 https://spk.gov.tr/data/61e3664d1b41c61270320801/251de6ef-1114-46b1-83ea-a3db2fe598db.pdf ile doğrulanmıştır; tam varsayımsal biçimler güncel işlem görme iddiası değildir. Gerçek ihraç belgelerini ve yetkili yolu doğrulayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? İkincil satış miktara duyarlı alış fiyatı ve uzlaşma süresi gerektirir. Bariyerle sona erme ve artık ödeme ihracın gözlem/hesaplama sürecini kullanır; yalnızca vade tarihi yetmez.

Toplam maliyet nedir? Alış-satış farkı, komisyon, gömülü finansman/yapılandırma marjı, kur, saklama, erken çıkış, artık değer işlemleri ve gerçek vergi. Referans altındaki ihraç fiyatı maliyetsiz indirim değildir.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Tam menkul kıymeti, ihraççıyı, hesaplama kuruluşunu, bariyer bildirimlerini, oran düzeltmelerini ve ödeme ekstresini kontrol edin; sözleşmesel yol geçmişini tek nihai grafik noktasıyla değiştirmeyin.

Alternatifler nelerdir? Doğrudan dayanak, basit opsiyon, fon veya aynı para biriminde daha basit araç; bariyer, tavan veya sağlayıcı yeniden oluşturulamıyorsa reddetme.

Hangi belgeler belirleyicidir? SPK VII-128.3 maddeler 3, 7, 13, 15 https://spk.gov.tr/data/61e3664d1b41c61270320801/251de6ef-1114-46b1-83ea-a3db2fe598db.pdf ve Borsa piyasa yapıcılığı https://www.borsaistanbul.com/en/markets/equity-market/market-functioning, erişim 2026-10-26; ilk düzenleme 2013-09-10, ihraç koşulları/değişiklikler yeni kontrol gerektirir.

Ürün: Yapılandırılmış borçlanma ürünü ve anapara taahhüdü

İlgili dersler: C4T8L1, C4T8L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Belirtilen ihraççıya karşı, alacak önceliği ve belgelenen garanti veya teminata bağlı menkul kıymet alacağı. Ekonomik borç ve opsiyon ayrıştırması ayrı bileşen mülkiyeti vermez.

Getiri nereden doğar? Vaat edilen anapara ve ihraççı ifasına bağlı açık koşullu ödeme. Katılım, tavan, ortalama alma ve ihraççı erken itfa hakları getiriyi değiştirebilir.

Fiyatı neler etkiler? Borç iskontosu, ihraççı kredi farkı, referans opsiyonlar, süre, oynaklık, faiz, dağıtımlar, gömülü marj ve likit olmayan erken alış fiyatları.

Hangi nakit gerekir? Fiyat, dış ücretler ve belirtilen taahhütler. Nakit genellikle vaat edilen ödeme takvimine bağlıdır; erken ihtiyaç belgelenmiş çıkış kaynağı gerektirir.

Ne kadar kaybedebilirim? Korumasız yapı anaparayı kaybettirebilir. Korunan nominal vade tutarı sağlayıcıya bağlıdır; ihraççı temerrüdü ve erken satış büyük zarar yaratabilir, enflasyon satın alma gücünü aşındırabilir.

Kimler erişebilir? Kısıtlı/özelleştirilmiş kavramsal karşılaştırma; güncel Türk ihracı, mevduat statüsü, vergi kategorisi veya uygunluk eşiği iddiası yoktur. Kesin hukuki yapıyı, teklifi ve yatırımcı iznini doğrulayın.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Koşullara bağlı sözleşme tarihlerinde ödeme; ikincil çıkış bulunmayabilir veya iskontolu olabilir. Erken nakit örneği için kote edilmiş alış fiyatı ve ayrı çıkış ücreti sağlanmalıdır.

Toplam maliyet nedir? Gömülü dağıtım/korunma marjı, dış giriş/çıkış ücretleri, vazgeçilen dağıtımlar, tavan karşılığı ödünleşim, saklama, kur ve gerçek vergi. Gömülü ihraç maliyetini iki kez düşmeyin.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Menkul kıymet/hesap alacağını, ihraççı kimliğini, icra edilebilir garantiyi, ödeme bildirimlerini ve saklama ekstresini uzlaştırın. Hukuki ayrıştırma ekonomik ayrışımdan çıkarılmamalı, belgelenmelidir.

Alternatifler nelerdir? Doğrudan borç ve erişilebilir opsiyon, vadeyle eşleşen borç, yurt içi fon veya likit rezerv; nakit ihtiyacı korumadan önceyse veya sağlayıcı kanıtı eksikse reddetme.

Hangi belgeler belirleyicidir? SEC karşılaştırması https://www.investor.gov/introduction-investing/general-resources/news-alerts/alerts-bulletins/investor-bulletins-76 (2015-01-12) ve https://www.investor.gov/introduction-investing/investing-basics/investment-products/structured-notes-principal-protection; erişim 2026-10-26. ABD kaynakları yalnızca risk kavramlarını destekler; Türkiye’de koruma veya erişimi göstermez.

Ürün: Çift para birimli ve getiri artırımı amaçlı yapı

İlgili dersler: C4T8L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Koşullu geri ödeme para birimi seçimi veya varlık teslim koşulu içeren sağlayıcı yükümlülüğü. Hukuki yapı değişebilir; satış adından mevduat koruması veya menkul kıymet statüsü çıkarılamaz.

Getiri nereden doğar? Olumsuz koşullu dönüşümü üstlenme karşılığında daha yüksek belirtilen kupon; yalnızca kuponu değil, harcama para birimindeki toplam değeri inceleyin.

Fiyatı neler etkiler? Kur yönü ve kullanım seviyesi kuralı, tetikleyici, kupon dönemi, gömülü opsiyon değeri, faiz, ihraççı kredisi, dönüşüm alış-satış farkı ve erken çıkış fiyatlaması.

Hangi nakit gerekir? İlk yatırım ve ücretler; geri ödeme başka para biriminde olabilir, aynı para birimindeki harcama yükümlülüğünü karşılamayabilir. Korunma ayrıca prim, teminat ve finansman gerektirir.

Ne kadar kaybedebilirim? Pozitif kupona rağmen olumsuz dönüşüm harcama para birimindeki anaparayı azaltabilir. İhraççı ifasızlığı ve çıkış yokluğu zararı artırır; belirtilen basit tam ödemeli yapının zarar sınırı için kesin koşullar gerekir.

Kimler erişebilir? Kısıtlı, müzakere edilen kavramsal koşul belgesi; sağlayıcı yetkisini, yatırımcı uygunluğunu, hukuki biçimi, uygun hesabı, gerçek ihracı ve güncel değişiklikleri doğrulayın. Yurt içi erişilebilirlik veya eşik iddiası yoktur.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Vade sağlayıcı seçimini/tetikleyiciyi ve ödeme tarihlerini izler. Erken sona erme açık kotasyon veya sözleşme formülü gerektirir; sürekli likidite vaadi varsayılmaz.

Toplam maliyet nedir? Hukuki yapı ve yatırımcı statüsüne göre gömülü kısa opsiyon karşılığı, yapılandırma marjı, kur alış-satış farkı, komisyon, saklama, erken çıkış ücreti ve gerçek vergi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Olası geri ödeme para birimlerini, anapara ve kupon formüllerini, kur tespitini ve ihraççı bildirimini kaydedin; gerçek para birimindeki nakdi hesap ekstresiyle uzlaştırın.

Alternatifler nelerdir? Aynı para biriminde nakit araç, eşleşen borç, doğrudan kur korunması; olumsuz dönüşüm yükümlülüğü karşılamıyorsa reddetme.

Hangi belgeler belirleyicidir? SEC risk karşılaştırması https://www.investor.gov/introduction-investing/general-resources/news-alerts/alerts-bulletins/investor-bulletins-76 erişim 2026-10-26; GİB kapsamı https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFile?objectKey=DUYURU/UNIVERSAL/2026/2026_Gecici67.pdf (Şubat 2026; erişim 2026-10-26). Kesin Türk hukuki yapısı, yetkilendirme ve vergi için ihraç düzeyinde ayrıca kanıt gerekir.

Ürün: Türkiye'de yetkili kurum üzerinden CFD erişimi

İlgili dersler: C5T1L1, C5T1L2, C5T1L3, C5T1L4, C5T1L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Sözleşmedeki sağlayıcıya karşı iki taraflı fiyat farkı alacağı veya borcu; dayanak varlığın mülkiyeti, oy hakkı ve sağlayıcının dışarıdaki korunma işlemi müşteriye geçmez.

Getiri nereden doğar? İşaretli dayanak fiyat değişimi ve sözleşmesel düzeltmelerden alış-satış farkı, komisyon, finansman ve diğer giderlerin düşülmesi; fiyat sabitken de zarar oluşabilir.

Fiyatı neler etkiler? Dayanak piyasa, sağlayıcının alış ve satış kotasyonları, değerleme ve düzeltme yöntemi, elde tutma süresi, finansman ve kur çevrimi. Birimler ve nakit çarpanı gerçek sözleşmeden alınır.

Hangi nakit gerekir? Başlangıçta kabul edilen nakit, süregelen finansman, izin verilen teminat değişimleri ve pozisyon kapatma nakdi. Eğitimde verilen tutarlar güncel yasal hesap açılış tutarları değildir.

Ne kadar kaybedebilirim? Ham doğrusal zarar örnek teminatı aşabilir; tahsil edilebilir zarar güncel hukuk ve müşteri analizi gerektirir. III-37.1 madde 19/24 müşteriye özgü hükümler ve talebe dayalı profesyonel müşterinin yazılı talebine ilişkin istisna içerir.

Kimler erişebilir? Türkiye’de sözleşmenin tarafı olan kesin tüzel kişi, ilgili güncel kaldıraçlı alım satım yetkisi, müşteri sınıfı, açıklamalar ve ürün kapsamı doğrulanmalıdır. Mart 2026 rehberinin 41–42. sayfaları tezgâh üstü CFD’leri bu çerçevede ele alır; yabancı hesaba giriş eşdeğer yetki değildir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Fiili sağlayıcı koşulları ve uygulanabilir kotasyonlarla kapatılır. Eşik fiyatları gerçekleşme garantisi vermez; nakdin kullanılabilirliği ve çekimi kontrol edilmelidir.

Toplam maliyet nedir? Gerçekleşme fiyatındaki alış-satış farkı bir kez, komisyon, finansman ve takvim günü giderleri, dağıtım düzeltmeleri, kur çevrimi, yönetim ve fesih giderleri; tarihli, yatırımcıya özgü vergiler.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Sağlayıcı pozisyonları, brüt ve net nakit ile teminat uzlaştırılır; dayanak referans varlığın müşterinin doğrudan mülkiyetinde bulunmadığı kontrol edilir. Türkiye’deki güncel teminat ve raporlama çerçevesi doğrudan menkul kıymet saklamasından ayrıdır.

Alternatifler nelerdir? Hukuki haklar için doğrudan mülkiyet, yerli fon, uyumlu borsa vadeli sözleşmesi, daha küçük kaldıraçsız risk veya gerekçeli ret.

Hangi belgeler belirleyicidir? Kontrol tarihi: 2026-10-26. SPK III-37.1 Tebliği birleştirilmiş resmî metni: https://mevzuat.spk.gov.tr/api/Mevzuat/File/130; SPK yatırım hizmetleri ve kuruluşları rehberi i-SPK.37.8: https://spk.gov.tr/data/61e496a11b41c60d1404d6b2/Yat%C4%B1r%C4%B1m%20Hizmetleri%20ve%20Kurulu%C5%9Flar%C4%B1%20Rehberi%20(i-SPK.37.8)%2010%2003%202026.pdf; SPK III-39.1 Tebliği birleştirilmiş resmî metni: https://mevzuat.spk.gov.tr/api/Mevzuat/File/132; SPK aracı kurumlar ve faaliyet izinleri: https://spk.gov.tr/kurumlar/yatirim-kuruluslari/araci-kurumlar; SPK kaldıraçlı alım satım yatırımcı kitapçığı: https://spk.gov.tr/data/61e34f9a1b41c61270320792/FOREX%20Kald%C4%B1ra%C3%A7l%C4%B1%20Al%C4%B1m%20Sat%C4%B1m%20Islemleri.pdf. Kullanımdan önce güncel değişiklikleri ve gerçek müşteri ile araç koşullarını doğrulayın.

Ürün: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı

İlgili dersler: C5T2L1, C5T2L2, C5T2L3, C5T2L4, C5T2L5, C5T3L1, C5T3L2, C5T3L3, C5T3L4, C5T4L1, C5T4L2, C5T4L3, C5T4L4, C5T5L1, C5T5L2, C5T5L3, C5T5L4, C5T6L1, C5T6L2, C5T6L3, C5T6L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Kayıt finansal alacak yaratmaz. Hukuki yapıyı ve varlıklarını iki kez saymadan her hukuki yatırımı, türev yükümlülüğünü, karşı tarafı ve ekonomik etkeni listeler.

Getiri nereden doğar? Kaydın kendi getirisi yoktur; bileşenlerin nakit geliri, fiyat değişimi ve korunma sonuçları tüm maliyetlerden sonra uygulanabilir karşılaştırma seçeneğiyle kıyaslanır.

Fiyatı neler etkiler? Kaydın piyasa fiyatı yoktur. Sonuçlar tarihli fiyatlara, birimlere, kurlara, şirket işlemlerine, portföy içeriğine, model seçimlerine ve yeniden üretilebilir varsayımlara bağlıdır.

Hangi nakit gerekir? Gerçek anapara ve prim, teminat, günlük uzlaşma, ücret, vergi rezervi ve harcamalar tarihleriyle listelenir; rehinli, dondurulmuş ve bekleyen nakit ayrı gösterilir.

Ne kadar kaybedebilirim? Kayıt bileşenlerin zararını sınırlamaz. Ekonomik düşüş, kuyruk ve ortak senaryolar, açıklar ve kalan riskler; gerekiyorsa teminatı aşan zararlarla birlikte gösterilir.

Kimler erişebilir? Öğrenci hesap açmadan varsayımsal kayıt kullanabilir. Gerçek ürünler kendi yurt içi yetkilerini, yatırımcı uygunluğunu ve belgelerini gerektirir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Kaydın kendisi geri satılmaz. Her bileşenin satış veya geri satım, takas ve aktarım tarihleri ile çıkış başarısızlığı planı belgelenir.

Toplam maliyet nedir? İşlem, fiyatlara gömülü gider, finansman ve fırsat maliyeti, saklama, kur, çıkış ve gerçek ya da açıkça kurmaca verginin mükerrer olmayan brütten nete dökümü.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? İlk teyitler, tarihli saklama ve banka kayıtları, edinim partileri ve kaynak sürümleri tutulur. Karar geçmişini yeniden yazmak yerine düzeltmeler korunur.

Alternatifler nelerdir? Nakit karşılaştırma seçeneği, daha düşük risk, daha basit ve fonlanmış korunma, ertelenmiş uygulama veya belgeli başka ürün yolu.

Hangi belgeler belirleyicidir? Kontrol tarihi: 2026-10-26. SPK yatırım fonları tanıtım rehberi: https://spk.gov.tr/kurumlar/fonlar/yatirim-fonlari/menkul-kiymet-yatirim-fonlari/tanitim-rehberi; Borsa İstanbul VİOP risk yönetimi ve teminatlandırma: https://borsaistanbul.com/en/markets/viop/settlement-and-risk-management/risk-management-and-collateralization; GIB geçici madde 67 gerçek kişi mükellef rehberi, yayın 598: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFileResources?objectKey=arsiv/fileadmin/beyannamerehberi/2026/2026_Gecici67.pdf; GIB menkul sermaye iradı rehberi, yayın 584: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFileResources?objectKey=arsiv/fileadmin/beyannamerehberi/2026/2026_menkulsermayeiradi.pdf; MKK merkezi kayıt işletim kuralları, sürüm 10.12: https://www.mkk.com.tr/sites/default/files/2025-01/MKS_Is_ve_Bilisim_Uygulama_Ilke_ve_Kurallari_Yonergesi_26122024.pdf; ACPR araştırması: Why risk is so hard to measure: https://acpr.banque-france.fr/en/publications-and-statistics/publications/why-risk-so-hard-measure. Kullanımdan önce güncel değişiklikleri ve gerçek müşteri ile araç koşullarını doğrulayın.

Ürün: Yurtiçi saklama, transfer ve yatırımcı blokajı

İlgili dersler: C5T7L1, C5T7L2, C5T7L3.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Saklama kayıtları kendi kapsamında kaydi varlıkları ve kısıtları kanıtlar; virman veya kontrol hizmeti yeni fiyat getirili yatırım yaratmaz ve tezgâh üstü dayanak varlıkların mülkiyetini kanıtlamaz.

Getiri nereden doğar? Hizmetin kendi yatırım getirisi yoktur. Kıymetlerin kendi dağıtım hakları sürer ve fiyat riskleri devam eder; virman ve blokaj kâr yaratmak yerine kullanılabilirliği değiştirir.

Fiyatı neler etkiler? Hizmetin piyasa kotasyonu yoktur; kıymet değerleriyle hizmet tarifeleri ayrıdır. Araç kimliği, birimler, hak sahibi ve zaman damgası kaydedilir.

Hangi nakit gerekir? Geçerli saklama ve virman ücretleri ile satış ve takas nakdi; kredi teminatı veya bekleyen teslimler serbest hareketi engelleyebilir. Kısıtlı birimleri ödeme nakdi saymayın.

Ne kadar kaybedebilirim? Blokaj piyasa veya ihraççı değerini sigortalamaz. Miktar hataları, yetkisiz hareketler, sistemlere geç yansıma ve teslim başarısızlığı zarar veya fonlama açığı yaratabilir.

Kimler erişebilir? İlgili MKK ve üye yatırımcı kayıtları ile yetkili aracı kurum talimatları kullanılır. Güncel araç uygunluğu ve hizmet kapsamı kontrol edilir; eski istisna listeleri zamandan bağımsız kural değildir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Satış veya geri satım, uygun kullanılabilir birimler ve gerekli blokaj çözümünü gerektirir; aynı hak sahibine blokajlı virmanın özel üye yolu vardır. Alıcının desteği, son saatler ve takas teyit edilmelidir.

Toplam maliyet nedir? Saklama, virman, ücretlendiriliyorsa blokaj çözümü ve yönetim, satış makası ve komisyonu, gecikme finansmanı ve geçerli vergi; derslerdeki tüm sayısal tarifeler varsayımsaldır.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Aracı kurumun işlem tarihi pozisyonu, takası tamamlanmış kaydi bakiye, serbest, blokajlı ve rehinli alt hesaplar, bekleyen işlemler ve iki virman ucu mutabık kılınır.

Alternatifler nelerdir? Mevcut saklamacıda kalmak, yalnızca teyitli serbest birimleri aktarmak, blokaj çözümü veya onay almak, bağlı işlemi ertelemek ya da daha basit erişilebilir varlık seçmek.

Hangi belgeler belirleyicidir? Kontrol tarihi: 2026-10-26. MKK yatırımcı hizmetleri soruları: https://www.mkk.com.tr/yatirimci-hizmetleri/merak-ettikleriniz; MKK yatırımcı blokajı güncel hizmet açıklaması: https://www.mkk.com.tr/yatirimci-hizmetleri/yatirimci-blokaji; MKK e-YATIRIMCI kullanım kılavuzu: https://www.mkk.com.tr/sites/default/files/2024-05/e-YATIRIMCI-kullanim-kilavuzu.pdf; MKK merkezi kayıt işletim kuralları, sürüm 10.12: https://www.mkk.com.tr/sites/default/files/2025-01/MKS_Is_ve_Bilisim_Uygulama_Ilke_ve_Kurallari_Yonergesi_26122024.pdf. Kullanımdan önce güncel değişiklikleri ve gerçek müşteri ile araç koşullarını doğrulayın.

Ürün: Yurtiçi bankada döviz nakdi

İlgili dersler: C5T6L2, C5T6L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Gerçek vadesiz veya vadeli hesap sözleşmesine göre belirli para biriminde bankadan alacak; doğrudan tahvil, fon payı ve türevden farklıdır.

Getiri nereden doğar? Yatırımcının baz para birimindeki kur değişimi ve varsa gerçekten sözleşmeye bağlanmış faiz, eksi hesap, çevrim ve transfer giderleri. Eğitim faizi güncel banka teklifi değildir.

Fiyatı neler etkiler? Kur ve gerçek hesap faizi ile erken çekim koşulları; vadesiz hesap tahvil durasyonu veya ihraççı kredi farkına dayalı fiyat kotasyonu yaratmaz.

Hangi nakit gerekir? Alınan veya yatırılan döviz anaparasının tamamı, çevrim ve ödeme ücretleri. Doları erken almak zorunlu lira likiditesini tüketebilir.

Ne kadar kaybedebilirim? Kur düşerse baz para biriminde zarar, satın alma gücü ve banka, erişim, transfer riski. Gerçek koruma kapsamı kontrol edilmelidir; mevduat sigortası tavanı iddia edilmez.

Kimler erişebilir? Gerçek müşteri için banka onaylı hesap açılışı ve desteklenen para birimi ile hizmet; atıf yapılan sağlayıcı sayfası tavsiye değil belge örneğidir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Vadesiz veya vadeli çekim ve transfer koşulları, limitler, tatiller ve döviz kullanılabilirliği teyit edilmelidir; banka bakiyesi her şubede fiziksel nakit garantisi değildir.

Toplam maliyet nedir? Kur makası, gerçek ücretler, transfer, erken çekimin sonuçları, fırsat maliyeti ve tarihli vergi; kurmaca ücretler atıf yapılan bankanın tarifesi değildir.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Banka hesabı ve ödeme kayıtları; para birimi ve lehtar eşleştirilir. Yatırım saklaması ve türev teminatı tek serbest nakit havuzu sayılmadan ayrı mutabık kılınır.

Alternatifler nelerdir? Daha sonraki yükümlülük için fiziki teslimli forward, piyasa ve işlem riski olan dövize duyarlı yerli fon, daha sonra spot alım veya korunan baz para rezervi.

Hangi belgeler belirleyicidir? Kontrol tarihi: 2026-10-26. İş Bankası vadesiz döviz hesabı ürün koşulları: https://www.isbank.com/vadesiz-doviz-hesabi; GIB menkul sermaye iradı rehberi, yayın 584: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFileResources?objectKey=arsiv/fileadmin/beyannamerehberi/2026/2026_menkulsermayeiradi.pdf; GIB geçici madde 67 gerçek kişi mükellef rehberi, yayın 598: https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFileResources?objectKey=arsiv/fileadmin/beyannamerehberi/2026/2026_Gecici67.pdf. Kullanımdan önce güncel değişiklikleri ve gerçek müşteri ile araç koşullarını doğrulayın.

Ürün: Yurtiçi hisse senedi ve koruyucu satım opsiyonu

İlgili dersler: C5T4L2, C5T6L3.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Pay mülkiyeti ve belirtilen kullanım tipi, kullanım fiyatı, vade, birimler ve uzlaşma koşullarında uzun satım hakkı. Nakdi uzlaşmalı satım opsiyonu payları satmak yerine fark öder.

Getiri nereden doğar? Uyumlu vade sonu dayanak değeriyle tanımlanmış aşağı yönlü ödeme; pay değer artışı ve gelirinden prim ve maliyetler düşülür. Portföy ile gösterge arasındaki baz riski kalabilir.

Fiyatı neler etkiler? Dayanak varlık, süre, zımni oynaklık, kullanım fiyatı, temettüler ve faizler ara dönem primini belirler; vade sonu ödemesi tek başına güncel alış kotasyonu vermez.

Hangi nakit gerekir? Başlangıçta pay bedelinin tamamı ve satım primi ile ücretler, ayrıca finansman ve fırsat maliyeti. Mevcut yatırımların saklama ve operasyon ihtiyacı devam eder.

Ne kadar kaybedebilirim? Uzun opsiyon kendi başına prim ve maliyetleri kaybedebilir; birleşik pay zararı ancak belirtilen eşleşme ve ödeme varsayımlarında, karşı taraf, baz ve operasyon koşullarıyla sınırlıdır.

Kimler erişebilir? Onaylı yurt içi opsiyon yolu ve uygulanabilir uyumlu seri; varsayımsal Avrupa tipi nakdi uzlaşmalı örnekler güncel kullanım fiyatı veya derinliği kanıtlamaz.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? İki bacağı gerçek fiyatlarla kapatmak veya opsiyonun vade sonu kullanım ve uzlaşma sürecini izlemek; payları elden çıkarmak ve nakit tahsil etmek ayrı işlemlerdir.

Toplam maliyet nedir? Prim, iki bacağın makas ve komisyonları, finansman, saklama, vade taşıma ve fesih ile tarihli vergi; ödenmiş primi hem ilk maliyette hem nihai ödemede tekrar saymayın.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Pay saklaması, üye opsiyon kaydı ve prim ile uzlaşma nakdi; planlanan satıştan önce blokajları ve kullanım desteğini doğrulayın.

Alternatifler nelerdir? Teminat bütçeli kısmi vadeli sözleşme koruması, pay satışı, 4. sınıfta işlenmiş koridor stratejisi, daha düşük pay dağılımı veya işlem yapmama.

Hangi belgeler belirleyicidir? Kontrol tarihi: 2026-10-26. Borsa İstanbul pay endeksi opsiyon özellikleri: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/options/equity-index-options; Borsa İstanbul VİOP sözleşme özellikleri: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/contract-specifications; Borsa İstanbul VİOP risk yönetimi ve teminatlandırma: https://borsaistanbul.com/en/markets/viop/settlement-and-risk-management/risk-management-and-collateralization; MKK yatırımcı blokajı güncel hizmet açıklaması: https://www.mkk.com.tr/yatirimci-hizmetleri/yatirimci-blokaji. Kullanımdan önce güncel değişiklikleri ve gerçek müşteri ile araç koşullarını doğrulayın.

Ürün: Döviz borcu için yurtiçi uzun alım opsiyonu

İlgili dersler: C5T6L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Belirli baz para birimi riski üzerinde uzun alım hakkı; nakdi uzlaşmalı sürüm faturanın dolarını teslim etmez.

Getiri nereden doğar? Birimlerine göre pozitif nihai dayanak değeri eksi kullanım fiyatı farkını öder; daha düşük olumlu kur fatura maliyetini azaltabilir, prim ise harcanmış kalır.

Fiyatı neler etkiler? Kur, kullanım fiyatı, süre, oynaklık, faizler ve uzlaşma kuralları; vade öncesi değer nihai içsel ödemeden farklıdır.

Hangi nakit gerekir? Şimdi prim ve ücretler, daha sonra fiili fatura anaparası; opsiyon nakdi ödemeden sonra gelirse köprü finansmanı. Nihai maliyet sınırı brüt ödeme likiditesi sağlamaz.

Ne kadar kaybedebilirim? Uzun alım opsiyonunun sözleşmesel zararı prim ve maliyetlerle sınırlıdır; fatura, sağlayıcı, zamanlama ve baz riskleri devam eder. Uyumsuz korunma gerçek fatura maliyetini sınırlamayabilir.

Kimler erişebilir? İzinli yurt içi sağlayıcı veya üye, müşteri onayı ve doğrulanmış opsiyon serisi ile koşulları; yayımlanmış özellikler güncel uygulanabilir erişimi kanıtlamaz.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Gerçek opsiyon alış kotasyonuyla kapatmak veya kullanım, nihai değer tespiti ve nakdi uzlaşmayı izlemek; fatura dövizini ayrıca almak.

Toplam maliyet nedir? Prim, makas ve komisyon, kur çevrimi, prim ve rezerv finansmanı, ödeme köprüsü, transfer ve fesih ile tarihli yatırımcıya özgü vergi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Opsiyon teyidi ve pozisyonu, prim ve uzlaşma nakdi ile ayrı banka fatura ödemesi kayıtları; gerçek hukuki karşı taraflar belirlenir.

Alternatifler nelerdir? Fiziki teslimli forward, nakit planlı döviz vadeli sözleşmesi, erken alınmış döviz nakdi, daha küçük korunma veya gerekçeli erteleme.

Hangi belgeler belirleyicidir? Kontrol tarihi: 2026-10-26. Borsa İstanbul USDTRY opsiyon özellikleri: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/options/usdtry-options; Borsa İstanbul VİOP sözleşme özellikleri: https://www.borsaistanbul.com/en/markets/viop/contract-specifications; SPK III-37.1 Tebliği birleştirilmiş resmî metni: https://mevzuat.spk.gov.tr/api/Mevzuat/File/130; Borsa İstanbul VİOP risk yönetimi ve teminatlandırma: https://borsaistanbul.com/en/markets/viop/settlement-and-risk-management/risk-management-and-collateralization. Kullanımdan önce güncel değişiklikleri ve gerçek müşteri ile araç koşullarını doğrulayın.

Ürün: Uluslararası hesap ve saklama yolu

İlgili dersler: C6T1L1, C6T1L2, C6T1L3, C6T1L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Gerçek sözleşme yatırımcının sözleşme tarafına karşı hakkını tanımlar; gerçekleştirme, hesap taşıma ve saklama farklı kurumlarda olabilir. Toplu saklama ve kişinin adına ayrı düzen ayrı mutabakat gerektirir.

Getiri nereden doğar? Tüm hesap ve dönüşüm zinciri sonrası dayanak getirisi; hesap yolu varlık performansı yaratmaz.

Fiyatı neler etkiler? Varlık fiyatı, kur dönüşümü, ücret, finansman ve hizmet/saklama kullanılabilirliği nakit sonucunu belirler.

Hangi nakit gerekir? Alım nakdi artı transfer, dönüşüm ve hesap ücretleri; yükümlülükler için ayrı teminat ve çekim rezervleri.

Ne kadar kaybedebilirim? Piyasa, ihraççı ve saklama açığı riskleri farklıdır. Yabancı tazmin sistemi küresel piyasa zararı garantisi değildir.

Kimler erişebilir? Yalnızca uluslararası karşılaştırma. Yurt içi hizmet kapsamını, tam yabancı kuruluşu, izinleri, yatırımcı sınıfını ve hesap uygunluğunu doğrulayın; ana şirket kaydı yetmez.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Menkul kıymet uzlaşması, kur dönüşümü ve gerçek çekim ayrı tarihlerdir; tatil ve inceleme gecikmesi olabilir.

Toplam maliyet nedir? Alış/satış farkı, işlem, kur, transfer/muhabir, saklama, finansman, çekim ve yatırımcıya özgü vergi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Müşteri kaydı, hesap taşıma ekstresi, hak sahipliği, nakdin amacı ve transfer haklarını uzlaştırın. Tarihli hukuk ve üyelik kanıtını saklayın.

Alternatifler nelerdir? Yurt içi yapı, başka doğrulanmış saklama yolu, eşleşen nakit temel seçenek; eksik hukuk/nakit kanıtı gelene kadar reddetme.

Hangi belgeler belirleyicidir? SEC: Using BrokerCheck: https://www.investor.gov/introduction-investing/getting-started/working-investment-professional/using-brokercheck; Kayıt ve disiplin geçmişi; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26. SIPC: What SIPC Protects: https://www.sipc.org/for-investors/what-sipc-protects; Saklama korumasının kapsamı ve istisnalar; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26. IRS: Nonresident Aliens: https://www.irs.gov/individuals/international-taxpayers/nonresident-aliens; Mukimlik ve ABD kaynaklı gelir çerçevesi; yayın/inceleme bilgisi: Sayfa inceleme/güncelleme 2026-05-22; hukuki yürürlük tarihi değildir; erişim 2026-10-26. IRS: Estate Tax FAQ for Nonresident Noncitizens: https://www.irs.gov/businesses/small-businesses-self-employed/frequently-asked-questions-on-estate-taxes-for-nonresidents-not-citizens-of-the-united-states; Yerleşim yeri, ABD’de bulunan varlıklar ve anlaşma soruları; yayın/inceleme bilgisi: Sayfa inceleme/güncelleme 2026-09-20; hukuki yürürlük tarihi değildir; erişim 2026-10-26. GIB: Investment Income Guide: https://intvrg.gib.gov.tr/hazirbeyan/assets/pdf/DUYURU_UNIVERSAL_2026_2026_menkulsermayeiradi.pdf; Giriş ve yabancı gelir/beyan çerçevesi; yayın/inceleme bilgisi: Şubat 2026; 2025 geliri için; erişim 2026-10-26. SEC: Exchange Traded Funds: https://www.investor.gov/introduction-investing/investing-basics/investment-products/mutual-funds-and-exchange-traded-2; Yapı, fiyat ve net varlık değeri; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26.

Ürün: Uluslararası ETF ve pay sınıfı üzerinden erişim

İlgili dersler: C6T2L1, C6T2L2, C6T2L4, C6T2L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Fonun hukuki merkezi ve düzenleyici çerçevesinde tam fon/alt fon/sınıftaki pay; her varlığın doğrudan mülkiyeti veya borsa garantisi değildir.

Getiri nereden doğar? Gömülü gider sonrası dayanak toplam getirisi, dağıtım/biriktirme, aynılama ve net ödünç/korunma etkileri.

Fiyatı neler etkiler? Portföy, endeks yöntemi, takip, para birimi ve korunma hedefi, net varlık ile piyasa kotasyonu farkı, alış-satış farkı ve varsa günlük ayar.

Hangi nakit gerekir? Pay alımı, yatırımcı ücretleri ve kur dönüşümü; kaldıraçlı ürün teminatlı vadeliye eşdeğer olmadan yatırımın çoğunu veya tümünü kaybettirebilir.

Ne kadar kaybedebilirim? Varlık/kur kaybı, takip, türev/saklama/ödünç ve gerçekleşme riski. Günlük hedefler ufuk katından ayrışabilir.

Kimler erişebilir? Uluslararası karşılaştırma; tam sınıf izni, merkezi, belgeleri ve hukuka uygun yatırımcı erişimi doğrulanmalıdır. UCITS veya ABD statüsü küresel uygunluk değildir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? İşlem yapılabilir derinlikte borsa satışı ve uzlaşma/çekim tarihleri; olağan pay sahipliğinde sabit anapara vadesi varsayılmaz.

Toplam maliyet nedir? Yayımlanan net varlık/getiri belirtilen fon giderlerini içerir; yatırımcı alış-satış farkı, komisyon, kur, saklama ve transferini bir kez ekleyin. Vergiyi ayrıca doğrulayın.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Tam kod, saklama zinciri, portföy ve dağıtım/biriktirme kayıtlarını kontrol edin. İşlem para birimi fon merkezi veya korunma para birimi değildir.

Alternatifler nelerdir? Nakit ve risk kısıtına göre yurt içi yabancı varlık fonu, doğrudan varlık, kaldıraçsız seçenek, korunma veya temel seçeneği koruma.

Ürün: ETN ve borsada işlem gören ürün yapılarının karşılaştırılması

İlgili dersler: C6T2L3.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? ETN referans formülüne bağlı ihraççı borç alacağıdır; ETF, kapalı uçlu fon, REIT ve emtia yapıları farklı hak ve başvuru yolları taşır.

Getiri nereden doğar? İhraççı ifasında belirtilen ücret sonrası sözleşmesel referans getirisi veya gösterge değerden farklı olabilen piyasa satışı.

Fiyatı neler etkiler? Referans performansı, ihraççı kredisi, erken itfa/geri ödeme hükümleri, ücret, prim/iskonto, likidite ve kur.

Hangi nakit gerekir? Alış bedeli ve yatırımcı ücretleri; finansman, tam bedeli ödenmiş menkul kıymetten ayrıdır.

Ne kadar kaybedebilirim? Olumlu referans hareketine rağmen ihraççı temerrüdü ödemeyi azaltabilir; ihraç koşullarında tüm yatırım kaybı mümkündür.

Kimler erişebilir? Uluslararası karşılaştırma; ihraççı, teklif, yatırımcı izni ve kesin hukuki biçimi doğrulayın. Borsa kodu bileşenlerin saklama mülkiyeti değildir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Satış derinlik veya gerçek geri ödeme hakkı gerektirir; ihraççı erken itfası ve asgari geri ödeme koşulu ufku değiştirebilir.

Toplam maliyet nedir? Gerçek hukuki yapıya göre gömülü referans/ürün ücreti, alış-satış farkı, komisyon, saklama, kur, transfer ve vergi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Borç kodunu ve ihraççı ödeme alacağını uzlaştırın; hukuken ayrılmış varlıkların yerine referans portföyü koymayın.

Alternatifler nelerdir? Portföy ETF’si, kapalı uçlu fon, REIT payı, doğrudan emtia, yurt içi yapı; hak/kredi uygun değilse reddetme.

Ürün: Yabancı doğrudan borçlanma aracı ve tahvil fonu yolları

İlgili dersler: C6T3L1, C6T3L2, C6T3L3, C6T3L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Doğrudan borç, öncelik, para birimi ve nakit tarihleri belirli ihraççı yükümlülüğüdür; tahvil fonu kendi satış/işlem süreci olan portföy payıdır.

Getiri nereden doğar? Kupon, iskonto/itfa, endeksli anapara, yeniden yatırım ve fiyat değişiminin yatırımcının temel parasına çevrilmiş sonucu.

Fiyatı neler etkiler? Gösterge eğri, kredi farkı, durasyon/opsiyon özelliği, erken ödeme, endeks oranları, kur ve işlem yapılabilir bayi/fon fiyatları.

Hangi nakit gerekir? Birikmiş faiz dâhil alış ve nominal büyüklük, ücret, saklama; harcama tarihleri ve transfer gecikmeleri için nakit tutun.

Ne kadar kaybedebilirim? Temerrüt/tahsilat, erken satış kaybı, enflasyon endeksi uyumsuzluğu, kur ve erken ödeme/uzama. Anapara tabanı alış primini kapsamayabilir.

Kimler erişebilir? Uluslararası karşılaştırma. Gerçek ihraç nominalini, yargı alanını ve hesap erişimini doğrulayın; TreasuryDirect açıklaması yatırımcı uygunluğu kanıtlamaz.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? İhraççı vadesi/erken itfa/erken ödeme veya bayi satışı; olağan yenilenen tahvil ETF’si yükümlülük tarihinde sona ermek zorunda değildir.

Toplam maliyet nedir? Bayi alış-satış farkı, birikmiş faiz, komisyon, saklama, kur/transfer, yeniden yatırım maliyeti ve gerçek stopaj/beyan kuralları.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? İhraççıyı, hukuki önceliği, ödeme zincirini, hesap kaydını ve endekslemeyi kontrol edin; yabancı devlet borcunu Türkiye ihraçlı döviz borcundan ayırın.

Alternatifler nelerdir? Eşleşen Türkiye ihraçlı Eurobond, yurt içi borç fonu, yabancı doğrudan ihraç, yenilenen/hedef vadeli fon veya aynı para biriminde nakit temel seçenek.

Hangi belgeler belirleyicidir? GIB: Investment Income Guide: https://intvrg.gib.gov.tr/hazirbeyan/assets/pdf/DUYURU_UNIVERSAL_2026_2026_menkulsermayeiradi.pdf; Giriş ve yabancı gelir/beyan çerçevesi; yayın/inceleme bilgisi: Şubat 2026; 2025 geliri için; erişim 2026-10-26. SEC: Exchange Traded Funds: https://www.investor.gov/introduction-investing/investing-basics/investment-products/mutual-funds-and-exchange-traded-2; Yapı, fiyat ve net varlık değeri; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26. US Treasury: Marketable Securities FAQs: https://www.treasurydirect.gov/help-center/marketable-faqs/; Ödemeler, ihale ve aracı üzerinden elde tutma yolları; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26. US Treasury: Treasury Inflation Protected Securities: https://www.treasurydirect.gov/marketable-securities/tips/; Endeksli anapara, faiz ve vade sonu tabanı; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26. SEC: Mortgage Backed Securities and CMOs: https://www.investor.gov/introduction-investing/investing-basics/glossary/mortgage-backed-securities-and-collateralized; Erken ödemeler, dilimler ve likidite riski; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26. SEC: Corporate Bonds: https://www.investor.gov/introduction-investing/investing-basics/investment-products/bonds-or-fixed-income-products; Alacak önceliği, kredi niteliği ve temerrüt; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26. SEC: High Yield Corporate Bonds: https://www.investor.gov/introduction-investing/investing-basics/investment-products/bonds-or-fixed-income-products/high; Kredi ve likidite riskleri; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26. SEC: Municipal Bonds: https://www.investor.gov/introduction-investing/investing-basics/investment-products/bonds-or-fixed-income-products-0; İhraççı, gelir ve vergiye özgü kapsam; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26.

Ürün: Yabancı borsalarda vadeli işlemler ve opsiyonlar

İlgili dersler: C6T4L1, C6T4L2, C6T4L3, C6T4L4.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Kesin birim, takas ve hesap kurallarındaki borsa sözleşmesi hak/yükümlülükleri. Kullanım nakit, menkul kıymet veya vadeli pozisyon yaratabilir.

Getiri nereden doğar? Doğrusal vadeli farkı veya doğrusal olmayan opsiyon ödemesi; prim, günlük uzlaşma, ücret ve finansman ayrı kaydedilir.

Fiyatı neler etkiler? Dayanak, baz, referans tespiti, opsiyon oynaklığı/süresi, kur, teslimat koşulu ve işlem yapılabilir derinlik.

Hangi nakit gerekir? Vadeli/kısa için teminat, uzun için prim; olası kullanım/teslimat finansmanı ve yeni pozisyona dönüşen kullanım sonrası nakit.

Ne kadar kaybedebilirim? Zarar ilk teminatı aşabilir; dayanakla karşılanmamış kısa alım opsiyonunun yukarı yönlü zararı sınırsızdır. Basit ödenmiş uzun opsiyonun kaybı, yeni risk doğuran kullanıma kadar prim/maliyettir.

Kimler erişebilir? Uluslararası karşılaştırma; borsa ürünü, aracı izni, yatırımcı statüsü ve gerçek canlı seriyi doğrulayın. Yurt dışı erişilebilirlik yurt içi yetki değildir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Aracı/bildirim/teslimat son saatinden önce kapatma veya sözleşmesel uzlaşmayı tamamlama; zaman dilimi ve tatiller önemlidir.

Toplam maliyet nedir? Alış-satış farkı, komisyon, yansıtılan borsa/takas, teminat finansmanı, ödünç/teslimat, kur, saklama ve gerçek vergi. Borsa pazarlamasındaki vergi avantajını aktarmayın.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Tam sözleşmeyi, teslimat düzeltmesini, nakdi uzlaşmayı, bildirimleri ve doğan pay/vadeliyi hesap zincirinde uzlaştırın.

Alternatifler nelerdir? Baz riski açıkça belirtilmiş yurt içi çapraz korunma, ödenmiş uzun opsiyon, doğrudan varlık, küçük pozisyon; nakit/teslimat olanaksızsa reddetme.

Ürün: Özel uluslararası tezgâh üstü sözleşme hakları

İlgili dersler: C6T5L1, C6T5L2, C6T5L3.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Teyit/ana sözleşme veya ihraç belgesinde iki taraflı sağlayıcı alacağı; CFD, CDS, TRS ve egzotik araç hakları doğrudan varlık mülkiyeti değildir.

Getiri nereden doğar? Fiyat farkı, tanımlı kredi koruması primi, toplam getiri aktarımı veya koşullu gözlem ve ihraççı ödemeleri.

Fiyatı neler etkiler? Referans piyasa, olay tanımı, ortalama/bariyer/erken itfa kuralları, finansman, karşı taraf kredisi, teminat ve sona erme kotasyonu.

Hangi nakit gerekir? Prim veya ilk yatırım, teminat/kredi hattı, olası ara/nihai yükümlülükler; gerçek teyit belirleyicidir.

Ne kadar kaybedebilirim? Sözleşme izin veriyorsa ilk nakdi aşan zarar, olay uyumsuzluğu, süreksizlik, karşı taraf ifasızlığı ve çıkış yokluğu. Etiket tavan belirlemez.

Kimler erişebilir? Yalnızca uzmanlık gerektiren uluslararası karşılaştırma. Hukuki kapasite, sınıflandırma, yetki ve teklifi doğrulayın; gerçek bireysel erişim iddia edilmez.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Gözlem/aksama/temerrüt ve erken itfa tarihleri korunarak sözleşmesel ödeme veya müzakere edilmiş kapatma.

Toplam maliyet nedir? Alış-satış farkı, yapılandırma marjı, komisyon, finansman, teminat/hukuk maliyeti, kur ve yatırımcıya özgü vergi.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Kesin borçlu/referans kuruluşu, teyidi, teminat hakkını, değerleme bildirimini ve nakit/uzlaşma kanıtını saklayın.

Alternatifler nelerdir? Borsa veya basit opsiyon, doğrudan borç/pay, çeşitlendirilmiş araç, risk azaltma; eksik koşul yeniden hesaplamayı engelliyorsa reddetme.

Hangi belgeler belirleyicidir? GIB: Investment Income Guide: https://intvrg.gib.gov.tr/hazirbeyan/assets/pdf/DUYURU_UNIVERSAL_2026_2026_menkulsermayeiradi.pdf; Giriş ve yabancı gelir/beyan çerçevesi; yayın/inceleme bilgisi: Şubat 2026; 2025 geliri için; erişim 2026-10-26. CME: Benefits of Futures Margins: https://www.cmegroup.com/education/courses/understanding-the-benefits-of-futures/the-benefits-of-futures-margins; Başlangıç, sürdürme ve aracı kurum gereklilikleri; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26. FCA: Contracts for Difference: https://www.fca.org.uk/firms/contract-for-differences; Bireysel müşteri korumaları ve müşteri sınıflandırması; yayın/inceleme bilgisi: 2025-06-13 son güncelleme; erişim 2026-10-26. CFTC: Swaps Report Data Dictionary: https://www.cftc.gov/MarketReports/SwapsReports/DataDictionary/index.htm; Kredi Ürünleri: CDS primi, referans yükümlülük/kuruluş ve koşullu kredi olayı ödemesi; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26. SEC: Structured Notes Investor Bulletin: https://www.investor.gov/introduction-investing/general-resources/news-alerts/alerts-bulletins/investor-bulletins-76; Koşullu özellikler, ihraççı riski ve erken çıkış; yayın/inceleme bilgisi: 2015-01-12; erişim 2026-10-26. SEC: Corporate Bonds: https://www.investor.gov/introduction-investing/investing-basics/investment-products/bonds-or-fixed-income-products; Alacak önceliği, kredi niteliği ve temerrüt; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26.

Ürün: Kriptoda süresiz ve ters sözleşmeler

İlgili dersler: C6T5L4, C6T5L5.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Belirtilen kotasyon, nominal ve uzlaşma varlığı birimleriyle gerçek platform/sağlayıcıya sözleşmesel alacak; kripto teminatı ayrı risktir.

Getiri nereden doğar? İşlem ücretleri sonrası fiyat kâr/zararı, işaretli fonlama ve uzlaşma varlığı değeri; pozisyonun açık kalması, çekim ve platform ifasına bağlıdır.

Fiyatı neler etkiler? Endeks, değerleme, gerçekleşme fiyatı, fonlama, teminat kriptosu/parite kaybı, teminat motoru, likidite ve zarar dağıtım yetkisi.

Hangi nakit gerekir? Uygun teminat artı fonlama, ücret ve olumsuz değerleme tamponu; kripto ve temel para bütçeleri birlikte tutulmalıdır.

Ne kadar kaybedebilirim? Tasfiye, fiyat boşluğu, ters yönlü teminat, ADL, parite kaybı ve platform iflası; evrensel negatif bakiye veya sigorta garantisi varsayılmaz.

Kimler erişebilir? Kısıtlı uluslararası karşılaştırma. Gerçek kuruluşu, hukuka uygun hizmet kapsamını ve yatırımcı iznini doğrulayın; sağlayıcı belgesi erişim tavsiyesi değildir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Süresiz sözleşmelerde planlı son vade yoktur; derinlikten veya zorunlu risk sürecinde kapanır. Pozitif değerlemeye rağmen çekim ve tahsilat mümkün olmayabilir.

Toplam maliyet nedir? Alış/satış farkı, komisyon, fonlama, teminat iskontosu, dönüşüm, çekim ve vergi; gösterilen gerçekleşmemiş kâr bunların birçoğunu dışlar.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Kripto kaydını, risk motoru değerlemesini, fonlama geçmişini ve hukuki saklama alacağını uzlaştırın. Platform değerini dışarıda kullanılabilir paradan ayırın.

Alternatifler nelerdir? Spot saklama, belgeli yurt içi yapı, kendi kuralları olan borsa vadelisi, küçük risk; teminat/platform riski kabul edilemiyorsa reddetme.

Ürün: Bütünleşik ürün ve korunma kararı kaydı

İlgili dersler: C6T6L1, C6T6L2, C6T6L3.

Ne alırım veya hangi borcu üstlenirim? Kayıt, seçilen dayanak hukuki hakları, karşı tarafları ve temel seçeneği belgeler; kendisi yatırım ürünü değildir.

Getiri nereden doğar? Ortak temel para maliyetleri ve nakit zamanı sonrası birleşik portföy sonucu; korunma korunan riskle birlikte değerlendirilir.

Fiyatı neler etkiler? Belirtilen kararı değiştirebilecek piyasa, kur, hukuki/saklama erişimi, finansman ve gerçekleşme değişimleri.

Hangi nakit gerekir? Harcama rezervi, prim ve teminatın her biri hazır finansman ister; aynı nakit çelişen taahhütleri karşılayamaz.

Ne kadar kaybedebilirim? Stres sonucu yalnızca belirtilen şoka ve sözleşmesel sınıra uygulanır; modellenmeyen ağır hareket ve operasyon kaybı kalır.

Kimler erişebilir? Olumlu öneriye yalnızca doğrulanmış uygulanabilir yurt içi/uluslararası yol girer; bilinmeyen yetki veya eksik belge ertelemeyi gerekçelendirebilir.

Ne zaman çıkabilir veya nakde ulaşabilirim? Nakit tarihi, uzlaşma ve çekim yükümlülüğü karşılamalıdır; acil olmadan inceleme tetikleyicilerini ve sorumlu eylemleri belirleyin.

Toplam maliyet nedir? Tüm gömülü ve yatırımcı maliyetleri, finansman ve gerçek vergi; dışlanan tutarı sonucun yanında kaydedin, önemliyse yeniden tasarlayın.

Nasıl saklanır ve kontrol edilir? Sonraki mutabakat için girdi zamanlarını, kaynak belgeleri, gerçek kodları, senaryo hesaplarını ve kullanılabilir nakit kanıtını saklayın.

Alternatifler nelerdir? Uygulanabilir olumlu eylem, boyut değişimi, farklı korunma, temel seçeneği koruma veya belirleyici kısıt belgelenerek reddetme.

Hangi belgeler belirleyicidir? SEC: Using BrokerCheck: https://www.investor.gov/introduction-investing/getting-started/working-investment-professional/using-brokercheck; Kayıt ve disiplin geçmişi; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26. SIPC: What SIPC Protects: https://www.sipc.org/for-investors/what-sipc-protects; Saklama korumasının kapsamı ve istisnalar; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26. GIB: Investment Income Guide: https://intvrg.gib.gov.tr/hazirbeyan/assets/pdf/DUYURU_UNIVERSAL_2026_2026_menkulsermayeiradi.pdf; Giriş ve yabancı gelir/beyan çerçevesi; yayın/inceleme bilgisi: Şubat 2026; 2025 geliri için; erişim 2026-10-26. SEC: Exchange Traded Funds: https://www.investor.gov/introduction-investing/investing-basics/investment-products/mutual-funds-and-exchange-traded-2; Yapı, fiyat ve net varlık değeri; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26. CME: Benefits of Futures Margins: https://www.cmegroup.com/education/courses/understanding-the-benefits-of-futures/the-benefits-of-futures-margins; Başlangıç, sürdürme ve aracı kurum gereklilikleri; yayın/inceleme bilgisi: belirtilmemiş; erişim 2026-10-26; erişim 2026-10-26.

Formül özeti

Elde tutma dönemi getirisi
Yıllıklandırılmış getiri
Reel getiri
Basit finansman maliyeti
Basitleştirilmiş tahvil bugünkü değeri
Kirli fiyat
Doğrusal sözleşmede nominal risk tutarı
Kapatılan doğrusal pozisyonun kârı
Uzun alım opsiyonunun vade sonu kârı
Uzun satım opsiyonunun vade sonu kârı
Durasyonla yaklaşık fiyat değişimi
Basit delta korunması
Sahiplik oranı
Son tarihte kullanılabilir nakit
Bileşik elde tutma dönemi büyümesi
Bugünkü değer
Basit mevduat/repo tahakkuku
Tanımlı teminat iskontosu ve tahsilat açığı
Net varlık değeri ve pay fiyatı
Sabit dağılımlı ağırlıklı portföy getirisi
Kur korumasız baz para birimi getirisi
Portföy içeriğine bakılarak hesaplanan risk
Varsayımsal korumalı vade hedefi
Örneklem getiri oynaklığı
Gözlenen en büyük zirveden değer kaybı
Zararı telafi için gereken kazanç
Uyumlu dönemli basitleştirilmiş Sharpe oranı
İzleme farkı
Örneklem izleme hatası
Piyasa primi veya iskontosu
Alış-satış farkı
Basitleştirilmiş brüt ve net pozisyon
Kalan sermaye taahhüdü
Özel fonlarda nakit ve toplam değer çarpanları
Saf maden içeriği
Sertifika hakkının finansmanı
Borçlanma aracı elde tutma dönemi getirisi
Düzenli sabit kupon nakdi
Basit yatırım esaslı bono getiri oranı
İskonto esaslı bono oranı
Düzenli kuponun birikmiş tutarı
Basit gün sayımı faizi
Cari getiri oranı
Tarihli spot oranlardan fiyat
İma edilen bir yıllık vadeli faiz oranı
Kuponun yeniden yatırımıyla dönem sonu serveti
Belirtilen erken itfa takvimine kadar getiri oranı
Borçlanma koşulu kaldıraç oranı ve sınıra kalan pay
Basit yeniden belirlenen kupon
Ayrı marjlı bileşik endeks dönem kuponu
Endekse göre düzeltilmiş anapara ve kupon
Tahsilat oranı ve gecikmiş değer
Macaulay durasyonu
Düzeltilmiş durasyon
Pozitif DV01 zarar büyüklüğü
Sabit takvimli yıllık konveksite
Durasyon ve konveksite tahmini
Piyasa değeri ağırlıklı portföy durasyonu
Tarihli nakit karşılama ve yedek
Menkul kıymet ve kurun birleşik getirisi
Basitleştirilmiş referans oran ve marj değişimi
Sabit vadesiz ödeme senaryosunun değeri
Düzenli sabit kira sertifikası dağıtımı
Basitleştirilmiş sıralı nakit ödeme düzeni
Nominal teminat tamponu
Anapara ağırlıklı ortalama ömür
İlk zarar desteği sonrası basitleştirilmiş öncelikli zarar
Tüm maliyetler dahil emir nakit çıkışı
İki tarih arasında menkul kıymet ve kur etkisinin ayrıştırılması
Verilen vergi takviminde net borçlanma aracı kazancı
Sözleşme fiyat adımının nakit değeri
Ağırlıklı gerçekleşme fiyatı
Günlük vadeli işlem uzlaşma nakdi
Düzeltilmiş sözleşmenin risk büyüklüğü
Nominal kaldıraç
Örnek teminat tamamlama tutarı
Verilen senaryolarla örnek teminat
Aracı kurum teminat gereksinimine göre kalan pay
Verilen fiyat yolunda korunma likidite bütçesi
Pay için basit taşıma fiyatı
Dövizde iki faizli basit taşıma
Emtiada basit taşıma
Baz korunmasının brüt sonucu
Beta düzeltilmiş vadeli korunma sayısı
Pay korunmasında kalan miktar
Döviz korunmasının etkin ödemesi
Emtia birimlerine göre korunma sayısı
DV01 korunma sayısı
Fiilen kurulmuş korunmada kalan risk
Açığa satışın net sonucu
Değişken menkul kıymet ödünç bedeli
Örnek açığa satış teminat nakdi
Ödünçle sınırlı uygulama miktarı
Yakın vadede uzun, uzak vadede kısa fark pozisyonu kârı
Spot alım ve vadeli satış taşıma işleminin net fazlası
Verilen istatistiksel çapraz korunma oranı
Gerçekleşmiş korunma paketinin sonucu
Forward puanından toplam vadeli kura geçiş
Basit döviz forward fiyatı
Varsayımsal lira uzlaşmalı forward farkı
Forward pozisyonunun basitleştirilmiş ikame değeri
Döviz swapında aynı dövizde nakit farkı
Çapraz döviz bacağının kuponu
Sabit ödeyen faiz swapının net kuponu
Başlangıçta uzlaşan borçlu FRA farkı
Verilen swap bacaklarının net bugünkü değeri
Gecelik bileşik tahakkuk
Uzun ve kısa opsiyonun vade sonu kârı
Örneklem tarihsel oynaklığı
Eşleşen Avrupa tipi alım-satım opsiyonu paritesi
Tek adımlı aynılama
Verilen Black-Scholes bileşenleri
Difüzyon hareket ölçeği
Delta-gamma değer yaklaşımı
Geçen sürenin teta etkisi tahmini
Puan ölçekli vega ve rho
Portföy opsiyon duyarlılıklarının toplanması
Ortak birimlerde risk karşılaştırması
Eşleşen dikey stratejinin ödemesi
Sentetik forward ödemesi
Payla karşılanan alım opsiyonu satışının net ödemesi
Nakit karşılıklı satım opsiyonu satışında fonlama ve kâr
Koruyucu satım opsiyonu ve bant koruması değeri
Opsiyonu yeni vadeye taşımanın nakit kaydı
Pergel ve çanağın vade sonu değeri
İşaretli çok bacaklı yapının vade sonu ödemesi
Yakın vade sonunda takvim farkının değeri
Uzun opsiyonun erken çıkış net sonucu
Oran ve kurla düzeltilmiş varant ödemesi
Varantın nominal ve etkin kaldıracı
Miktara duyarlı tasfiye geliri
Yapılandırılmış aracın bileşen bütçesi
Belirtilen turbo bariyer ödemesi
Belirtilen iskonto ve bonus geri ödemesi
Korumalı borçlanma aracında yatırımcı nakdi
Belirtilen çift para birimi dönüşümü
Kapatılmış CFD pozisyonunun doğrusal sonucu
CFD hesap ekstresinin net nakdi
CFD hesabının ham özkaynağı
Uygulanabilirlik koşulları sonrası maliyet karşılaştırması
İki erişim yolunda elde tutma maliyeti başabaşı
Verilen eşit ağırlıklı kuyruk zararı ortalaması
Tarihli serbest nakit bakiyesi
Birleşik senaryo zararı
Eksiksiz brütten nete kazanç
Verilen mahsup edilebilir stopajın uzlaştırılması
Eşleşen erişim yollarının net karşılaştırması
Tarihli baz para birimi ekonomik kazancı
Tüm maliyetlerle basit risk dağılımı sınırı
Eşleşen koruyucu satım paketi vade sonu sonucu
Birleşik risk etkenlerinde korunma hesabı
Maliyet sonrası hedef yeniden dengeleme
Baz para birimi getirisinin çarpımsal hesabı
Değerleme ve gerçekleşme fiyatıyla kârın uzlaştırılması
Sabit nominal tutarla geçmiş dönem net kazancı
Tahmini ve gerçekleşen net sonuç arasındaki köprü
Takası tamamlanmış saklama miktarının uzlaştırılması
Verilen kurallarla transfer edilebilir menkul kıymet miktarı
Tamamlanmış blokaj kaldırma sonrası bakiye
Kademeli hane harcamaları sonrası dağıtılabilir fazla
Yurtiçi döviz erişim yolunda dönem sonu serveti
Korunma hedefi ve fonlama karşılaştırması
Döviz korunmasında ekonomik sonuç ve nakit testi
Örneklem getiri korelasyonu
Ağırlıkların karesine göre yoğunlaşma
Zirveden düşüş sonrası toparlanma
Erişim yolunun bütün maliyetlerle net sonucu
Saklamadaki miktar açığı
İki para birimli nakit hesabı
Verilen varsayımsal vergi çizelgesiyle net sonuç
Yatırımcı maliyetleriyle birlikte yayımlanan fon getirisi
Borsa fiyatı ve portföy getirisi karşılaştırması
İdeal günlük kaldıraçlı değer
Endeksli devlet tahvilinde kupon ve ödeme tabanı
Temerrüt tahsilatında net nakit sonucu
Erken ödenen nakdin yeniden yatırımı
Yabancı sözleşmelerde fiyat adımı ve oran dönüşümü
Teminatın gerekli düzeye tamamlanması
Opsiyon kullanım nakdi ve oluşan risk tutarı
CFD net kârı ve fonlaması
CDS ve TRS nakit akışı bacakları
Belirtilen fiyat yoluna bağlı nakit
Doğrusal süresiz sözleşmede fiyat ve fonlama hesabı
Ters sözleşmede kripto varlık kârı ve servet
Ortak risk tutarında erişim yolu hesabı
Birleşik özkaynak ve nakit hesabı
Taşınabilecek en yüksek risk tutarı

Formül: Elde tutma dönemi getirisi

İlgili ders: C1T1L4.

(dönem sonu değeri + nakit gelir - başlangıç değeri) / başlangıç değeri

Birimler. Değerler ve nakit gelir aynı para birimindedir; sonuç ondalık getiridir.

Varsayımlar. Başlangıç sermayesi pozitiftir; dışarıdan para yatırma veya çekme yoktur. Her tutara ücret ve verginin dahil olup olmadığı belirtilir.

Çözümlü örnek. Varsayımsal: başlangıç TRY 10,000, dönem sonu TRY 10,600, gelir TRY 200, yatırımcı ücreti TRY 50. Net getiri = (10,600 + 200 - 50 - 10,000)/10,000 = 7.5%.

Sınırlamalar. Yıllıklandırma yapmaz, ara dönem dış nakit akışlarını hesaba katmaz ve riski ölçmez. Fon değerine zaten yansımış giderleri ikinci kez düşmeyin.

Formül: Yıllıklandırılmış getiri

İlgili ders: C1T1L3.

(1 + dönem getirisi) ** (365 / gün sayısı) - 1

Birimler. Getiri ondalıktır; süre takvim günü cinsindedir. Sonuç yıllık efektif ondalık getiridir.

Varsayımlar. Gün sayısı > 0, dönem getirisi > -1 olmalıdır; yıllıklandırmada 365 gün kullanıldığı açıkça belirtilir.

Çözümlü örnek. Varsayımsal olarak 30 günde 2%: 1.02 ** (365/30) - 1 = 27.2434%; yüzde gösterimi dört ondalığa yuvarlanmıştır.

Sınırlamalar. Standartlaştırılmış bir uzatım hesabıdır; elde edilebilir getiri tahmini değildir. Gerçek sözleşmenin gün sayım kuralı ve bileşikleşmesi farklı olabilir.

Formül: Reel getiri

İlgili ders: C1T1L4.

(1 + nominal getiri) / (1 + enflasyon) - 1

Birimler. İki girdi de aynı dönem ve para biriminin satın alma gücü bağlamındaki ondalık getirilerdir.

Varsayımlar. Enflasyon paydası pozitiftir; uygun fiyat endeksi ve eşleşen tarihler kullanılır.

Çözümlü örnek. Varsayımsal nominal getiri 30%, enflasyon 20%: 1.30/1.20 - 1 = 8.3333%.

Sınırlamalar. Nominal getiriden enflasyonu çıkarmak yalnızca yaklaşıktır. Kişinin harcama enflasyonu seçilen endeksten farklı olabilir.

Formül: Basit finansman maliyeti

İlgili ders: C3T8L1.

anapara * yıllık oran * gün sayısı / gün sayım paydası

Birimler. Anapara ve maliyet aynı para birimindedir; oran yıllık ondalıktır. Süre ve gün esası gün cinsindedir.

Varsayımlar. Anapara ve oran sabittir; basit faiz işler, bileşikleşme yoktur. Sözleşmenin gün esası verilmiştir.

Çözümlü örnek. Varsayımsal TRY 50,000, 36% oranla 30 gün ve gerçek gün/365 esasıyla: 50,000 × 0.36 × 30/365 = TRY 1,479.45.

Sınırlamalar. Değişen bakiye veya oranlar dönem dönem hesaplanmalıdır. Vergiler, komisyonlar ve ödünç ücretleri ayrı kalemler gerektirir.

Formül: Basitleştirilmiş tahvil bugünkü değeri

İlgili ders: C2T2L1.

sum(t anındaki nakit akışı / (1 + yıllık efektif getiri) ** t)

Birimler. Nakit akışları ve fiyat aynı para birimindedir; t yıl cinsindedir. Getiri yıllık efektif ondalık orandır.

Varsayımlar. Vaat edilen ödeme planı ve tutarlı getiri hesaplama kuralı belirtilmiştir; takas bugündür. Birikmiş faiz ve endeks düzeltmeleri ayrıca ele alınır.

Çözümlü örnek. Varsayımsal olarak bir yıl sonra TRY 100, iki yıl sonra TRY 1,100 ve 10% oran: 100/1.10 + 1,100/1.10² = TRY 1,000.

Sınırlamalar. Vaat edilen nakit akışları garanti değildir. Farklı kupon ve gün sayım kuralları, temerrüt, erken itfa hakları ve eğriyle iskonto için girdiler uyarlanmalıdır.

Formül: Kirli fiyat

İlgili ders: C2T1L4.

temiz fiyat + birikmiş faiz

Birimler. İki bileşen aynı kotasyon birimindedir; genellikle 100 nominal başına para tutarı kullanılır. Bu tutar pozisyonun tamamının nakdi değildir.

Varsayımlar. Takas tarihi ve kupon hakkı aynıdır; temel örnekte endeksleme yoktur.

Çözümlü örnek. Varsayımsal temiz fiyat 98.40 ve birikmiş faiz 1.20 toplamı 100 başına 99.60'tır. TRY 50,000 nominal için brüt takas nakdi, ücretlerden önce 50,000 × 99.60/100 = TRY 49,800'dür.

Sınırlamalar. Kupon hakkının ayrılması, enflasyon endekslemesi, düzensiz dönemler ve kotasyon kuralları birikmiş faizi veya takası değiştirebilir. Zaten kirli olan kotasyona yeniden birikmiş faiz eklemeyin.

Formül: Doğrusal sözleşmede nominal risk tutarı

İlgili ders: C3T1L2.

sözleşme sayısı * sözleşme fiyatı * fiyat çarpanı

Birimler. Fiyat çarpanı, belirtilen kurala göre bir kotasyon birimini para tutarına veya dayanak varlık miktarına çevirir.

Varsayımlar. Büyüklük için sözleşme sayısının mutlak değeri kullanılır; yön ayrıca belirtilir. Kotasyon ve sözleşme birimleri kendi içinde tutarlıdır.

Çözümlü örnek. Varsayımsal 2 sözleşme × 10,000 puan × TRY 10/puan = TRY 200,000 referans risk tutarı.

Sınırlamalar. Satın alma nakdi, teminat, azami zarar veya opsiyonun delta düzeltilmiş riski değildir. Döviz sözleşmelerinde bunun yerine dayanak miktarına dayalı tanım kullanılabilir.

Formül: Kapatılan doğrusal pozisyonun kârı

İlgili ders: C3T1L2.

yön işaretli sözleşme sayısı * fiyat çarpanı * (çıkış fiyatı - giriş fiyatı) - maliyetler

Birimler. Pozitif sözleşme sayısı uzun, negatif sayı kısa yönü gösterir. Fiyatlar aynı birimdedir; maliyetler pozitif nakit çıkışıdır.

Varsayımlar. Aynı ve düzeltme görmemiş sözleşmede giriş ve çıkış miktarı eşleşir. Açıkça dahil edilmedikçe ayrı fonlama ve vergi dışarıdadır.

Çözümlü örnek. Varsayımsal 3 sözleşme kısa pozisyon: giriş 500, çıkış 520, TRY 10/puan, maliyet TRY 45. Kâr = -3 × 10 × 20 - 45 = TRY -645.

Sınırlamalar. Günlük kâr/zarar nakdi zamanlamayı ve fonlamayı etkiler. Vade taşıma, kur etkisi, şirket işlemi düzeltmeleri ve kısmi işlemler ayrı hesap kayıtları gerektirir.

Formül: Uzun alım opsiyonunun vade sonu kârı

İlgili ders: C4T1L2.

miktar * fiyat çarpanı * (max(vade sonu dayanak fiyatı - kullanım fiyatı, 0) - birim başına prim) - maliyetler

Birimler. Prim, kullanım fiyatı ve dayanak kotasyonu eşleşen birimlerdedir. Çarpan, birim başına sonucu para tutarına çevirir.

Varsayımlar. Miktar uzun yönlüdür; kapsanan dayanak ve vade aynıdır. Eğitim sözleşmesi nakdi uzlaşmalıdır; ayrı vergi veya fonlama yoktur.

Çözümlü örnek. Varsayımsal 1 alım opsiyonu, çarpan 100, kullanım fiyatı 100, prim 6, ücret TRY 20: S=80/100/120 iken kâr TRY -620/-620/+1,380 olur.

Sınırlamalar. Yalnızca vade sonu sonucudur. Vade öncesi işlem yapılabilir değer; zaman, oynaklık ve alış-satış farkını içerir. Fiziki kullanım nakit veya varlık gerektirebilir.

Formül: Uzun satım opsiyonunun vade sonu kârı

İlgili ders: C4T1L2.

miktar * fiyat çarpanı * (max(kullanım fiyatı - vade sonu dayanak fiyatı, 0) - birim başına prim) - maliyetler

Birimler. Fiyat birimleri ve para birimi eşleşir; çarpan sözleşme başına dayanak miktarıdır.

Varsayımlar. Miktar uzun yönlüdür; verilen kullanım ve uzlaşma kuralı uygulanır. Ayrı vergi veya fonlama yoktur.

Çözümlü örnek. Varsayımsal 1 satım opsiyonu, çarpan 100, kullanım fiyatı 100, prim 5, ücret TRY 20: S=80/100/120 iken kâr TRY +1,480/-520/-520 olur.

Sınırlamalar. Prim ve maliyetlerin tamamı kaybedilebilir. Portföy korunmasında dayanağın sonucu, uzlaşma zamanı ve eşleşmeme riski de hesaba katılır.

Formül: Durasyonla yaklaşık fiyat değişimi

İlgili ders: C2T4L2.

fiyat değişimi / fiyat ≈ -düzeltilmiş durasyon * getiri değişimi

Birimler. Düzeltilmiş durasyon yıl, yıllık getiri değişimi ondalık birimdedir. Sonuç fiyatın oransal değişimidir.

Varsayımlar. Küçük ve paralel getiri değişimi, tutarlı fiyat-getiri hesaplama kuralı ve değişmeyen nakit akışları varsayılır. Konveksite dışarıda bırakılır.

Çözümlü örnek. Varsayımsal fiyat TRY 200,000, düzeltilmiş durasyon 4, getiri değişimi +0.0025: değişim ≈ -200,000 × 4 × 0.0025 = TRY -2,000 (-1%).

Sınırlamalar. Kredi riski, paralel olmayan eğri hareketleri, gömülü opsiyonlar ve büyük şoklar yaklaşımı önemli ölçüde geçersiz kılabilir.

Formül: Basit delta korunması

İlgili ders: C4T3L1.

korunma birimi = -opsiyon miktarı * opsiyon çarpanı * delta

Birimler. Opsiyon sözleşme sayısı işaretlidir; çarpan sözleşme başına dayanak miktarı, delta ise dayanak fiyat birimi başına opsiyon fiyat birimidir. Sonuç dayanak miktarıdır.

Varsayımlar. Güncel yerel model deltası kullanılır; korunma tam olarak aynı dayanakta yapılır. Ayrı kur çarpanı yoktur.

Çözümlü örnek. Varsayımsal 3 uzun alım opsiyonu, çarpan 100, delta 0.60: korunma -3 × 100 × 0.60 = -180 dayanak birimidir; yani kısa pozisyondur.

Sınırlamalar. Delta; gama, zaman ve oynaklıkla değişir. Yeniden dengeleme maliyetleri, ödünç ve erişim koşulları ile fiyat boşlukları sürer. Delta kesin kullanım olasılığı değildir.

Formül: Sahiplik oranı

İlgili ders: C1T1L1.

yatırımcının pay adedi / dolaşımdaki toplam pay adedi

Birimler. Pay/pay; sonuç oran

Varsayımlar. Aynı pay sınıfı ve gözlem zamanı.

Çözümlü örnek. 5,000 / 100,000 = 5%.

Sınırlamalar. Fon payı oranı her dayanak varlıkta ayrı mülkiyet veya yönetim kontrolü vermez.

Formül: Son tarihte kullanılabilir nakit

İlgili ders: C1T1L2.

başlangıçtaki erişilebilir nakit + son tarihe kadar takası tamamlanan tahsilatlar - son tarihe kadar takası tamamlanan ödemeler ve masraflar

Birimler. Tek baz para birimi; açık valör tarihleri

Varsayımlar. Tahsilat yalnızca işlem bakiyesine yazılmış değil, çekilebilir ve transfere hazır olmalıdır.

Çözümlü örnek. D4 itibarıyla 20,000 + 50,500 + 50,200 - 100 = TRY 120,600.

Sınırlamalar. Belirsiz gelecek fiyatını, onaysız krediyi veya sigorta tahsilatını kullanılabilir nakde çevirmez.

Formül: Bileşik elde tutma dönemi büyümesi

İlgili ders: C1T1L3.

dönem sonu değeri = başlangıç değeri * product(1 + her dönemin getirisi)

Birimler. Ondalık getiriler; uyumlu dönemler

Varsayımlar. Dış nakit akışı yok; getiri/dağıtımlar tutarlı yeniden yatırılır.

Çözümlü örnek. TRY 100,000 * 1.04 * 1.03 = TRY 107,120.

Sınırlamalar. Farklı ücret/vergi tarihleri ve dış nakit akışları ayrı nakit defteri gerektirir.

Formül: Bugünkü değer

İlgili ders: C1T1L3.

gelecekteki nakit / (1 + dönemlik iskonto oranı) ** dönem sayısı

Birimler. Para birimi; oran ve zaman dönemleri uyumlu

Varsayımlar. Tek tahsilat, belirtilen iskonto varsayımı ve pozitif iskonto katsayısı.

Çözümlü örnek. 108,000 / 1.035 ** 2 = TRY 100,819.16.

Sınırlamalar. Gerekli getiri varsayımdır; işlem kotasyonu veya kredi farklarına evrensel düzeltme değildir.

Formül: Basit mevduat/repo tahakkuku

İlgili ders: C1T2L1.

anapara * yıllık ondalık oran * fiilî gün sayısı / sözleşmedeki yıllık gün sayım paydası

Birimler. Para birimi; ondalık yıllık oran; gün

Varsayımlar. Sabit anapara/oran; vade içi bileşikleşme yok; kesin sözleşmesel gün esası.

Çözümlü örnek. 200,000 * 0.365 * 32/365 = TRY 6,400.

Sınırlamalar. Katılma hesabı için garantili getiri değildir; ücret/vergi/erken bozma koşulları ayrıca değerlendirilir.

Formül: Tanımlı teminat iskontosu ve tahsilat açığı

İlgili ders: C1T2L2.

teminat iskontosu = (teminat değeri - verilen nakit borç) / teminat değeri; açık = max(alacak tutarı - net teminat tahsilatı, 0)

Birimler. Para tutarları; kesinti oranı

Varsayımlar. Aynı değerleme zamanı; net geri kazanım tasfiye maliyetini içerir.

Çözümlü örnek. (105,000 - 100,000) / 105,000 = 4.7619%; açık 100,595 - 95,500 = TRY 5,095.

Sınırlamalar. Başka piyasalar teminat marjını/kesintiyi farklı tanımlayabilir; tasfiye gecikmesi ve hukuki uygulanabilirlik riski sürer.

Formül: Net varlık değeri ve pay fiyatı

İlgili ders: C1T3L2.

NAV = yatırımlar + nakit + alacaklar - yükümlülükler; pay fiyatı = NAV / dolaşımdaki pay adedi

Birimler. Para birimi ve para birimi/pay

Varsayımlar. Aynı değerleme zamanı, doğru tahakkuk ve pay sınıfı.

Çözümlü örnek. 4,800,000 + 300,000 + 40,000 - 30,000 - 10,000 = TRY 5,100,000; /500,000 = TRY 10.20.

Sınırlamalar. Değerleme hemen elde edilecek nakitten farklı olabilir; alımlar pay getirisi değil büyüklük değiştirir.

Formül: Sabit dağılımlı ağırlıklı portföy getirisi

İlgili ders: C1T4L1.

sum(başlangıç ağırlığı * bileşenin toplam getirisi) - ayrı gider etkisi

Birimler. Ondalık ağırlıklar ve getiriler

Varsayımlar. Ağırlık toplamı bir; yeniden dengeleme/akış ve gizli kaldıraç yok; maliyet bileşen getirisine zaten dahil değil.

Çözümlü örnek. 0.5020% + 0.3010% + 0.20*3% -0.6% =13%.

Sınırlamalar. Dinamik işlem, türev ve ücret matrahı tarihli nakit/pozisyon defteri gerektirebilir.

Formül: Kur korumasız baz para birimi getirisi

İlgili ders: C1T4L3.

(1 + varlık para birimindeki getiri) * (1 + varlık para birimi başına baz para birimi kurundaki değişim) - 1

Birimler. Ondalık getiriler; kotasyon açıkça TRY/döviz birimi

Varsayımlar. Aynı tarihler, kur korumasız varlık, uyumlu gelir uygulaması.

Çözümlü örnek. TRY bazında 0.98 * 1.10 - 1 = 7.8%.

Sınırlamalar. Kur koruması, maliyet, karma para birimi ve farklı zaman damgaları sonucu değiştirir.

Formül: Portföy içeriğine bakılarak hesaplanan risk

İlgili ders: C1T4L4.

risk etkeni tutarı = doğrudan tutar + sum(ürün yapısının değeri * risk etkeni payı); risk etkeninin portföy ağırlığı = risk etkeni tutarı / toplam portföy değeri

Birimler. Önce ortak para birimindeki tutar hesaplanır; ondalık ağırlık için aynı pozitif toplam portföy değerine bölünür.

Varsayımlar. Tarihi uyumlu portföy içerikleri ve doğrusal risk payları kullanılır; her erişim yolu bir kez sayılır. Türevlerin ekonomik riski belirtilen duyarlılık kuralıyla hesaplanmalıdır.

Çözümlü örnek. Varsayımsal ağırlık yolu: 0.500.20 + 0.300.40 = 0.22, yani 22% ihraççı riski. Ayrı tutar yolu: TRY 200,000 + 400,0000.30 + 300,0000.20 = TRY 380,000 ortak etken riski.

Sınırlamalar. Portföy içerikleri gecikmeli olabilir; nakit servet, türevin nominali veya duyarlılığıyla aynı şey değildir. Kur, kaldıraç ve doğrusal olmayan yapı ayrıca incelenmelidir.

Formül: Varsayımsal korumalı vade hedefi

İlgili ders: C1T4L6.

anapara * (1 + katılım oranı * max(nihai endeks getirisi, 0))

Birimler. Para birimi; ondalık son endeks fiyat getirisi

Varsayımlar. Varsayımsal uygun ilk paylar planlanan tarihe kadar tutulur; tavan/ortalama yok; ücret formül dışıdır.

Çözümlü örnek. TRY 100,000, 50% katılım, +40% endeks: hedef TRY 120,000.

Sınırlamalar. Koruma stratejisi hedefi kaçırabilir; garanti ayrıca hukuken uygulanabilir sağlayıcı yükümlülüğü gerektirir; vade öncesi değer farklıdır.

Formül: Örneklem getiri oynaklığı

İlgili ders: C1T5L3.

sqrt(sum((getiri - aritmetik ortalama) ** 2) / (gözlem sayısı - 1))

Birimler. Getiri birimi korunur: ondalık veya yüzde puan

Varsayımlar. En az iki tutarlı düzeltilmiş dönem getirisi; örneklem tanımı.

Çözümlü örnek. 1%,3%,-1%,1%: ortalama1%, aylık örneklem oynaklığı sqrt(8/3)=1.6330 yüzde puan.

Sınırlamalar. Sıklık, eski değerleme ve örneklem uzunluğu önemlidir; karekök zaman ölçeklemesi güçlü varsayımlar ister; azami zarar değildir.

Formül: Gözlenen en büyük zirveden değer kaybı

İlgili ders: C1T5L3.

tarihler boyunca minimum(mevcut düzeltilmiş değer / o ana kadarki en yüksek düzeltilmiş değer - 1)

Birimler. Oran veya yüzde

Varsayımlar. Kronolojik düzeltilmiş değerler; belirtilen gözlem sıklığı/dönem.

Çözümlü örnek. 100,120,90,108 yolunda gözlenen azami gerileme -25%.

Sınırlamalar. Dönem içi dipleri ve gelecek senaryolarını kaçırır; sözleşmesel zarar sınırı değildir.

Formül: Zararı telafi için gereken kazanç

İlgili ders: C1T5L3.

1 / (1 - zarar oranı) - 1

Birimler. 1'den küçük pozitif kayıp oranı; sonuç kazanç oranı

Varsayımlar. Yeni nakit yok; hedef önceki değerdir.

Çözümlü örnek. 25% kayıp, 1/0.75-1=33.3333% kazanç gerektirir.

Sınırlamalar. 100% kayıp, kalan sıfır sermayenin sonlu getirisiyle telafi edilemez.

Formül: Uyumlu dönemli basitleştirilmiş Sharpe oranı

İlgili ders: C1T5L4.

(aritmetik ortalama getiri - eşleşen nakit referans getirisi) / getiri standart sapması

Birimler. Boyutsuz; bütün girdiler aynı dönem ve getiri biriminde

Varsayımlar. Verilen tahminler uyumlu; oynaklık sıfır değil; kullanılan esas belirtilir.

Çözümlü örnek. (18%-8%)/10%=1.0.

Sınırlamalar. Nakit referansına, eski veriye, çarpıklık/kuyruklara ve örnekleme duyarlıdır; geometrik yıllık getiri yerine kullanılamaz.

Formül: İzleme farkı

İlgili ders: C1T5L4.

fonun birikimli getirisi - eşleşen karşılaştırma ölçütünün birikimli getirisi

Birimler. Belirtilen dönemin yüzde puanı

Varsayımlar. Aynı tarih/para birimi/dağıtım; gider kapsamı belirtilir.

Çözümlü örnek. 11% fon getirisi eksi 12% karşılaştırma ölçütü getirisi =-1 yüzde puan.

Sınırlamalar. Tek fark değişkenliği veya yatırımcının borsa işlem maliyetini ölçmez.

Formül: Örneklem izleme hatası

İlgili ders: C1T5L4.

dönemsel (fon getirisi - karşılaştırma ölçütü getirisi) farklarının örneklem standart sapması

Birimler. Dönem başına getiri birimi

Varsayımlar. Eşleştirilmiş dönem serisi; en az iki gözlem; örneklem/yıllıklandırma esası belirtilir.

Çözümlü örnek. Aktif getiriler -0.1%,+0.1%,-0.1%,+0.1% için aylık sqrt(0.04/3)=0.1155 yüzde puan.

Sınırlamalar. Sabit negatif izleme farkında hata sıfır olabilir; eski fiyat ve örtüşme tahmini bozabilir.

Formül: Piyasa primi veya iskontosu

İlgili ders: C1T6L2.

piyasa fiyatı / eşleşen birim başına referans değer - 1

Birimler. Ondalık; pay/payda aynı para birimi ve birimde

Varsayımlar. Alış/satış/son, zaman damgası, miktar ve referans yöntemi belirtilir.

Çözümlü örnek. Satış100.40 / gösterge100 -1 =0.4% alıcı primi.

Sınırlamalar. NAV/gösterge değer garantili işlem fiyatı değildir; eski referans sonucu geçersiz kılabilir.

Formül: Alış-satış farkı

İlgili ders: C1T6L3.

mutlak fark = satış kotasyonu - alış kotasyonu; göreli fark = (satış kotasyonu - alış kotasyonu) / ((satış kotasyonu + alış kotasyonu) / 2)

Birimler. Para birimi/pay; orta noktaya göre oran

Varsayımlar. Anlamlı miktarda eşzamanlı kotasyonlar.

Çözümlü örnek. Alış101, satış102: fark1/101.5=0.9852%.

Sınırlamalar. Gerçek fiyat defteri farkın etkisini zaten içerir; tahmini farkı tekrar düşmeyin.

Formül: Basitleştirilmiş brüt ve net pozisyon

İlgili ders: C1T7L1.

brüt = uzun pozisyonların mutlak tutarı + kısa pozisyonların mutlak tutarı; net = uzun pozisyon tutarı - kısa pozisyon tutarı; oranlar için NAV’a bölünür

Birimler. Pozisyon para tutarı veya NAV oranı

Varsayımlar. Karşılaştırılabilir dayanak pozisyonları ve belirtilen işaret/esas; teminat çift sayılmaz.

Çözümlü örnek. 1m NAV üzerinde uzun1.5m ve kısa0.5m =200% brüt,100% net.

Sınırlamalar. Baz, türev doğrusal olmama, finansman veya zarar sınırı riskinin tamamını ölçmez.

Formül: Kalan sermaye taahhüdü

İlgili ders: C1T7L3.

ilk taahhüt - ödenmiş sermaye çağrıları; yalnızca belgelenmiş yeniden çağırma veya sermayeyi yeniden kullanma koşullarına göre düzeltilir

Birimler. Para birimi ve tarihler

Varsayımlar. Belirtilmedikçe yeniden yatırım/çağrı yok; çağrılmış ancak ödenmemiş tutar ayrılır.

Çözümlü örnek. 500,000 -350,000 =TRY 150,000 henüz çağrılmamış taahhüt.

Sınırlamalar. Çağrılmamış olan kendiliğinden iptal edilemez; bildirim/temerrüt/uzatma nakit yükümlülüğünü belirler.

Formül: Özel fonlarda nakit ve toplam değer çarpanları

İlgili ders: C1T7L3.

DPI = dağıtımlar / ödenmiş sermaye; TVPI = (dağıtımlar + kalan değer) / ödenmiş sermaye

Birimler. Çarpan; ortak para birimi ve gider kapsamı

Varsayımlar. Ödenmiş sermaye pozitif; nakit ve kalan değer belirtilen tarihte ölçülür.

Çözümlü örnek. DPI100,000/350,000=0.2857x; TVPI400,000/350,000=1.1429x.

Sınırlamalar. Zaman değerini dışlar; kalan değer belirsizdir ve dağıtılmış nakit değildir; ücret ve başarı payı, pay ile paydayı etkiler.

Formül: Saf maden içeriği

İlgili ders: C1T8L1.

brüt gram * saflık oranı

Birimler. Saf gram

Varsayımlar. Aynı maden; sıfır ile bir arasında saflık oranı; tartım/ayar kanıtı.

Çözümlü örnek. 100 gram *0.995 =99.5 saf gram.

Sınırlamalar. İçerik hesabı teslimi, orijinalliği, saklamayı veya satış fiyatını kanıtlamaz.

Formül: Sertifika hakkının finansmanı

İlgili ders: C1T8L3.

eksik adet = max(gerekli adet - eldeki adet, 0); nakit = eksik adet * işlem yapılabilir fiyat + masraflar + gerekli ek ödemeler

Birimler. Sertifika miktarı ve para birimi

Varsayımlar. Projeye özgü bağımsız bölüm hakkı, geçerli seçim/tarih ve belirtilen diğer ödemeler.

Çözümlü örnek. Gerekli miktar eksi eldeki miktar: 60,000 -45,000 =15,000; *TRY 40 +TRY 1,000 =TRY 601,000.

Sınırlamalar. Miktar tek başına seçim süresi/kuralları, proje tamamlanması veya vergi/devir koşullarını karşılamaz.

Formül: Borçlanma aracı elde tutma dönemi getirisi

İlgili ders: C2T1L1.

(dönem sonu kirli değer + nakit gelir + yeniden yatırım geliri - tüm maliyetleri içeren ilk nakit çıkışı - sonraki yatırımcı maliyetleri) / tüm maliyetleri içeren ilk nakit çıkışı

Birimler. Ondalık getiri; tüm nakit tek para biriminde

Varsayımlar. Dışarıdan katkı/çekilme yok; tahakkuk eden nakit tutarlı bir şekilde dahil edilmiştir; vergi ya sağlanır ya da açıkça hariç tutulur.

Çözümlü örnek. Harcama 94,150 TRY ve itfa 100,000 TRY, 5,850/94,150 = 6.2135% değerini verir.

Sınırlamalar. Farklı nakit tarihleri, açık bir yeniden yatırım veya para ağırlıklı analiz gerektirir; Senaryo çıkışı kesin bir teklif değildir.

Formül: Düzenli sabit kupon nakdi

İlgili ders: C2T1L2.

kalan nominal anapara * nominal yıllık kupon oranı / yıldaki ödeme sayısı

Birimler. Para birimi; ondalık oran; ödeme sayısı

Varsayımlar. Sağlanan nominal yıllık kupon sözleşmesi kapsamında düzenli eşit dönemler.

Çözümlü örnek. Altı ayda bir ödenen 12% tutarındaki 200,000 TRY, dönem başına 12,000 TRY verir.

Sınırlamalar. Düzensiz dönemler, anapara taksitleri, faiz yenilemeleri, iptal ve tabanlar için tam koşullar gerekir; kupon oranı getiri oranı değildir.

Formül: Basit yatırım esaslı bono getiri oranı

İlgili ders: C2T1L3.

(itfa tutarı / alış fiyatı - 1) * gün sayım paydası / kalan gün; fiyat = itfa tutarı / (1 + getiri oranı * gün / gün sayım paydası)

Birimler. Yıllık ondalık getiri oranı; para birimiyle fiyat; takvim günleri

Varsayımlar. Tek itfa, kupon yok, belirtilen basit yöntem; günler uzlaşmadan itfaya sayılır.

Çözümlü örnek. 100,000/90,000 eksi bir, çarpı 360/180 = 22.2222%.

Sınırlamalar. İskonto esaslı veya efektif bileşik getiri değil; Her piyasanın bu kotasyonu kullandığını varsaymayın.

Formül: İskonto esaslı bono oranı

İlgili ders: C2T1L3.

(itfa tutarı - fiyat) / itfa tutarı * gün sayım paydası / gün; fiyat = itfa tutarı * (1 - iskonto oranı * gün / gün sayım paydası)

Birimler. Yıllık ondalık iskonto oranı; tutarlı para birimi

Varsayımlar. Tek itfa ve açıkça verilen iskonto kotasyon yöntemi.

Çözümlü örnek. TRY 100,000 itfası, 90,000 fiyatı, 180/360 günleri 20%'yi verir.

Sınırlamalar. Geri ödeme paydası, onu dönüşüm olmadan yatırım getirisiyle karşılaştırılamaz hale getirir; aşırı girdiler basit fiyatı geçersiz kılabilir.

Formül: Düzenli kuponun birikmiş tutarı

İlgili ders: C2T1L4.

100 nominal başına birikmiş faiz = 100 nominal başına dönem kuponu * geçen tahakkuk günleri / kupon dönemindeki gün sayısı

Birimler. 100 başına fiyat noktaları; sözleşme kapsamında sayılan günler

Varsayımlar. Düzenli sabit kupon ve belirtilen kesirli tahakkuk kuralı; alıcı bir sonraki kuponu alır.

Çözümlü örnek. 100 başına yarım yıllık kupon 5 ve 60/180 günleri, 100 başına 1.666667 verir.

Sınırlamalar. Kupon hakkından ayrılmış, düzensiz, endeksli veya gecelik bileşik araçların tümü için geçerli değildir.

Formül: Basit gün sayımı faizi

İlgili ders: C2T1L5.

anapara * yıllık oran * sözleşmesel gün sayısı / yıllık gün sayım paydası

Birimler. Para birimi; yıllık ondalık oran; eşleşen gün ölçüsü

Varsayımlar. Basit tahakkuk; açık ACT/365, ACT/360 veya başka bir kesin sözleşme yöntemi.

Çözümlü örnek. TRY 75,000 * %16% * 73/365 = TRY 2,400.

Sınırlamalar. İş günü ödeme ayarlaması tek başına tahakkukları belirlemez; 30/360 çeşitleri tarih kuralları gerektirir.

Formül: Cari getiri oranı

İlgili ders: C2T2L2.

yıllık kupon nakdi / güncel piyasa fiyatı

Birimler. Yıllık ondalık oran; aynı para birimi ve nominal ölçek

Varsayımlar. Açık temiz/kirli paydası; kupon tarihi uzlaşmasında karşılaştırma burada.

Çözümlü örnek. 95 fiyatındaki yıllık kupon 10, 10.5263%'yi verir.

Sınırlamalar. Geri ödeme primi/indirimini, zamanlamayı, yeniden yatırımı ve temerrüdü göz ardı eder; toplam gerçekleşen getiri değil.

Formül: Tarihli spot oranlardan fiyat

İlgili ders: C2T2L3.

sum(CFt / (1 + t vadesinin spot faiz oranı)^t)

Birimler. Para biriminin bugünkü değeri; yıllık efektif oranlar

Varsayımlar. Aynı para birimi, kredi referansı, tarihler ve bileşikleştirme esası; her vade kendi spot faizini kullanır.

Çözümlü örnek. 10/1.08 + 110/1.10^2 = 100 başına 100.168350.

Sınırlamalar. Enterpolasyon ve ihraççı marjı belirsizlik ekler; kuponlu tahvilin YTM değeri kendiliğinden son vadenin spot oranı değildir.

Formül: İma edilen bir yıllık vadeli faiz oranı

İlgili ders: C2T2L3.

1. yıldan 2. yıla vadeli faiz oranı = (1 + iki yıllık spot faiz oranı)^2 / (1 + bir yıllık spot faiz oranı) - 1

Birimler. Yıllık efektif ondalık oran

Varsayımlar. Aynı kredi riskindeki tutarlı yıllık spot büyüme katsayıları; özdeşlikte işlem maliyeti yoktur.

Çözümlü örnek. 8% ve 10% spot faizleri, 1.10^2/1.08-1 = 12.0370% vadeli faiz ima eder.

Sınırlamalar. Fiyatlamadan çıkarılan sonuçtur; tahmin veya işlem yapılabilir borçlanma/mevduat taahhüdü değildir.

Formül: Kuponun yeniden yatırımıyla dönem sonu serveti

İlgili ders: C2T2L4.

sum(t anında alınan kupon * (1 + ilgili dönemin yeniden yatırım oranı)^(dönem sonu zamanı - t)) + nihai anapara

Birimler. Terminal tarihindeki para birimi; Basit bir örnekle yıllık dönemler

Varsayımlar. Her bir yeniden yatırım aralığını/oranını ve nakdin dönüştürülüp çevrilmediğini veya çekilip çekilmediğini belirtin.

Çözümlü örnek. İlk kuponun 2%'ye yeniden yatırıldığı iki yıllık nominal 10% tahvili 10*1.02+110 = 120.20 verir.

Sınırlamalar. Nakit akış oranı olarak YTM bu nihai zenginliği garanti etmez; oranlar ve ihraççı performansı farklılık gösterebilir.

Formül: Belirtilen erken itfa takvimine kadar getiri oranı

İlgili ders: C2T2L4.

fiyat = belirtilen erken itfa tarihine kadar iskonto edilmiş kupon nakitleri toplamı + o tarihe iskonto edilmiş erken itfa tutarı eşitliğindeki oranı çözün

Birimler. Belirtilen bileşikleştirme esasına göre oran; para biriminde fiyat

Varsayımlar. Belirtilen izin verilen erken itfa tarihi, erken itfa fiyatı, tahakkuk ve ihbar/onay varsayımları.

Çözümlü örnek. 104 fiyatına karşı bir yıllık erken itfa nakit 108, 108/104-1 = 3.8462% değerini verir.

Sınırlamalar. erken itfa, ihraççının kontrolünde ve koşulludur; en düşük sözleşme getirisi, temerrüt/zorunlu satış kaybını içermez ve ilgili tüm aday tarihlerini gerektirir.

Formül: Borçlanma koşulu kaldıraç oranı ve sınıra kalan pay

İlgili ders: C2T3L2.

net borç = tanıma uygun borç - tanıma uygun nakit; kaldıraç = net borç / borçlanma koşulunda tanımlı EBITDA; sınıra kalan pay = sınır - kaldıraç

Birimler. Borç para birimi/EBITDA; kat cinsinden oran

Varsayımlar. Sözleşmeye bağlı tanımları, test tarihini, izin verilen ayarlamaları ve limitleri tam olarak kullanın.

Çözümlü örnek. Borç 600m eksi nakit 100m, EBITDA 200m ve limit 3 için kaldıraç 2.5, sınıra kalan pay 0.5 kattır.

Sınırlamalar. Sınıra kalan pay garantili borçlanma kapasitesi değildir; diğer koşullar, likidite ve düzeltme/temerrüt hükümleri bağlayıcı olabilir.

Formül: Basit yeniden belirlenen kupon

İlgili ders: C2T3L3.

nominal tutar * (referans oran + sözleşmesel marj) * gün / gün sayım paydası

Birimler. Para birimi; yıllık ondalık oranlar; sözleşme günleri

Varsayımlar. Sabitleme tarihi ve varsa tavan/taban dahil basit faiz yenileme kuralı açıkça verilmiştir.

Çözümlü örnek. 100,000'yi TRY(18%+2%)90/365 = 4,931.51'yi TRY.

Sınırlamalar. Her gecelik bileşik veya endekse bağlı kupon için doğru formül değil.

Formül: Ayrı marjlı bileşik endeks dönem kuponu

İlgili ders: C2T3L3.

nominal tutar * (bitiş endeksi / başlangıç endeksi - 1 + basit yıllık marj * gün / gün sayım paydası)

Birimler. Para birimi; endeks oranı; marj ondalık

Varsayımlar. Sözleşme, endeks oranıyla bulunan referans getiriye ayrıca basit tahakkuk eden marjın eklenmesini açıkça öngörür.

Çözümlü örnek. 100,000'yi TRY(210/200-1+2%90/365) = 5,493.15'yi TRY.

Sınırlamalar. Endeks tarihleri, gecikmeler, tabanlar, bileşikleştirme ve marj işlemleri seriye özgüdür; Buradaki değerler varsayımsaldır.

Formül: Endekse göre düzeltilmiş anapara ve kupon

İlgili ders: C2T3L4.

oran = referans endeks / baz endeks; düzeltilmiş anapara = başlangıç nominali * oran; kupon = düzeltilmiş anapara * reel yıllık kupon oranı / ödeme sıklığı

Birimler. Para birimi; endeks oranı; ondalık reel kupon

Varsayımlar. İhracın endeks gecikmesi/enterpolasyonu, tabanı ve kupon yöntemi kullanılır; örnekte dönem düzenlidir.

Çözümlü örnek. TRY 100,000*230/200 = 115,000 düzeltilmiş anapara; yıllık 4% kuponun altı aylık ödemesi = TRY 2,300.

Sınırlamalar. Endeksleme, erken satış fiyatını veya kişisel sepet satın alma gücünü kilitlemez; uzlaşma ayrı ayarlamalar gerektirebilir.

Formül: Tahsilat oranı ve gecikmiş değer

İlgili ders: C2T3L5.

tahsilat oranı = tahsil edilen nakit / kabul edilmiş alacak; bugünkü değer = gecikmiş tahsilat / (1 + senaryo iskonto oranı)^yıl

Birimler. Ondalık tahsilat; para biriminin bugünkü değeri; yıllık oran

Varsayımlar. Kabul edilmiş alacak, tahsilat tarihi, giderler ve öncelik açıkça verilmiştir.

Çözümlü örnek. İki yıl sonra alınacak TRY 45,000, 10% ile iskontolanınca TRY 37,190.08 eder; 100,000 nominale göre nominal tahsilat 45% olur.

Sınırlamalar. Nominale göre tahsilat, satın alma fiyatının getirisinden farklıdır; İskonto oranı bir senaryo girdisidir ve yasal tahsilatlara itiraz edilebilir.

Formül: Macaulay durasyonu

İlgili ders: C2T4L1.

sum(zaman * ödemenin bugünkü değeri) / kirli model fiyatı

Birimler. Yıllar; ödeme zamanı ağırlıkları bugünkü değer paylarıdır

Varsayımlar. Aynı yıllık efektif getiri oranı ve bilinen pozitif nakit akışları; fiyat PV'lerin toplamına eşittir.

Çözümlü örnek. 1. yılda 9.090909 ve 2. yılda 90.909091 ödeme bugünkü değerleri, 100 fiyatında 1.909091 yıl verir.

Sınırlamalar. Geri ödeme süresi veya yasal vade garanti edilmez; opsiyonlar/temerrüt programı değiştirebilir.

Formül: Düzeltilmiş durasyon

İlgili ders: C2T4L1.

Dmod = Dmac / (1 + yıllık getiri oranı / bileşikleştirme sıklığı)

Birimler. Belirtilen getiri oranı kuralı kapsamındaki yıllar

Varsayımlar. Macaulay zamanlaması ile oran/sıklık yöntemleri tutarlıdır. Yıllık efektif örneğin sıklığı 1 olur.

Çözümlü örnek. Yıllık 10% getiri oranında Dmac 1.909091, Dmod 1.735537 verir.

Sınırlamalar. Belirtilen program için yerel hassasiyet; yıllık formülü uyumsuz nominal dönem getirilerine uygulamayın.

Formül: Pozitif DV01 zarar büyüklüğü

İlgili ders: C2T4L2.

kirli piyasa değeri * düzeltilmiş durasyon * 0.0001

Birimler. Baz puan başına para birimi; getiri artışı için pozitif zarar büyüklüğü

Varsayımlar. Yerel sabit nakit akışı hassasiyeti; baz puan 0.0001 ondalık getiridir.

Çözümlü örnek. 985,000'yi TRY3.80.0001 = 374.30'yi/bp'yi TRY.

Sınırlamalar. Bazı sistemler işaretli yöntem kullanır; Yalnızca tutarlı döviz/eğri risklerini toplayın ve büyük hamleleri yeniden fiyatlayın.

Formül: Sabit takvimli yıllık konveksite

İlgili ders: C2T4L3.

C = sum(t*(t+1)*CFt/(1+y)^(t+2)) / fiyat

Birimler. Yıllık efektif yöntemle yıl karesi

Varsayımlar. Sabit yıllık nakit planı; Fiyat ve getiri eşleşti.

Çözümlü örnek. 10%'deki iki yıllık sıfır, C = 2*3/1.10^2 = 4.958678'ye sahiptir.

Sınırlamalar. Gömülü opsiyonlar ve değişen anapara zamanlaması, sabit takvim yerine senaryo analizi ve efektif duyarlılık ölçüleri gerektirir.

Formül: Durasyon ve konveksite tahmini

İlgili ders: C2T4L3.

yaklaşık oransal değişim: -Dmod*dy + 0.5*C*dy^2

Birimler. Oransal değişim; piyasa değeriyle çarpıldığında nakit para birimi; dy ondalık.

Varsayımlar. Yerel ikinci dereceden yaklaşım ve belirtilen konveksite ölçeği.

Çözümlü örnek. Dmod 4, C 22, dy 0.01 için değişim -3.89%; TRY 200,000 değerde nakit değişimi TRY -7,780 olur.

Sınırlamalar. Hassasiyet veya büyük şoklar için tam yeniden fiyatlandırma hala gereklidir; Sözleşmeye bağlı değişiklikler sabit nakit eğriliği değildir.

Formül: Piyasa değeri ağırlıklı portföy durasyonu

İlgili ders: C2T4L4.

sum(pozisyonun kirli değeri * pozisyonun Dmod değeri) / toplam kirli değer

Birimler. Yıllar; piyasa değeri ağırlıklarının toplamı bire eşit

Varsayımlar. Aynı para birimi, tarih ve getiri kuralı; Yerel paralel hareket.

Çözümlü örnek. TRY 300,000 değerli Dmod 1 pozisyonu ve 700,000 değerli Dmod 4 pozisyonu, portföy durasyonu 3.1 verir.

Sınırlamalar. Bu toplamın eşleştirilmesi eğri noktası, kredi, para birimi veya likidite riskiyle eşleşmez.

Formül: Tarihli nakit karşılama ve yedek

İlgili ders: C2T4L4.

son tarih açığı = max(vadesi gelen yükümlülük - son tarihe kadar kullanılabilir tahsilatlar - hazır nakit yedeği, 0)

Birimler. Her ödeme tarihindeki para birimi

Varsayımlar. Rezerv iki kez sayılmaz; aynı menkul kıymet hem satılmış hem itfa edilmiş sayılamaz. Net tahsilat ve gerçekten kullanılabilir tarihler kullanılır.

Çözümlü örnek. TRY 190,000 yükümlülükten stres altındaki 174,800 tahsilat ve 15,000 rezerv düşülünce TRY 200 açık kalır.

Sınırlamalar. Ödeme tarihi uyumu, temerrüdü, vergi değişikliklerini veya operasyonel gecikmeyi ortadan kaldırmaz.

Formül: Menkul kıymet ve kurun birleşik getirisi

İlgili ders: C2T5L1.

baz para birimi getirisi = (1 + yabancı para birimi getirisi) * son kur / ilk kur - 1

Birimler. Ondalık getiri; FX, bir yabancı birim başına temel para birimidir

Varsayımlar. İlgili tarihlerde dönüştürülen başlangıç ve nihai servet; Bu basitleştirilmiş versiyonda ayrıca ara nakit dönüştürülmemektedir.

Çözümlü örnek. USD büyümesi 6% ve TRY/USD 30'nin 33'ye yükselişi 16.6% TRY getirisi sağlıyor.

Sınırlamalar. Ara dönüşümler ayrı tarihli nakit gerektirir; para birimi eşleştirmesi kredi veya piyasa riskini ortadan kaldırmaz.

Formül: Basitleştirilmiş referans oran ve marj değişimi

İlgili ders: C2T5L4.

tahvil getiri oranı yaklaşık olarak referans getiri oranı + marj; dy yaklaşık olarak referans oran değişimi + marj değişimi

Birimler. Tutarlı biçimde yıllık ondalık oran veya baz puan

Varsayımlar. Aynı ihraç/para birimi/vade kuralı; basit etki ayrımıdır, opsiyona göre düzeltilmiş eğri modeli değildir.

Çözümlü örnek. Referans getiri +80bp ve kredi marjı -30bp hareket ederse toplam +50bp olur; Dmod 4.5 için değişim -2.25% olur.

Sınırlamalar. Kredi marjı tanımları farklıdır ve likidite/primi içerir; CDS tam tahvil marjı veya temerrüt olasılığı değildir.

Formül: Sabit vadesiz ödeme senaryosunun değeri

İlgili ders: C2T5L5.

değer = değişmeyen yıllık ödeme / istenen yıllık getiri oranı

Birimler. Para birimi; yıllık ondalık getiri oranı

Varsayımlar. Bilerek basitleştirilmiş sonsuz sabit ödemeler, pozitif getiri; temerrüt/opsiyon/büyüme yok.

Çözümlü örnek. Yıllık USD 600 ödeme, gerekli getiri 10% olduğunda USD 6,000 değerindedir.

Sınırlamalar. Faizi yenilenen, erken itfa edilebilen, kuponu iptal edilebilen veya zarar karşılayan sermaye ihracı bu sabit vadesiz formülle tam değerlenemez.

Formül: Düzenli sabit kira sertifikası dağıtımı

İlgili ders: C2T6L1.

nominal baz tutar * belirtilen yıllık dağıtım oranı / yıldaki eşit dönem sayısı

Birimler. Para birimi; ondalık oran; normal dönem sayısı

Varsayımlar. Varsayımsal düzenli sabit dağıtım yöntemi ve tam performansı; kesin yapı koşulları gerçek parayı yönetir.

Çözümlü örnek. TRY 100,000*12%/2, altı ayda bir 6,000 TRY verir.

Sınırlamalar. Nakit kaynağı, rücu, giderler, değişken yapılar ve itfa hakları sözleşmeleri gerektirir; bir garanti değil.

Formül: Basitleştirilmiş sıralı nakit ödeme düzeni

İlgili ders: C2T6L3.

kullanılabilir nakit = tahsilatlar - öncelikli giderler; öncelikli dilime ödeme = min(kullanılabilir nakit, öncelikli dilimin vadesi gelen alacağı); alt dilime ödeme = min(max(kullanılabilir nakit - öncelikli dilimin vadesi gelen alacağı, 0), alt dilimin vadesi gelen alacağı)

Birimler. Döneme ve önceliğe göre para birimi

Varsayımlar. Birleşik nakit havuzu, negatif olmayan kullanılabilir tutarlar ve açıkça verilen öncelik; başka rezerv veya alacak yoktur.

Çözümlü örnek. Tahsilat 850,000 eksi gider 30,000 sonrası 820,000 kalır; öncelikli alacaklı 750,000, ikincil alacaklı 70,000 alır.

Sınırlamalar. Gerçek belgeler anaparayı/faizi ayırabilir, tetikleyiciler, korumalar ve rezervler ekleyebilir ve öncelikleri değiştirebilir.

Formül: Nominal teminat tamponu

İlgili ders: C2T6L4.

(uygun teminat varlıkları - teminatlı yükümlülükler) / teminatlı yükümlülükler

Birimler. Ondalık veya yüzde; tutarlı varlık/yükümlülük değerleme birimleri

Varsayımlar. Pozitif yükümlülüklerle basitleştirilmiş nominal karşılaştırma.

Çözümlü örnek. Varlıklar 120m, yükümlülükler 100m 20% nominal tampon anlamına gelir.

Sınırlamalar. Tam düzenleyici eşleştirme hesaplaması değil; değerleme kesintisi, maliyetler, para birimi, zamanlama ve türev yükümlülükler teminatı azaltabilir.

Formül: Anapara ağırlıklı ortalama ömür

İlgili ders: C2T6L5.

sum(zaman * o tarihte geri ödenen anapara) / toplam anapara

Birimler. Yıllar; anapara birimi iptal edilir

Varsayımlar. Senaryo anapara takviminin toplamı belirtilen anaparaya eşittir; iskonto yoktur.

Çözümlü örnek. 1. yılda 100,000, 2. yılda 200,000, 3. yılda 300,000; toplam 600,000 üzerinde 2.333333 yıl verir.

Sınırlamalar. Durasyon değildir; ön ödeme/temerrüt/uzatma planı değiştirebilir ve nihai vade farklılık gösterebilir.

Formül: İlk zarar desteği sonrası basitleştirilmiş öncelikli zarar

İlgili ders: C2T6L5.

öncelikli dilim zararı = max(havuz zararı - alt dilim desteği - kullanılabilir nakit yedeği, 0)

Birimler. Alacak zararının para birimi

Varsayımlar. Destek mevcuttur ve çift kullanım olmaksızın, sağlanan şelale kapsamındaki kayıplara ilk olarak tahsis edilir.

Çözümlü örnek. Zarar 95,000 eksi ikincil destek 60,000 ve rezerv 20,000; öncelikli zarar 15,000 olur.

Sınırlamalar. Likidite imkanları kredi zararlarını hariç tutabilir; garantilerin ve rezervlerin sözleşmeye bağlı limitleri ve tetikleyicileri vardır.

Formül: Tüm maliyetler dahil emir nakit çıkışı

İlgili ders: C2T7L1.

nominal tutar * kirli satış kotasyonu / 100 + ayrı giriş ücretleri + kur dönüşümü ve transfer masrafları

Birimler. Ödeme para birimi

Varsayımlar. İzinli nominal işlem birimi/artışı, miktara özgü geçerli kotasyon ve valör tarihi kullanılır.

Çözümlü örnek. USD 11,000, kirli 101.20 artı 25 ücretinin USD 11,157 maliyetine karşılık gelir.

Sınırlamalar. Model büyüklüğü gerçekleşmiş işlem değildir; saklama, sonraki çıkış, finansman ve vergi nakit kaydı gerektirir.

Formül: İki tarih arasında menkul kıymet ve kur etkisinin ayrıştırılması

İlgili ders: C2T7L2.

TRY kazancı = (son USD serveti - ilk USD nakit çıkışı)*ilk kur + son USD serveti*(son kur - ilk kur)

Birimler. TRY; FX birimi TRY/USD

Varsayımlar. Tüm nihai servet birlikte dönüştürüldü; etkileşimin FX terimine açıkça tahsis edilmesi.

Çözümlü örnek. USD kazancı 150 başlangıçta 30, TRY 4,500'yi verir; nihai USD 10,050 çarpı döviz değişimi 3, TRY 30,150'yi verir; toplam 34,650.

Sınırlamalar. Ekonomik atıf, yasal vergi sınıflandırması değildir; gerçek ara dönüşümler kendi tarihlerini gerektirir.

Formül: Verilen vergi takviminde net borçlanma aracı kazancı

İlgili ders: C2T7L3.

toplam vergi = verilen vergi matrahı * verilen oran; sonraki vergi = max(toplam vergi yükümlülüğü - mahsup edilebilir stopaj, 0); net kazanç = brüt ekonomik kazanç - toplam vergi - yatırımcı maliyetleri

Birimler. Para birimi; oran ondalık

Varsayımlar. Yatırımcı statüsü, gelir yılı, araç/satın alma tarihleri ve kuralın yürürlük tarihi belirtildi; Öğretim vakalarında program açıkça varsayımsaldır.

Çözümlü örnek. Kupon 20,000 artı kazanç 6,000 için varsayımsal 15% oranı toplam vergi 3,900 verir; stopaj 2,000 düşülünce sonraki vergi 1,900; maliyet 500 sonrası net kazanç 21,600.

Sınırlamalar. Türkiye'deki cari oran veya eşik değerden çıkarım yapılmamıştır; fiili toplama, kesintiler, endeksleme, mahsuplar ve değişiklikler doğrulanmalıdır.

Formül: Sözleşme fiyat adımının nakit değeri

İlgili ders: C3T1L1.

sözleşme sayısı * fiyat çarpanı * kote edilen fiyat adımı

Birimler. fiyat adımı başına nakit para birimi

Varsayımlar. Kotasyon birimleri eşleşen tek bir belirtilmiş seri.

Çözümlü örnek. 2101 = TRY 20

Sınırlamalar. Düzeltilmiş seriler ve doğrusal olmayan ürünler kendi özelliklerini gerektirir.

Formül: Ağırlıklı gerçekleşme fiyatı

İlgili ders: C3T1L3.

sum(gerçekleşen miktar * gerçekleşme fiyatı) / toplam gerçekleşen miktar

Birimler. kotasyon birimi

Varsayımlar. Gerçek gerçekleşmeler ve pozitif toplam miktar kullanılır.

Çözümlü örnek. (210002+310006)/5 = 10004.4 puan

Sınırlamalar. Anlık emir defteri kaybolabilir; ortalamalar gelecek gerçekleşmeleri garanti etmez.

Formül: Günlük vadeli işlem uzlaşma nakdi

İlgili ders: C3T1L4.

yön işaretli sözleşme sayısı * fiyat çarpanı * (yeni uzlaşma fiyatı - önceki uzlaşma fiyatı)

Birimler. uzlaşma tarihi başına nakit para birimi

Varsayımlar. Her aralık boyunca pozisyon sabittir.

Çözümlü örnek. 10*(9900-10000) = -TRY 1000

Sınırlamalar. Nakit kullanılabilirliği ve fiziki anapara teslimi ayrı kalır.

Formül: Düzeltilmiş sözleşmenin risk büyüklüğü

İlgili ders: C3T1L5.

yeni sözleşme sayısı * yeni fiyat çarpanı * yeni referans fiyat + belirtilen nakit telafi

Birimler. nakit para birimi

Varsayımlar. Tam düzeltme duyurusu kullanılır.

Çözümlü örnek. 4150100 = TRY 60000

Sınırlamalar. Nominal tutarın mutabakatı ihraççı olayı, gerçekleşme veya teslimat riskini kaldırmaz.

Formül: Nominal kaldıraç

İlgili ders: C3T2L1.

mutlak nominal risk tutarı / yatırılmış uygun teminat

Birimler. kat

Varsayımlar. Pozitif teminat; belirtilmiş değerleme ve değerleme kesintisi kullanılır.

Çözümlü örnek. 300000/45000 = 6.67 kat

Sınırlamalar. Azami zarar veya nakit likiditesi ölçüsü değildir.

Formül: Örnek teminat tamamlama tutarı

İlgili ders: C3T2L2.

max(gerekli uygun teminat - aktarım öncesi özkaynak, 0)

Birimler. nakit para birimi

Varsayımlar. Verilen öğretim amaçlı çağrı kuralı; bütünüyle nakit teminat kullanılır.

Çözümlü örnek. maks(36000-24000,0) = TRY 12000

Sınırlamalar. Gerçek gün içi kurallar, değerleme kesintileri ve aracı tamponları sonucu değiştirebilir.

Formül: Verilen senaryolarla örnek teminat

İlgili ders: C3T2L3.

max(verilen senaryo zararları) + verilen ek yükler - verilen mahsuplar

Birimler. nakit para birimi

Varsayımlar. Yalnız öğretim girdileridir; BISTECH uygulaması değildir.

Çözümlü örnek. 12000+2000-3000 = TRY 11000

Sınırlamalar. Canlı portföy veya aracı kurum gereksinimini belirlemez.

Formül: Aracı kurum teminat gereksinimine göre kalan pay

İlgili ders: C3T2L4.

kabul edilen hesap özkaynağı - verilen müşteri teminat gereksinimi

Birimler. nakit para birimi

Varsayımlar. Müşteri politikası ve yürürlük saati açıkça verilmiştir.

Çözümlü örnek. 60000-40000*1.25 = TRY 10000

Sınırlamalar. Bildirim zamanını, fon kabulünü veya gerçekleşmeyi garanti etmez.

Formül: Verilen fiyat yolunda korunma likidite bütçesi

İlgili ders: C3T2L5.

başlangıç teminatı + en yüksek birikimli olumsuz günlük kâr/zarar nakdi + ek teminat + ödenmiş maliyetler

Birimler. tarihe göre nakit para birimi

Varsayımlar. Belirtilen stres patikası; zararlar ile teminat artışı iki kez sayılmaz.

Çözümlü örnek. 500000+400000+150000+5000 = TRY 1055000

Sınırlamalar. Olası en kötü zarar veya gerçek sistem teminat modeli değildir.

Formül: Pay için basit taşıma fiyatı

İlgili ders: C3T3L1.

spot fiyat * (1 + finansman oranı * yıl kesri) - vade sonuna taşınmış temettü değeri

Birimler. spot ile aynı fiyat birimi

Varsayımlar. Basit faiz; temettüler bilinir ve vade sonunda değerlenir.

Çözümlü örnek. 10000(1+0.40.25)-150 = 10850 puan

Sınırlamalar. Temettü belirsizliği, asimetrik faizler, sepet gerçekleşmesi ve teminat fonlaması kalır.

Formül: Dövizde iki faizli basit taşıma

İlgili ders: C3T3L2.

karşıt para/baz para spot kuru * (1 + karşıt para faizi * süre) / (1 + baz para faizi * süre)

Birimler. bir baz döviz birimi başına karşıt döviz

Varsayımlar. Eşleşen tarihler; basit faizler; borçlanma/yatırım erişimi; vadeli işlem için öğretim yaklaşımı kullanılır.

Çözümlü örnek. 40*1.10/1.01 = 43.564356 TRY/USD

Sınırlamalar. Asimetrik fonlama, çapraz döviz bazı ve vadeli uzlaşma zamanı işlem yapılabilir değerleri değiştirebilir.

Formül: Emtiada basit taşıma

İlgili ders: C3T3L3.

spot fiyat * (1 + finansman oranı * süre) + vade sonuna taşınmış depolama maliyeti - elde bulundurma faydası

Birimler. belirtilen fiziki birim başına para birimi

Varsayımlar. Bilinen kalite, yer ve nakit zamanı; basit yaklaşım kullanılır.

Çözümlü örnek. 100*1.15+4-3 = TRY 116/kg

Sınırlamalar. Faydalar nakit olmayabilir; erişim ve fiziki kısıtlar aynı işlemin kurulmasını engelleyebilir.

Formül: Baz korunmasının brüt sonucu

İlgili ders: C3T3L4.

eşleşen birim miktarı * (bitiş bazı - başlangıç bazı); baz = spot fiyat - vadeli fiyat

Birimler. nakit para birimi

Varsayımlar. Eşleşen birimlerle uzun spot ve kısa doğrusal vadeli pozisyon vardır.

Çözümlü örnek. 1000*((110-112)-(100-104)) = TRY 2000

Sınırlamalar. Fonlama, tam eşleşmeyen referanslar, şirket işlemleri ve gerçekleşme etkileri kalır.

Formül: Beta düzeltilmiş vadeli korunma sayısı

İlgili ders: C3T4L1.

portföy değeri * (beta - hedef beta) / (vadeli işlem kotasyonu * fiyat çarpanı)

Birimler. satılacak sözleşme sayısı

Varsayımlar. Kararlı yerel beta; eşzamanlı değerler; doğrusal endeks sözleşmesi kullanılır.

Çözümlü örnek. 2000000*1.2/100000 = 24 kısa sözleşme

Sınırlamalar. Beta, baz, yuvarlama, temettü ve likidite kalan risk bırakır.

Formül: Pay korunmasında kalan miktar

İlgili ders: C3T4L2.

sahip olunan pay adedi - kısa sözleşme sayısı * gerçek çarpan

Birimler. pay

Varsayımlar. Tek ihraççı; tam düzeltilmiş seri; opsiyonun doğrusal olmayan etkisi yoktur.

Çözümlü örnek. 2350-23*100 = 50 pay uzun

Sınırlamalar. Baz, şirket işlemleri, takyidatlar ve teslimat zamanı etkileri kalır.

Formül: Döviz korunmasının etkin ödemesi

İlgili ders: C3T4L3.

döviz tutarı * işlem yapılabilir spot kur - vadeli işlem kârı + işlem ve finansman maliyetleri

Birimler. yerel nakit para birimi

Varsayımlar. Ödeme ve korunma tutarları, zamanları ve kuralları açıkça verilmiştir.

Çözümlü örnek. 75000*45.1-225000+7500 = TRY 3165000

Sınırlamalar. Nakit zamanı, miktar yuvarlaması, iptal ve dönüşüm bazı etkileri kalır.

Formül: Emtia birimlerine göre korunma sayısı

İlgili ders: C3T4L4.

risk altındaki fiziki miktar / sözleşme başına fiziki miktar

Birimler. sözleşme

Varsayımlar. Emtia kalitesi ve fiziki birim eşleşir; bölmeden önce birim dönüşümü yapılır.

Çözümlü örnek. 2000 gram / 1 gram = 2000 sözleşme

Sınırlamalar. Yuvarlama, yer, kalite, kur ve yük profili etkileri kalır.

Formül: DV01 korunma sayısı

İlgili ders: C3T4L5.

portföyün faiz DV01’i / sözleşme başına faiz DV01’i

Birimler. sözleşme

Varsayımlar. Şok tanımı eşleşir; yön ayrıca seçilir; yerel doğrusal yaklaşım kullanılır.

Çözümlü örnek. 12000/800 = 15 kısa fiyat vadeli işlemi

Sınırlamalar. Eğri, dışbükeylik, kredi primi, baz ve teslimat riski kalır.

Formül: Fiilen kurulmuş korunmada kalan risk

İlgili ders: C3T4L6.

dayanak risk tutarı - fiilen gerçekleşen sözleşme sayısı * sözleşme başına risk tutarı

Birimler. aynı risk birimleri

Varsayımlar. İstenen değil, gerçekleşen miktar kullanılır.

Çözümlü örnek. 18600-12*1000 = USD 6600

Sınırlamalar. Miktar eşleşse bile duyarlılık ve baz uyumsuzluğu kalır.

Formül: Açığa satışın net sonucu

İlgili ders: C3T8L2.

pay adedi * (satış gerçekleşme fiyatı - geri alım gerçekleşme fiyatı) - ödünç ücretleri - dağıtım düzeltmeleri - işlem maliyetleri - finansman

Birimler. nakit para birimi

Varsayımlar. Eşdeğer paylar iade edilir; tüm giderler gerçek ödünç tarihleri boyunca hesaplanır.

Çözümlü örnek. 1000*(100-90)-800-2000-400-300 = TRY 6500

Sınırlamalar. Geri çağırma, zorunlu geri alım, kısıtlar ve uzlaşma başarısızlığı hem gideri hem süreyi değiştirebilir.

Formül: Değişken menkul kıymet ödünç bedeli

İlgili ders: C3T8L3.

sum(alt dönem değerleme tabanı * alt dönemin yıllık ücret oranı * alt dönem gün sayısı / gün sayım paydası)

Birimler. nakit para birimi

Varsayımlar. Her blok kararlaştırılmış günlük tabana yaklaşımdır; basit tahakkuk kullanılır.

Çözümlü örnek. 1000000.0615/360+960000.1015/360 = TRY 650

Sınırlamalar. Gerçek günlük yeniden fiyatlama, asgari ücretler, geri çağırmalar ve dağıtım vergisi farklı olabilir.

Formül: Örnek açığa satış teminat nakdi

İlgili ders: C3T8L4.

verilen teminat katsayısı * kısa pozisyonun güncel piyasa değeri - önceden yatırılmış uygun varlıklar

Birimler. nakit para birimi

Varsayımlar. Günlük zarar uzlaşması olmayan varsayımsal politika; bloke hasılatın işlenişi açıktır.

Çözümlü örnek. 1.30*120000-130000 = TRY 26000

Sınırlamalar. Gerçek politika zararları ayrıca uzlaştırabilir, varlıklara kesinti uygulayabilir veya hasılatı kısıtlayabilir.

Formül: Ödünçle sınırlı uygulama miktarı

İlgili ders: C3T8L5.

min(amaçlanan pay adedi, teyit edilmiş kullanılabilir ödünç pay adedi)

Birimler. pay

Varsayımlar. Güncel hukuki izin ve kurala uygun emir fiyatı ayrıca doğrulanır.

Çözümlü örnek. min(1000,700) = 700 pay

Sınırlamalar. Ödünç bulunabilirlik teyidinin süresi dolabilir; kısıtlar, geri çağırma ve uzlaşma yine işlemi engelleyebilir.

Formül: Yakın vadede uzun, uzak vadede kısa fark pozisyonu kârı

İlgili ders: C3T5L1.

sözleşme sayısı * fiyat çarpanı * (ilk uzak eksi yakın vade fiyat farkı - son fiyat farkı) - maliyetler

Birimler. nakit para birimi

Varsayımlar. Eşit miktarlar ve fiyat çarpanı; iki bacak da gerçekleşmiştir.

Çözümlü örnek. 510(300-200)-1000 = TRY 4000

Sınırlamalar. Kısmi gerçekleşmeler, eğri değişimleri, teminat mahsupları ve zamanlama etkileri kalır.

Formül: Spot alım ve vadeli satış taşıma işleminin net fazlası

İlgili ders: C3T5L2.

birleşik vade sonu tahsilatı q*ST + q*(F0-ST) - spot alım nakdi - finansman + dağıtımlar - diğer taşıma ve işlem maliyetleri

Birimler. nakit para birimi; F0 ve ST eşleşen dayanak birimi başına kote edilir

Varsayımlar. Tam vade sonu yakınsaması, eşleşen dayanak/birim/tarih ve işlem yapılabilir varlık satışı varsayılır. q*F0 cebirsel birleşik tahsilattır; nakdi uzlaşmalı vadelinin ödediği tam anapara değildir. Günlük uzlaşma ve teminat fonlaması ayrı zamanlı nakit akışlarıdır.

Çözümlü örnek. q=1000, F0=112, ST=110: dayanak satışı 110000 + kısa vadelinin birikmiş uzlaşması 2000 = birleşik 112000; 112000-100000-8000+1000-1400 = TRY 3600.

Sınırlamalar. Erişim, geri çağırma, uzlaşma, vergiler ve ara nakit, aynı sonucun kurulmasını engelleyebilir.

Formül: Verilen istatistiksel çapraz korunma oranı

İlgili ders: C3T5L3.

korelasyon * korunacak riskin getiri oynaklığı / vadeli işlem getirisi oynaklığı

Birimler. birimsiz oran

Varsayımlar. Eşleşen örneklem, birim ve süreler; verilen tahminler kullanılır.

Çözümlü örnek. 0.75*0.12/0.10 = 0.90

Sınırlamalar. Kararsız ilişkiler ve aşırı şoklar tahminin etkisini aşabilir.

Formül: Gerçekleşmiş korunma paketinin sonucu

İlgili ders: C3T5L4.

varlığın kâr/zararı + değerleme fiyatına göre korunma kâr/zararı - fiyat kayması - komisyonlar - finansman - diğer masraflar; eşdeğeri: varlığın kâr/zararı + gerçekleşme fiyatına göre korunma kâr/zararı - komisyonlar - finansman - diğer masraflar

Birimler. eşleşen tarihlerde nakit para birimi; pozitif tutarlar kazançtır, giderler pozitif çıkıştır

Varsayımlar. Verilen TRY 50000 korunma kazancı TRY 4000 gerçekleşme kaymasından öncedir. Eşdeğer gerçekleşen fiyat kazancı TRY 46000 olur. Kaymayı yalnız değerleme fiyatı yolundan düşürün; gerçek gerçekleşme kârından tekrar düşürmeyin.

Çözümlü örnek. Değerleme yolu: -80000+50000-4000-1000-2000 = -TRY 37000. Gerçekleşme yolu: -80000+46000-1000-2000 = -TRY 37000.

Sınırlamalar. Kapatılmamış kalan riskler ayrıca gelecek nakit ve duyarlılık stresi gerektirir.

Formül: Forward puanından toplam vadeli kura geçiş

İlgili ders: C3T6L1.

spot kur + yön işaretli forward puanı * belirtilen kotasyon birimi ölçeği

Birimler. bir baz döviz birimi başına karşıt döviz

Varsayımlar. Doğru alış/satış tarafı kullanılır; puan ölçeği ve valör verilmiştir.

Çözümlü örnek. 32.10+85*0.0001 = 32.1085 TRY/USD

Sınırlamalar. İşlem karşı tarafının kuralları ve uzlaşma talimatları doğrulanmalıdır.

Formül: Basit döviz forward fiyatı

İlgili ders: C3T6L2.

spot kur * (1 + karşıt para faizi * karşıt para yıl kesri) / (1 + baz para faizi * baz para yıl kesri)

Birimler. bir baz döviz birimi başına karşıt döviz

Varsayımlar. Valörler eşleşir; basit fonlama kullanılır; işlem yönü belirtilmiştir.

Çözümlü örnek. 40*1.18/1.025 = 46.048780 TRY/USD

Sınırlamalar. Gerçek baz, kredi, alış/satış farkı ve fonlama kısıtları teklifleri değiştirir.

Formül: Varsayımsal lira uzlaşmalı forward farkı

İlgili ders: C3T6L3.

USD referans tutarı * (nihai tespit kuru TRY/USD - sözleşme kuru TRY/USD)

Birimler. uzun dolar korunması için TRY

Varsayımlar. Öğretim uzlaşma kuralı açıktır; sabitleme ve ödeme tarihleri verilmiştir.

Çözümlü örnek. 100000*(45-42) = TRY 300000

Sınırlamalar. Diğer NDF döviz ve formülleri farklıdır; dönüşüm ve zamanlama bazı kalır.

Formül: Forward pozisyonunun basitleştirilmiş ikame değeri

İlgili ders: C3T6L4.

baz para tutarı * (aynı vadeli güncel forward kuru - sözleşmedeki forward kuru) * karşıt para iskonto katsayısı

Birimler. karşıt nakit döviz; uzun baz döviz yönü

Varsayımlar. Vade eşleşir; iskonto katsayısı verilmiştir; model orta fiyatı kullanılır.

Çözümlü örnek. 100000(44-42)0.96 = TRY 192000

Sınırlamalar. Karşı taraf fiyat farkı, kredi, teminat, hukuki netleştirme ve ücretler kapatma değerini değiştirir.

Formül: Döviz swapında aynı dövizde nakit farkı

İlgili ders: C3T7L1.

ilgili para birimindeki uzak tarih tahsilatı - yakın tarih ödemesi

Birimler. belirtilen para birimi

Varsayımlar. İki karşıt döviz anapara bacağı ayrı kaydedilir.

Çözümlü örnek. 4120000-4000000 = TRY 120000

Sınırlamalar. Tam ekonomik kâr değildir; diğer dövizin taşıması, kredi ve teminat kalır.

Formül: Çapraz döviz bacağının kuponu

İlgili ders: C3T7L2.

ilgili para biriminin nominal tutarı * ilgili bacağın yıllık oranı * ilgili bacağın yıl kesri

Birimler. her bacağın para birimi

Varsayımlar. Her döviz ayrı hesaplanır; verilen basit kuponlar kullanılır.

Çözümlü örnek. USD 1000000.0490/360 = USD 1000

Sınırlamalar. İtfa, faiz yenileme, anapara ve uzlaşma riski ayrı satırlar gerektirir.

Formül: Sabit ödeyen faiz swapının net kuponu

İlgili ders: C3T7L3.

nominal tutar * (sabit faiz oranı - değişken faiz oranı) * ortak yıl kesri

Birimler. sabit ödeyenin ödediği nakit para birimi

Varsayımlar. Aynı nominal tutar, dönem ve para birimi; basit değişken kupon verilmiştir.

Çözümlü örnek. 1000000(0.30-0.34)0.25 = -TRY 10000 ödeme

Sınırlamalar. Gerçek gecelik bileşikleşme, faiz yenilemeleri, primler ve farklı bacak kuralları ayrı hesap gerektirir.

Formül: Başlangıçta uzlaşan borçlu FRA farkı

İlgili ders: C3T7L4.

nominal tutar * (gerçekleşen oran - anlaşılan oran) * tahakkuk kesri / (1 + gerçekleşen oran * tahakkuk kesri)

Birimler. dönem başında nakit para birimi

Varsayımlar. Basit dönem faizi; borçlu yönü ve başlangıç uzlaşma kuralı açıktır.

Çözümlü örnek. 10000000.040.25/1.085 = TRY 9216.59

Sınırlamalar. Gecelik endeks swapında günlük bileşikleşme, iskonto eğrileri ve başlangıç öncesi değerleme farklıdır.

Formül: Verilen swap bacaklarının net bugünkü değeri

İlgili ders: C3T7L5.

tahsil edilen bacakların bugünkü değeri - ödenen bacakların bugünkü değeri

Birimler. raporlama nakit para birimi

Varsayımlar. Verilen eğriler, kur dönüşümü ve değerleme tarihi kendi içinde tutarlıdır.

Çözümlü örnek. 1200000-1150000 = TRY 50000

Sınırlamalar. İşlem yapılabilir kapatma, kredi, teminat uyuşmazlığı ve vergi farklı olabilir.

Formül: Gecelik bileşik tahakkuk

İlgili ders: C3T7L4.

product(1 + yıllık gecelik oran_i * takvim günü_i / gün sayım paydası) - 1

Birimler. birimsiz katsayı; nakit için nominal tutarla çarpılır

Varsayımlar. Gözlem ve tatil ağırlıkları açıktır; açıklanmamış kaydırma yoktur; yalnız varsayımsal gerçek gün sayısı/360 örneğidir. 2026-01-29 yürürlüklü gerçek TLREF yöntemi gerçek gün sayısı/365 kullanır; 2026-10-26 tarihinde doğrulanmıştır.

Çözümlü örnek. (1+0.36/360)(1+0.403/360)-1 = 0.0043366667

Sınırlamalar. Referans düzeltmeleri, yedek faiz kuralı, ödeme gecikmeleri ve sözleşmesel bileşikleştirme kuralları farklı olabilir.

Formül: Uzun ve kısa opsiyonun vade sonu kârı

İlgili ders: C4T1L2.

Alım: yön işaretli miktar × fiyat çarpanı × max(S−K,0) − yön işaretli prim nakdi − maliyetler. Satım: içsel değeri max(K−S,0) ile değiştirin.

Birimler. S,K ve prim: para birimi/dayanak birimi; çarpan: birim/sözleşme; maliyet: para birimi.

Varsayımlar. Eşleşen uzlaşma tespiti; girişte ödenen prim; finansman ve gerçek vergi ayrıca tanımlanır.

Çözümlü örnek. 100 birim uzun alım opsiyonu, K100, prim 6, maliyet 20, S120:2000−600−20=1380.

Sınırlamalar. Vade öncesi fiyat değildir; prim işaretleri tutarlı olmalıdır; teminatsız satıcı kuyrukları ve teslimat nakdi devam eder.

Formül: Örneklem tarihsel oynaklığı

İlgili ders: C4T2L1.

sqrt(sum((getiri−ortalama)^2)/(n−1)) × sqrt(varsayılan yıllık gözlem sayısı)

Birimler. Ondalık getiriler ve eşleşen örnekleme sıklığı.

Varsayımlar. En az 2 gözlem; belirtilen örneklem paydası ve yıllıklandırma esası.

Çözümlü örnek. Getiriler±1%,±2%:sqrt(0.001/3) ×sqrt(252)=28.9828%.

Sınırlamalar. Kısa pencereler ve ilişkili/sıçramalı getiriler yıllıklandırmayı ve tahmini zayıflatır.

Formül: Eşleşen Avrupa tipi alım-satım opsiyonu paritesi

İlgili ders: C4T2L2.

C−P = S−K×iskonto katsayısı

Birimler. Tüm fiyatlar aynı dayanak birimi ve para birimi başına.

Varsayımlar. Avrupa tipi, eşleşen vade/kullanım fiyatı/teslimat; dağıtım yok; uygun nakit iskonto faktörü; sürtünmesiz kavramsal özdeşlik.

Çözümlü örnek. S100,K100,D0.95,P7 için C12.

Sınırlamalar. Temettü, erken kullanım, ödünç, kotasyon tarafları ve finansman kısıtları ayrıca ele alınır; otomatik arbitraj değildir.

Formül: Tek adımlı aynılama

İlgili ders: C4T2L3.

delta = (yukarı senaryo ödemesi−aşağı senaryo ödemesi)/(yukarı senaryo dayanak fiyatı−aşağı senaryo dayanak fiyatı); değer = delta×S − vade sonu borcu/büyüme katsayısı

Birimler. Korunma: opsiyon birimi başına pay; nakit: para birimi/birim.

Varsayımlar. Belirtilen iki nihai senaryo; aynı borç alma/verme faktörü; maliyet veya kısıt yok.

Çözümlü örnek. S100→120/80,K100:delta0.5,değer 50−40/1.05=11.904762.

Sınırlamalar. Fiyatlama ağırlığı gerçek dünya olasılığı değildir; ağacın dışındaki fiyatlar, sıçrama ve gerçek finansman tam aynılama sonucunu bozar.

Formül: Verilen Black-Scholes bileşenleri

İlgili ders: C4T2L4.

Alım opsiyonu değeri = iskontolu varlık bileşeni×N1 − iskontolu kullanım bedeli bileşeni×N2

Birimler. Değer: para birimi/dayanak birimi; N1,N2 verilen model ağırlıkları.

Varsayımlar. Belirtilen Avrupa tipi standart model, oynaklık, yıl esası, faiz ve dağıtım varsayımları.

Çözümlü örnek. 100×0.5199388058−100×0.4800611942=3.9878.

Sınırlamalar. Ağırlıklar model çıktısıdır, tahmin değildir; bariyer/Amerikan tipi model veya işlem yapılabilir kotasyon değildir.

Formül: Difüzyon hareket ölçeği

İlgili ders: C4T2L5.

S×yıllık oynaklık×sqrt(takvim günü/365)

Birimler. Dayanak para birimi/birim; oynaklık: ondalık/karekök yıl.

Varsayımlar. Takvim yılı esasında difüzyon kontrolü.

Çözümlü örnek. 100×0.30 ×sqrt(30/365)=8.6007.

Sınırlamalar. Garantili aralık, bariyer veya kalibre edilmiş olay olasılığı değildir; sıçrama ve çarpıklık önemlidir.

Formül: Delta-gamma değer yaklaşımı

İlgili ders: C4T3L2.

değişim ≈ miktar×fiyat çarpanı×(delta×dS +0.5×gamma×dS^2)

Birimler. dS: para birimi/birim; gamma: dayanak fiyat değişimi başına delta değişimi; sonuç: nakit para birimi.

Varsayımlar. Küçük dayanak hareketi; süre, oynaklık, faiz ve dağıtımlar sabit.

Çözümlü örnek. 100×(0.5×2+0.5×0.04×4)=108.

Sınırlamalar. Duyarlılıkları yenileyip büyük hareketleri tam fiyatlayın; standart opsiyon sınırları dışındaki delta uzatımı güvenilir değildir.

Formül: Geçen sürenin teta etkisi tahmini

İlgili ders: C4T3L3.

değişim ≈ yön işaretli sözleşme sayısı×fiyat çarpanı×kote edilen theta×geçen gün

Birimler. Theta: belirtilen takvim veya işlem esasında para birimi/opsiyon birimi/gün.

Varsayımlar. Diğer girdiler sabit; işaret geçen zaman kuralına göre.

Çözümlü örnek. 4×100×(−0.04)×3=−48.

Sınırlamalar. Değer kaybı doğrusal değildir; nakit kupon değildir; takvim/işlem/yıl kotasyonları dönüştürülmelidir.

Formül: Puan ölçekli vega ve rho

İlgili ders: C4T3L4.

değişim ≈ yön işaretli birim miktarı×(vega×oynaklık puanı değişimi +rho×faiz puanı değişimi)

Birimler. Bu kotasyonda iki duyarlılık da her 1 yüzde puanı başına para birimi/birimdir.

Varsayımlar. Sağlayıcı ölçeği ve diğer tüm girdiler tanımlanmış.

Çözümlü örnek. 500×(0.12×3+0.04×2)=220.

Sınırlamalar. Ondalık ve puan ölçeği 100 kat hata yaratabilir; yüzeyler ve eğriler tam stres gerektirir.

Formül: Portföy opsiyon duyarlılıklarının toplanması

İlgili ders: C4T3L5.

pozisyon duyarlılığı = sum(yön işaretli sözleşme sayısı×fiyat çarpanı×birim başına duyarlılık)

Birimler. Ortak para birimi, dayanak, ölçek ve zaman damgası.

Varsayımlar. Korunma araçları ortak ölçeğe getirilir; tam yeniden fiyatlama nakdi Yunan harfi açıklamasıyla iki kez sayılmaz.

Çözümlü örnek. İki uzun delta 0.6 alım eksi bir delta 0.3 alım, hepsi 100 birim:delta 90.

Sınırlamalar. Tek Yunan harfini dengelemek nakit, fiyat boşluğu, model, oynaklık veya yükümlülük ataması riskini kaldırmaz.

Formül: Ortak birimlerde risk karşılaştırması

İlgili ders: C4T4L1.

Spot/vadeli işlem neti = birim miktarı×(çıkış−giriş)−maliyetler−finansman; alım opsiyonu neti = birim miktarı×max(çıkış−kullanım fiyatı,0)−prim−maliyetler−finansman

Birimler. Nakit para birimi, ortak dayanak birimleri ve elde tutma tarihleri.

Varsayımlar. Varsayımsal spot/vadeli baz ve belirtilen dağıtımlar; teminat ayrıca bütçelenir.

Çözümlü örnek. 100’den 120’ye 100 birim:spot 2000−330=1670;vadeli 2000−100=1900;alım 2000−600−38=1362.

Sınırlamalar. Eşit referans birimleri eşit ilk delta veya ara nakit demek değildir; teminat zarar sınırı değildir.

Formül: Eşleşen dikey stratejinin ödemesi

İlgili ders: C4T4L2.

Yön işaretli alım/satım opsiyonu içsel değeri×birim miktarı toplamını hesaplayın; ödenen net primi çıkarın veya alınan net primi ekleyin ve maliyetleri çıkarın.

Birimler. Aynı dayanak birimleri, kullanım fiyatı para birimi ve tespit fiyatı.

Varsayımlar. Eşit miktar ve vade; eşleşen teslimat/kullanım/uzlaşma.

Çözümlü örnek. Boğa alım opsiyonu spreadi K100/110, ödenen net prim 500, maliyet 40, 100 birim: azami kâr 460, azami zarar 540.

Sınırlamalar. Vade sonu sınırı ara teminat, bacak gerçekleşmesi veya fiziki finansman sınırı belirlemez.

Formül: Sentetik forward ödemesi

İlgili ders: C4T4L4.

uzun alım opsiyonu ödemesi−satım opsiyonu ödemesi = S−K; net nakit = birim miktarı×(S−K)−ödenen net prim−maliyetler

Birimler. Para birimi/birim ve birim sayısı.

Varsayımlar. Eşleşen kullanım fiyatı, vade, uzlaşma ve dayanak; finansman/dağıtımlar ayrı.

Çözümlü örnek. 100 birim, K100, ödenen net prim 300, maliyet 40, S80 sonucu−2340.

Sınırlamalar. Sıfır net prim ödemesi sıfır risk veya pay mülkiyeti değildir; kısa satım finansman yükümlülüğü yaratır.

Formül: Payla karşılanan alım opsiyonu satışının net ödemesi

İlgili ders: C4T5L1.

birim miktarı×(min(S,K)−S0+alım opsiyonu primi)−maliyetler

Birimler. Pay başına para birimi ve eşleşen teslim edilebilir birim.

Varsayımlar. Paylar vadeye kadar tutulur, kısa alım miktarı eşleşir; dağıtım/finansman ayrıca belirtilir.

Çözümlü örnek. 100 pay, pay fiyatı 100; kullanım fiyatı K110 olan kısa alım opsiyonu, prim 4, maliyet 40, S130:1360.

Sınırlamalar. Payın aşağı yönlü riski kalır; tavan kazançtan vazgeçirir; fiziki teslimat payları elden çıkarabilir.

Formül: Nakit karşılıklı satım opsiyonu satışında fonlama ve kâr

İlgili ders: C4T5L2.

nakit rezervi = birim miktarı×kullanım fiyatı; net = birim miktarı×(prim−max(K−S,0))−maliyetler

Birimler. Para birimi ve dayanak birimi.

Varsayımlar. Fiziki edinim nakdi ayrılmış; rezerv getirisi ancak belirtilmişse sıfır.

Çözümlü örnek. K100, prim 5, 100 birim, maliyet 20: nakit yedeği 10000, efektif maliyet 95.20.

Sınırlamalar. Hazır finansman anapara koruması değildir; nakdi uzlaşma pay edinmez.

Formül: Koruyucu satım opsiyonu ve bant koruması değeri

İlgili ders: C4T5L3.

Koruyucu satımın birleşik değeri = birim miktarı×max(S,satım kullanım fiyatı); yaka değeri = birim miktarı×min(max(S,satım kullanım fiyatı),alım kullanım fiyatı); toplam net bağlanan tutarı çıkarın.

Birimler. Para birimi ve eşleşen varlık/opsiyon birimleri.

Varsayımlar. Eşleşen vade ve referans; ihraççı/takas ifası ve tam uzlaşma.

Çözümlü örnek. Collar: 100 pay, pay fiyatı 100; satım opsiyonu 95@4, alım opsiyonu 110@3, maliyet 40: zarar tavanı 640, kazanç tavanı 860.

Sınırlamalar. Baz, ara likidite ve teslimat yükümlülükleri devam eder; koruma tarihleri önemlidir.

Formül: Opsiyonu yeni vadeye taşımanın nakit kaydı

İlgili ders: C4T5L4.

işlemin tüm ömründeki net sonuç = sum(yön işaretleriyle bütün prim, kapatma ve uzlaşma nakitleri)−ücretler−finansman

Birimler. Açıkça kaydedilen tarihlerde nakit para birimi.

Varsayımlar. Eski ve yeni işlemler ayrı tutulur; mevcut açık risk nihai kâr diye etiketlenmez.

Çözümlü örnek. Eski satım opsiyonundan +180 gerçekleşmiş sonuç; yeni giriş 510; bugüne kadarki toplam süreçte net 330 ödenmiş nakit.

Sınırlamalar. Net prim girişli taşıma riski veya süreyi artırabilir; farklı ufuklar aynı senaryolarmış gibi karşılaştırılamaz.

Formül: Pergel ve çanağın vade sonu değeri

İlgili ders: C4T6L1.

Pergel brüt ödemesi = birim miktarı×abs(S−K); çanak brüt ödemesi = birim miktarı×(max(alt K−S,0)+max(S−üst K,0)); kısa pozisyonda işareti ters çevirin.

Birimler. Aynı vadeli birimler ve para birimi.

Varsayımlar. Açık işaretli bacaklar, aynı uzlaşma/tespit fiyatı ve tüm maliyetler.

Çözümlü örnek. K100 straddle için toplam prim 11, maliyet birim başına 0.40: başabaş fiyatları 88.60/111.40.

Sınırlamalar. Kısa pergelin alım kuyruğu sınırsızdır; düşük nakit primi yüksek değer demek değildir; ara fiyatlama farklıdır.

Formül: İşaretli çok bacaklı yapının vade sonu ödemesi

İlgili ders: C4T6L2.

sum(her bacağın yön işaretli miktarı×fiyat çarpanı×içsel değeri)−yön işaretli prim nakdi−maliyetler

Birimler. Her bacak dayanak birimine ve para birimine dönüştürülmüştür.

Varsayımlar. Tüm kullanım fiyatı, miktar, tarih, kullanım tipi ve uzlaşmayı belirtin.

Çözümlü örnek. Kelebek 90/100/110; miktarlar +1/−2/+1, 100 birim, ödenen net prim 200, maliyet 60: merkezde 740.

Sınırlamalar. Eksik veya fazla bacak sınırı kaldırabilir; adlandırmalar sağlayıcılar arasında değişir.

Formül: Yakın vade sonunda takvim farkının değeri

İlgili ders: C4T6L3.

birim miktarı×(uzak opsiyonun kalan işlem yapılabilir değeri−yakın opsiyonun sonuçlanmış ödemesi)−açılışta ödenen net prim−maliyetler

Birimler. Eşleşen dayanak birimi başına opsiyon değeri; nakit para birimi.

Varsayımlar. Farklı vadeler açık; uzak bacak için kalan değerleme/kotasyon verilmiş.

Çözümlü örnek. Uzak vadeli alış kotasyonu 13, yakın vade K100, S110, 100 birim, ödenen net prim 400, maliyet 40 sonucu−140.

Sınırlamalar. Uzak değer yalnızca içsel değildir; yükümlülük ataması ve nakit zamanlaması basit net prim ödemesini aşan yükümlülük yaratabilir.

Formül: Uzun opsiyonun erken çıkış net sonucu

İlgili ders: C4T6L4.

miktar×fiyat çarpanı×(satışta alınabilen alış kotasyonu−alımda ödenen satış kotasyonu)−ücretler−finansman

Birimler. Para birimi ve belirtilen gerçekleşen/kote edilen miktar.

Varsayımlar. Gerçek kotasyon tarafı ve amaçlanan çıkış tarihi; maliyetler iki kez sayılmaz.

Çözümlü örnek. Straddle alış primi 13, olay sonrası alış kotasyonu 6, 100 birim, maliyet 40 sonucu−740.

Sınırlamalar. Senaryo kotasyonları tahmin değildir; vade sonu ödemesi vade öncesi kotasyon değildir.

Formül: Oran ve kurla düzeltilmiş varant ödemesi

İlgili ders: C4T7L1.

Alım varantı nakdi = miktar×r×max(S−K,0)×kur; satım varantında içsel farkın yönü ters çevrilir; net sonuç için alış bedeli ve maliyetler çıkarılır.

Birimler. r: dayanak birimi/varant; S,K: dayanak para birimi; kur: uzlaşma para birimi/dayanak para birimi.

Varsayımlar. Basit belirtilen ödeme, kesin oran yönü, kur/sabit kur dönüşümü kuralı ve tespit fiyatı.

Çözümlü örnek. 100 varant, r0.1, USD 60−50, kur 32: nakit 3200; 2600 maliyet sonrası 600 kalır.

Sınırlamalar. İhraççı riski, zaman değeri, düzeltme ve bariyer hükümleri kalır; kura bağlı başabaş koşulludur.

Formül: Varantın nominal ve etkin kaldıracı

İlgili ders: C4T7L3.

nominal kaldıraç = S×r×kur/P; etkin kaldıraç = nominal kaldıraç×dayanak opsiyon deltası

Birimler. Açık delta kuralı altında boyutsuz esneklik.

Varsayımlar. Küçük hareket, diğer girdiler sabit; oranı zaten düzeltilmiş varant deltasına yeniden uygulamayın.

Çözümlü örnek. S100,r0.1,P2,delta 0.4:nominal 5,etkin 2.

Sınırlamalar. Gelecek getiri veya azami zarar değildir; theta, oynaklık, alış-satış farkı, kredi ve sıfıra yakın prim tahmini baskılayabilir.

Formül: Miktara duyarlı tasfiye geliri

İlgili ders: C4T7L4.

brüt gelir = sum(her işlem yapılabilir alış kotasyonundaki miktar×alış kotasyonu); net = brüt gelir−alış bedeli−maliyetler

Birimler. Menkul kıymet birimi ve para birimi/birim.

Varsayımlar. Belirtilen zamanda tam miktar için verilen kotasyon; belirtilmemiş derinlik varsayılmaz.

Çözümlü örnek. 1.80 fiyatından 1000 adet +1.50 fiyatından 4000 adet =7800.

Sınırlamalar. Derinlik kaybolabilir; gösterge değer ve piyasa yapıcılığı çıkışı veya ihraççı ödemesini garanti etmez.

Formül: Yapılandırılmış aracın bileşen bütçesi

İlgili ders: C4T8L1.

ihraç fiyatı = borç bileşeninin bugünkü maliyeti+opsiyonun model maliyeti+gömülü marj

Birimler. Eşleşen değerleme anında para birimi.

Varsayımlar. Açık koşullu vaat edilen anapara ve özgün model varsayımları.

Çözümlü örnek. 100000=90000+8000+2000;bileşen modeli 98000.

Sınırlamalar. Ekonomik ayrıştırma hukuki ayrıştırma değildir; gömülü ücret iki kez düşülmez.

Formül: Belirtilen turbo bariyer ödemesi

İlgili ders: C4T8L2.

bariyer koşulu korunursa: miktar×r×max(S−finansman seviyesi,0); bariyer tetiklenirse: belirtilen artık değer

Birimler. Para birimi; açık referans birimleri ve izlenen yol.

Varsayımlar. Kesin dokunma/ihlal kuralı, saatler, kaynak, artık değer ve finansman düzeltmesi belirtilmiş.

Çözümlü örnek. 1000,r0.1,S110,finansman 90:yaşıyorsa 2000;belirtilen sıfır artık değerle dokunma sonrası 0.

Sınırlamalar. Nihai fiyat tek başına yetmez; fiyat boşluğu, temerrüt ve gözlem uyuşmazlıkları devam eder.

Formül: Belirtilen iskonto ve bonus geri ödemesi

İlgili ders: C4T8L3.

İskontolu sertifika = min(S,tavan); bonus sertifikası = fiyat yolu belirtilen bariyer koşulunu korursa max(S,bonus seviyesi), aksi hâlde S; sonucu birim miktarıyla çarpın.

Birimler. Para birimi/birim ve ihraç oranı.

Varsayımlar. Yalnızca varsayımsal formüller; ihraççı ifası, bariyer ve tarihler açık.

Çözümlü örnek. 90 fiyatından 100 iskontolu sertifika, tavan 105, S140, maliyet 20: net 1480.

Sınırlamalar. Ürün adı evrensel formül veya koruma vermez; tavan yükselişten vazgeçirir ve kredi riski kalır.

Formül: Korumalı borçlanma aracında yatırımcı nakdi

İlgili ders: C4T8L4.

net = ihraççı/garantörden alınan nakit − tüm maliyetleri içeren ilk nakit çıkışı − sonraki dış maliyetler; reel getiri = (alınan net nakit / tüm maliyetleri içeren ilk nakit çıkışı) / (1 + aynı dönem enflasyonu) − 1

Birimler. Para birimi; tüm maliyetleri içeren ilk ödeme ihraç alış bedelini ve giriş ücretini kapsar; alınan net nakitten sonraki dış maliyetler düşülür; enflasyon eşleşen dönemde ondalıktır.

Varsayımlar. Nominal anapara vaadini, sağlayıcıyı, vadeyi, ücretleri ve tahsilat zamanlamasını ayırt edin.

Çözümlü örnek. İhraç nominali ve alış tutarı 100000, giriş ücreti 500: ilk toplam nakit çıkışı 100500. Değişmeyen vade sonu nakdi 100000, nominal olarak−500 verir. Birikimli enflasyon 25% ise 100000/100500/1.25−1=−20.3980%. Erken çıkış nakdi 91500, nominal olarak−9000 verir.

Sınırlamalar. Vade sonu koruması erken alış fiyatı, devlet garantisi veya enflasyon tabanı değildir.

Formül: Belirtilen çift para birimi dönüşümü

İlgili ders: C4T8L5.

Belirtilen kullanım kurunun altında: döviz nakdi = vaat edilen yerli para tutarı/kullanım kuru; yerli para değeri = döviz nakdi×nihai kur; ilk nakit ve maliyetler çıkarılır.

Birimler. Kur: yerli para/yabancı para; açıkça etiketlenen nakit tutarları.

Varsayımlar. Yalnızca belirtilen tetikleyici/yön; sağlayıcı ifa eder; kupon dönemi ve para birimi belirtilmiş.

Çözümlü örnek. 103000/32=3218.75 USD; kur 28 iken değer 90125; 100000+500 başlangıç tutarına göre sonuç−10375.

Sınırlamalar. Diğer yapılar para birimi/tetikleyiciyi tersine çevirir; kupon yerli para anaparasını garanti etmez veya erişimi doğrulamaz.

Formül: Kapatılmış CFD pozisyonunun doğrusal sonucu

İlgili ders: C5T1L1.

yön işaretli birim miktarı * nakit dönüşüm katsayısı * (kapatma gerçekleşme fiyatı - açılış gerçekleşme fiyatı) - masraflar - finansman

Birimler. sözleşmenin nakit para birimi

Varsayımlar. Sözleşme birimleri ve yönü belirtilmiş; fiili gerçekleşme fiyatları kullanılır; koruma ayrıca değerlendirilir.

Çözümlü örnek. 200 *( 110 -100 ) -40 -100 = 1860 TL

Sınırlamalar. Mülkiyeti, garantili gerçekleşmeyi veya hukuki korumalar sonrası tahsil edilebilir zararı belirlemez.

Formül: CFD hesap ekstresinin net nakdi

İlgili ders: C5T1L2.

gerçekleşme kârı + düzeltme alacakları - düzeltme borçları - komisyonlar - finansman

Birimler. sözleşme para birimi; tarihli nakitler ayrıca çevrilir

Varsayımlar. Alış-satış farkı gerçekleşme fiyatlarına gömülüdür; finansman günleri ve bazı açıktır.

Çözümlü örnek. 190 + 20 -8 -5.01 = ABD Doları 196.99

Sınırlamalar. Farklı çevrim zamanı, değişken finansman ve dağıtım kuralları net nakdi değiştirir.

Formül: CFD hesabının ham özkaynağı

İlgili ders: C5T1L3.

yatırılan nakit + açık veya gerçekleşmiş pozisyon sonucu - kaydedilmiş masraflar

Birimler. hesap para birimi

Varsayımlar. Verilen hesap politikası geçerlidir; hukuki zarar koruması ayrıca incelenir.

Çözümlü örnek. 20000 + 100 * 10 *( 90 -100 ) -500 = 9500 TL

Sınırlamalar. Eşik, işlem garantisi veya tahsil edilebilir borca ilişkin sonuç değildir.

Formül: Uygulanabilirlik koşulları sonrası maliyet karşılaştırması

İlgili ders: C5T1L4.

Toplam maliyeti yalnızca doğrulanmış erişim ve nakit kısıtlarını sağlayan yollar arasında karşılaştırın.

Birimler. eşleştirilmiş kapsamda nakit para birimi

Varsayımlar. Önce yetki, kuruluş, müşteri ve ürün kapsamı doğrulanır.

Çözümlü örnek. İkinci seçenek doğrulanmamışsa TRY 2400 ile TRY 1200 eşdeğer karşılaştırma değildir.

Sınırlamalar. Formül, erişilemeyen veya yetkisiz yolu geçerli işleme dönüştüremez.

Formül: İki erişim yolunda elde tutma maliyeti başabaşı

İlgili ders: C5T1L5.

(A yolunun sabit maliyeti - B yolunun sabit maliyeti) / (B yolunun günlük maliyeti - A yolunun günlük maliyeti)

Birimler. gün

Varsayımlar. Günlük maliyet farkı sıfırdan büyük; uygulanabilir risk tutarları eşleşmiş ve tarifeler sabittir.

Çözümlü örnek. (300-100)/(120-80) = 5 gün

Sınırlamalar. Vade taşıma, yeniden ayarlama, haklar, vergiler ve günlük uzlaşma nakdi doğrusal karşılaştırmayı geçersiz kılabilir.

Formül: Verilen eşit ağırlıklı kuyruk zararı ortalaması

İlgili ders: C5T2L3.

sum(belirtilen en kötü kuyruktaki zararlar) / kuyruk gözlemi sayısı

Birimler. belirtilen zaman ufku için zarar para birimi

Varsayımlar. Sıralı, eşit ağırlıklı veri kümesi; kuyruk seçimi ve yüzdelik dilim yöntemi açıktır.

Çözümlü örnek. (40000+100000)/2 = TRY 70000; en kötü 10% için beklenen kuyruk kaybı

Sınırlamalar. Azami zarar, değişmez tahmin veya eksiksiz likidite bütçesi değildir.

Formül: Tarihli serbest nakit bakiyesi

İlgili ders: C5T2L4.

başlangıç serbest nakdi + tahsil edilen nakit - uzlaşmış zararlar - ek teminat - maliyetler - harcamalar

Birimler. tarihe kadar kullanılabilir nakit para birimi

Varsayımlar. Zarar ve teminat artışı ayrıdır; bekleyen gelirler dışlanır.

Çözümlü örnek. 200000 -40000 -30000 = 130000 TL

Sınırlamalar. Zamanlama, değer kesintileri, kredi iptali ve gerçekleşme boşlukları ek ihtiyaç yaratabilir.

Formül: Birleşik senaryo zararı

İlgili ders: C5T2L5.

sum(örtüşmeyen varlık ve alacak zararları) + ek maliyetler

Birimler. baz para birimi

Varsayımlar. Şok, tahsilat ve tarih varsayımları açıktır; geçici dondurmalar ayrı izlenir.

Çözümlü örnek. 70000 + 15000 + 40000 + 5000 = 130000 TL

Sınırlamalar. Senaryolar olasılık veya çözüm garantisi değildir; dışlanan etkileşimler kalır.

Formül: Eksiksiz brütten nete kazanç

İlgili ders: C5T3L1.

brüt kazanç - fiyata gömülü olmayan bütün işlem, finansman, saklama, kur dönüşümü, çıkış ve verilen vergi maliyetleri

Birimler. baz nakit para birimi

Varsayımlar. Brüt kapsam ve gömülü giderler açıktır; anapara ve teminat gider değildir.

Çözümlü örnek. 8000 -300 -200 -100 -4000 -150 -50 -480 = 2720 TL

Sınırlamalar. Gerçek vergi ve fırsat maliyeti yatırımcı bilgilerine ve erişilebilir alternatiflere bağlıdır.

Formül: Verilen mahsup edilebilir stopajın uzlaştırılması

İlgili ders: C5T3L2.

ek vergi = max(hesaplanan vergi yükümlülüğü - kabul edilen mahsup, 0)

Birimler. vergi para birimi

Varsayımlar. Tarifenin tamamı açıkça verilmiştir; mukimlik, yıl, tarihler ve mahsup kabulü belirtilmiştir.

Çözümlü örnek. max(4400-3000,0) = TRY 1400 ek vergi

Sınırlamalar. Evrensel Türkiye vergi kuralı değildir; nihai kesinti ve ayrı kategoriler farklı olabilir.

Formül: Eşleşen erişim yollarının net karşılaştırması

İlgili ders: C5T3L3.

erişim yolunun brüt geliri ve kazancı - gömülü olmayan maliyetler - yola özgü verilen vergi

Birimler. aynı tarihler için aynı baz para birimi

Varsayımlar. Yatırımcı, yıl, edinim bilgileri ve açık varsayımsal tarifeler; gerçekleşmiş nakit karşılaştırılır.

Çözümlü örnek. 10000-200-2000 = TRY 7800 net fon kazancı

Sınırlamalar. Gerçek hukuki kategoriler, vergi matrahları, mahsuplar ve tarihler sıralamayı tersine çevirebilir.

Formül: Tarihli baz para birimi ekonomik kazancı

İlgili ders: C5T3L4.

sum(kura çevrilmiş tahsilatlar) - sum(kura çevrilmiş edinim nakdi ve maliyetler) - verilen vergi

Birimler. baz nakit para birimi

Varsayımlar. Her çevrim tarihi ve kuru ile brüt ve net kapsam kaydedilir; dış katkı kazanç sayılmaz.

Çözümlü örnek. 448800 + 12600 -400000 -880 -2500 = 58020 TL

Sınırlamalar. Ekonomik ayrıştırma yasal vergi matrahını belirlemez.

Formül: Tüm maliyetlerle basit risk dağılımı sınırı

İlgili ders: C5T4L1.

(izin verilen senaryo zararı - sabit maliyetler) / olumsuz senaryodaki zarar oranı

Birimler. riskli varlığın baz para birimi tutarı

Varsayımlar. Tek verilmiş doğrusal stres ve pozitif zarar oranı; likidite ayrıca kontrol edilir.

Çözümlü örnek. ( 80000 -1000 )/ 0.20 = 395000 TL

Sınırlamalar. Mümkün olan azami zarar değildir; ortak şoklar, boşluklar ve doğrusal olmayan riskler ek senaryo gerektirir.

Formül: Eşleşen koruyucu satım paketi vade sonu sonucu

İlgili ders: C5T4L2.

pay adedi * vade sonu spot fiyatı + opsiyon sözleşme sayısı * opsiyon çarpanı * max(kullanım fiyatı - vade sonu spot fiyatı, 0) - ilk pay alım nakdi - opsiyon prim nakdi - gömülü olmayan bütün maliyetler

Birimler. nakit para birimi; pay adedi ile opsiyon adedi × opsiyon çarpanı eşleşen dayanak birimleridir

Varsayımlar. Varsayımsal Avrupa tipi nakdi uzlaşmalı satım; dayanak, referans ve vade eşleşir; ilk pay alım nakdi ve opsiyon prim nakdi miktar değil nakit tutarıdır.

Çözümlü örnek. 90000 + 5000 -103500 = -TRY 8500

Sınırlamalar. Vade öncesi gerçekleşebilir değerler, şirket işlemleri, vergiler, saklama ve karşı taraf riskleri devam eder.

Formül: Birleşik risk etkenlerinde korunma hesabı

İlgili ders: C5T4L3.

senaryodaki varlık değeri - başlangıç varlık değeri + ayrı hesaplanan korunma sonuçları - bütün maliyetler

Birimler. ortak baz para birimi

Varsayımlar. Varlık bir kez yeniden fiyatlanır; etken, miktar ve tarih varsayımları eşleşir; mükerrer kur düzeltmesi yoktur.

Çözümlü örnek. 422400 -400000 -40000 + 17600 -3000 = -TRY 3000

Sınırlamalar. Doğrusal olmayan faiz ve kur etkileşimleri, kredi, fon içi korunmalar ve ara dönem nakdi devam eder.

Formül: Maliyet sonrası hedef yeniden dengeleme

İlgili ders: C5T4L4.

satış = hedef varlığın güncel değeri - hedef ağırlık * (toplam servet - sabit maliyet)

Birimler. satılan nakit para birimi

Varsayımlar. Bilinen sabit ücret; yalnızca nakit ve hedef varlık; verilmedikçe vergi veya fiyat kayması yoktur.

Çözümlü örnek. 900000 -0.6 *( 1300000 -300 ) = 120180 TL

Sınırlamalar. Değişken ücret, vergi, fiyat hareketi, takas ve kalan korunma riskleri güncelleme gerektirir.

Formül: Baz para birimi getirisinin çarpımsal hesabı

İlgili ders: C5T5L1.

(1 + varlık para birimindeki toplam getiri) * (bir varlık para birimi başına nihai baz para kuru / bir varlık para birimi başına başlangıç baz para kuru) - 1

Birimler. Elde tutma dönemi getirisi ondalıktır. Kur, varlık para biriminin bir birimi başına raporlama veya baz para birimi tutarıdır.

Varsayımlar. Tek ve eşleşen elde tutma dönemi vardır; dış nakit akışı yoktur. Toplam getiri ve dağıtım kuralları belirtilir. Farklı tarihli nakit akışları kendi tarihlerinin kuruyla çevrilmelidir.

Çözümlü örnek. Varsayımsal: 1.051.10 - 1 = 15.5%. Ayrı senaryo: varlık para birimindeki getiri pozitif olsa da 1.08(28/32) - 1 = -5.5%.

Sınırlamalar. Kur dönüşümündeki alış-satış farkını, ücretleri, yatırımcı vergilerini ve varsa korunma hesabını ayrıca ekleyin. Farklı tarihlerde çevrilen dağıtımlar, tek bir dönem sonu kuruyla bu formülde değerlenemez.

Formül: Değerleme ve gerçekleşme fiyatıyla kârın uzlaştırılması

İlgili ders: C5T5L2.

gerçekleşme fiyatına göre kâr = değerleme fiyatına göre kâr - gerçekleşme farkı; net sonuç için açıkça belirtilen masraflar bir kez çıkarılır

Birimler. nakit para birimi

Varsayımlar. Aynı miktar ve tarihler; gerçekleşme farkı değerleme kârında yoktur, gerçekleşme kârına zaten dahildir.

Çözümlü örnek. 1000 -150 -50 = 850 -50 = 800 TL

Sınırlamalar. Kısmi pozisyonlar, eski değerlemeler ve bekleyen takas ayrı kayıt gerektirir.

Formül: Sabit nominal tutarla geçmiş dönem net kazancı

İlgili ders: C5T5L3.

brüt kazanç - sum(işlem gören nominal tutar * belirtilen işlem başı maliyet) - finansman - diğer masraflar

Birimler. baz nakit para birimi

Varsayımlar. Bileşikleşme yok; ilk yatırım evreni tanımlı; yayım zamanı gözetilir.

Çözümlü örnek. 20000 -100000 * 0.003 * 10 -4000 = 13000 TL

Sınırlamalar. Seçim, erişilemeyen fiyatlar, kapasite ve gözlenmemiş krizler sonuçları yine geçersiz kılabilir.

Formül: Tahmini ve gerçekleşen net sonuç arasındaki köprü

İlgili ders: C5T5L4.

tahmini net sonuç + brüt sonuç sapması - ek işlem maliyeti - ek finansman - diğer beklenmedik maliyetler

Birimler. baz nakit para birimi

Varsayımlar. Tahmin ve gerçekleşme maliyet kapsamları ayrıdır; mükerrer fiyat kayması yoktur.

Çözümlü örnek. 9000 -7000 -1000 -1000 = 0 TL

Sınırlamalar. Olumlu gerçekleşme, hukuka uygun erişimi veya sağlam fonlama sürecini kanıtlamaz.

Formül: Takası tamamlanmış saklama miktarının uzlaştırılması

İlgili ders: C5T7L1.

başlangıçtaki takası tamamlanmış birimler + takası tamamlanmış girişler - takası tamamlanmış çıkışlar + kurumsal işlemden gelen birimler

Birimler. hesap ve zaman damgasına göre kıymet birimi

Varsayımlar. Bekleyen işlemler ile birbirini dışlayan kısıtlı alt hesaplar ayrılır.

Çözümlü örnek. 1000-200 = 800 takası tamamlanmış; 300 bekleyen eklenince işlem tarihi pozisyonu 1100

Sınırlamalar. Kaydi sistemin kapsamı ile aracı kayıtları farklıdır; nakit, mülkiyet hataları ve dış saklama kanıt gerektirir.

Formül: Verilen kurallarla transfer edilebilir menkul kıymet miktarı

İlgili ders: C5T7L2.

takası tamamlanmış uygun serbest birimler - ayrılmış serbest birimler + özel olarak izin verilen blokeli birimler

Birimler. kıymet birimi

Varsayımlar. Aynı hak sahibine virman yolu teyitli; kısıtlar örtüşmez; çözülmedikçe rehinli birimler dışlanır.

Çözümlü örnek. 700-100+200 = 800 pay

Sınırlamalar. Gerçek saklama, hukuki mülkiyet, parti seçimi ve alıcı üye kuralları hareketi engelleyebilir.

Formül: Tamamlanmış blokaj kaldırma sonrası bakiye

İlgili ders: C5T7L3.

teyitli serbest birimler = önceki serbest birimler + blokajı kaldırma işlemi tamamlanmış birimler

Birimler. kıymet birimi

Varsayımlar. Uygun blokaj türü; üye sistemleri güncel; takası tamamlanmış ve örtüşmeyen bakiyeler.

Çözümlü örnek. 300+250 = 550 serbest pay

Sınırlamalar. Talimat teyit değildir; rehin, haciz ve takas başka süreçler gerektirebilir.

Formül: Kademeli hane harcamaları sonrası dağıtılabilir fazla

İlgili ders: C5T6L1.

servet - tarihli zorunlu ödemeler - korunan nakit yedeği - uygulama ve vergi yedekleri

Birimler. planlama tarihinde nakit para birimi

Varsayımlar. Yalnızca her son tarihten önce erişilebilen nakit ve vadeler sayılır; zorunlu harcama için getiri gerekmez.

Çözümlü örnek. 800000 -180000 -220000 -80000 -2000 = 318000 TL

Sınırlamalar. Beklenmeyen harcama, erişim dondurması ve ortak piyasa şokları daha büyük rezerv gerektirebilir.

Formül: Yurtiçi döviz erişim yolunda dönem sonu serveti

İlgili ders: C5T6L2.

kura çevrilmiş fiilî satış/itfa nakdi + elde tutulan nakit + gelir - gömülü olmayan masraflar

Birimler. yatırımcının baz para birimi

Varsayımlar. Bütçe ve tarihler eşleşir; kirli fiyatlar ve fon gider kapsamı belirtilir; koşullar kurmacadır.

Çözümlü örnek. ( 10200 + 600 + 2180-30 )* 42 = 543900 TL

Sınırlamalar. Kredi, temerrüt, fiyat, kur, nominal birim, likidite, vergi ve nakit tarihi farkları devam eder.

Formül: Korunma hedefi ve fonlama karşılaştırması

İlgili ders: C5T6L3.

Vade sonu/senaryo net sonucu ile en yüksek erişilebilir nakit ihtiyacını ayrı kısıtlar olarak değerlendirin.

Birimler. durum ve tarihe göre baz nakit para birimi

Varsayımlar. Varsayımsal eşleşen dayanak; açıkça verilen sözleşme ve maliyetler; gerçek erişilebilirlik koşulu ayrıdır.

Çözümlü örnek. Satım opsiyonunun düşüş durumu: 800000+150000-1000000-22000 = -TRY 72000; ilk maliyet TRY 22000

Sınırlamalar. Beta ve baz hatası, vade öncesi değer, likidite ve dışlanan maliyetler belirtilen uyumu bozabilir.

Formül: Döviz korunmasında ekonomik sonuç ve nakit testi

İlgili ders: C5T6L4.

etkin maliyet = faturanın spot nakdi - korunma tahsilatları + korunma ödemeleri + maliyetler; en yüksek finansman ihtiyacı ayrıca hâlâ teminata bağlı nakdi ve geciken tahsilatları içerir

Birimler. tarihe göre yerli nakit para birimi

Varsayımlar. Fatura miktarı, nihai değer tespiti, ödeme ve teminat çözüm tarihleri açıktır; teminat gider diye tekrar sayılmaz.

Çözümlü örnek. 2505000-360000+20000 = TRY 2165000 nihai vadeli sözleşme maliyeti; düşük kur durumunda en yüksek ihtiyaç TRY 2565000

Sınırlamalar. Karşı taraf temerrüdü, fatura iptali, dayanak farkı ve erken fesih devam eder.

Formül: Örneklem getiri korelasyonu

İlgili ders: C5T2L2.

sum(eşleşen ortalamadan sapma çarpımları) / sqrt(sum(A sapmalarının kareleri) * sum(B sapmalarının kareleri))

Birimler. boyutsuz; tanımlı olduğunda -1 ile 1 arasında

Varsayımlar. Eşleşen karşılaştırılabilir gözlemler; iki varyans da pozitif; getiri birimleri aynı.

Çözümlü örnek. -20 /sqrt( 20 * 20 ) = -1

Sınırlamalar. Küçük örneklem, eski değerler ve rejim değişimleri tahmini ilişkiyi tersine çevirebilir.

Formül: Ağırlıkların karesine göre yoğunlaşma

İlgili ders: C5T2L2.

sum(risk ağırlığı**2)

Birimler. boyutsuz yoğunlaşma ölçüsü

Varsayımlar. Belirtilen negatif olmayan ağırlıkların toplamı birdir; risk tutarı iki kez sayılmaz.

Çözümlü örnek. 0.52+0.32+0.2**2 = 0.38

Sınırlamalar. Temerrüt olasılığı veya eksiksiz likidite ve karşı taraf ölçüsü değildir.

Formül: Zirveden düşüş sonrası toparlanma

İlgili ders: C5T2L4.

zirveden düşüş oranı / (1 - zirveden düşüş oranı)

Birimler. önceki zirve için gereken getiri oranı

Varsayımlar. Düşüş sıfır ile bir arasında; dış nakit akışı veya ek maliyet yoktur.

Çözümlü örnek. 0.20/(1-0.20) = 25%

Sınırlamalar. Tahmin veya zarar sonrası riski artırma gerekçesi değildir.

Formül: Erişim yolunun bütün maliyetlerle net sonucu

İlgili ders: C6T1L1.

brüt yatırım sonucu − yatırımcının erişim yolundaki bütün maliyetleri

Birimler. Belirtilen tek para biriminde ve dönemde nakit.

Varsayımlar. Aynı varlık, miktar ve tarihler; vergiler ayrıca tanımlanır.

Çözümlü örnek. 500−80=420 USD; diğer yolda 500−96=404.

Sınırlamalar. Daha düşük maliyet, hukuka uygun erişimi veya saklama güvenliğini kanıtlamaz.

Formül: Saklamadaki miktar açığı

İlgili ders: C6T1L2.

(beklenen birimler − kullanılabilir birimler) × belirtilen gözlem değeri

Birimler. Birim ve para birimi/birim; örnek değerleme.

Varsayımlar. Varlık ve nakit mutabakatı yapılmıştır; tazmin sistemi ödemesi varsayılmaz.

Çözümlü örnek. 80 değerinde eksik 10 pay=800 USD örnek açık.

Sınırlamalar. Piyasa düşüşü ve tazminatın değerleme kuralları ayrı konulardır.

Formül: İki para birimli nakit hesabı

İlgili ders: C6T1L3.

yatırılabilir döviz nakdi = (ilk yerli para nakdi−yerli para ücretleri)/yatırımcının döviz alımında uygulanan kur−döviz ücretleri; nihai yerli para nakdi = net döviz nakdi×yatırımcının döviz satışında uygulanan kur−yerli para çıkış ücretleri

Birimler. Kur yerli/yabancı para cinsindedir; nakdin para birimi etiketleri korunur.

Varsayımlar. Gerçekleşebilir kotasyon tarafları, tarihler ve ücret para birimleri belirtilmiştir.

Çözümlü örnek. (66000−200)/32.90−10=1990 USD.

Sınırlamalar. Transfer zamanı ve bilinmeyen muhabir ücretleri çıkış planını geçersiz kılabilir.

Formül: Verilen varsayımsal vergi çizelgesiyle net sonuç

İlgili ders: C6T1L4.

net = brüt−yabancı stopaj−(hesaplanan yurtiçi vergi−izin verilen mahsup)−maliyetler

Birimler. Para birimi; ondalık oranlar ve vergi yılı kapsamı.

Varsayımlar. Gerçek hukuki uygunluk doğrulanmadıkça yalnızca varsayımsal tarifedir.

Çözümlü örnek. 1000−150−50−20=780 USD.

Sınırlamalar. Kanuni oran veya evrensel yabancı vergi mahsup kuralı değildir.

Formül: Yatırımcı maliyetleriyle birlikte yayımlanan fon getirisi

İlgili ders: C6T2L1.

net kazanç = başlangıç tutarı×yayımlanan net getiri−ayrı yatırımcı maliyetleri

Birimler. Para birimi; aynı toplam getiri ölçütü ve dönem.

Varsayımlar. Yayımlanan getiri, tanımlanmış fon giderlerini zaten içerir.

Çözümlü örnek. 20000×9.75%−70=1880. Üç yol örneği: eşit 320000 TRY bütçeden ETF A 343552 TRY, ETF B 343310.72 TRY, yurt içi fon C 343800 TRY.

Sınırlamalar. Gömülü gideri veya ödünç gelirinin etkisini iki kez düşmeyin; gözlenen takip sonucu tahmin değildir.

Formül: Borsa fiyatı ve portföy getirisi karşılaştırması

İlgili ders: C6T2L3.

net = (satışta alınabilen alış kotasyonu−alımda ödenen satış kotasyonu)×birim miktarı+gelir−maliyetler; iskonto = (NAV−fiyat)/NAV

Birimler. Para birimi/birim; iskonto ondalıktır.

Varsayımlar. Kesin hukuki yapı ve fiyat tarafları verilmiştir.

Çözümlü örnek. Net varlık değeri 50→55 yükselse bile 100×(44−45)−20=−120.

Sınırlamalar. İskontonun kendiliğinden kapanacağı veya ihraççının ödeme yapacağı garanti değildir.

Formül: İdeal günlük kaldıraçlı değer

İlgili ders: C6T2L4.

dönem sonu değer = başlangıç değeri×product(1+sabit günlük hedef çarpanı×günlük karşılaştırma ölçütü getirisi); yeniden ayarlama işleminin tutarı = hedef çarpan×güncel NAV−güncel dayanak risk tutarı

Birimler. Para birimi/birim; her getiri ondalıktır.

Varsayımlar. İdeal çarpımda kusursuz günlük hedef, sabit katsayı, belirtilen finansman ve dış nakit akışı olmaması varsayılır; maliyetler ve risk motorunda pozisyonun açık kalması ayrıca değerlendirilir.

Çözümlü örnek. +10%/−10% hareketlerinde 2× ürün için 100×1.20×0.80=96. Net varlık değeri 12000 ve dayanak pozisyonu 22000 olan 2× fon, yeniden ayarda 24000 pozisyona ulaşmak için 2000 alır.

Sınırlamalar. Aynı getiri kümesinin sırasını değiştirmek ideal son çarpımı değiştirmez. Farklı getiri kümeleri, nakit akışları, değişken maliyetler, takip ve tasfiye sonucu değiştirebilir; ara yollar yine farklıdır.

Formül: Endeksli devlet tahvilinde kupon ve ödeme tabanı

İlgili ders: C6T3L1.

kupon = başlangıç nominali×kupon tarihindeki endeks oranı×yıllık kupon/ödeme sıklığı; itfa = belirtilen taban kuralı

Birimler. Para birimi, boyutsuz oran ve ondalık kupon.

Varsayımlar. Kesin ihraç kuralları, endeks gecikmesi ve taban verilmiştir.

Çözümlü örnek. 10000×1.05×2%/2=105 USD.

Sınırlamalar. Yabancı endeks koruması alış primini, erken satış kotasyonunu veya Türkiye’deki reel getiriyi kapsamaz.

Formül: Temerrüt tahsilatında net nakit sonucu

İlgili ders: C6T3L2.

tahsil edilen kupon+nominal anapara×tahsilat oranı−kirli alış bedeli−maliyetler

Birimler. Para birimi ve belirtilen tahsilat zamanı.

Varsayımlar. Ödenen/ödenmeyen kuponlar, alacak önceliği ve tahsilat tabanı belirtilir.

Çözümlü örnek. 10000×40%−10000−20=−6020.

Sınırlamalar. Tahsilat bir senaryodur; kredi notundan çıkarılan kesinlik değildir.

Formül: Erken ödenen nakdin yeniden yatırımı

İlgili ders: C6T3L3.

(geri ödenen anapara+kazanılmış kupon)×(1+yeniden yatırım oranı×kalan yıl kesri)−alış bedeli−maliyetler

Birimler. Para birimi; belirtilen basit gün sayımı.

Varsayımlar. Anapara dönüş ve kuponun durma tarihleri verilmiştir.

Çözümlü örnek. 10300×1.01−10200−20=183. Yükümlülük karşılaştırması: erken itfa edilebilir şirket tahvili 10325×1.01−60=10368.25 USD ile gereken 10400 altında kalır.

Sınırlamalar. Vadenin uzaması, ödeme önceliği, kredi ve gerçekçi yeniden yatırım kotasyonları belirsizliğini korur.

Formül: Yabancı sözleşmelerde fiyat adımı ve oran dönüşümü

İlgili ders: C6T4L1.

fiyat adımının nakit değeri = kotasyon fiyat adımı×sözleşme dönüşüm katsayısı; faiz değişiminin nakit değeri = referans anapara×faiz değişimi×tahakkuk kesri; ikinci kural yalnızca böyle belirtildiğinde uygulanır

Birimler. Kotasyon birimi ve para birimi/fiyat adımı veya para birimi/baz puan.

Varsayımlar. Kesin varsayımsal sözleşme özelliği; evrensel çarpan yoktur.

Çözümlü örnek. 125000 EUR×0.00005 USD/EUR=6.25 USD/fiyat adımı.

Sınırlamalar. Faiz endeksi kotasyonu×çarpan, mevduat nominaline eşit olmak zorunda değildir.

Formül: Teminatın gerekli düzeye tamamlanması

İlgili ders: C6T4L2.

özkaynak = önceki teminat+uzlaşma kâr/zararı−masraflar; teminat tamamlama koşulu sağlandığında yatırılacak nakit = tamamlama hedefi−özkaynak

Birimler. Gereken teminat para birimi.

Varsayımlar. Başlangıç/sürdürme, çağrı tetikleyicisi ve hedef verilmiştir; gerçek modeller farklı olabilir.

Çözümlü örnek. 2500−600=1900; 600 ekleyerek 2500 seviyesine tamamlanır.

Sınırlamalar. Ek yatırılan tutar yeni zarar değildir; fiyat boşlukları, aracı kurum değişiklikleri ve takvimler önemlidir.

Formül: Opsiyon kullanım nakdi ve oluşan risk tutarı

İlgili ders: C6T4L3.

fiziki teslimatın kullanım bedeli nakdi = sözleşme sayısı×teslim edilecek birimler×kullanım fiyatı; ekonomik ödeme kesin alım/satım opsiyonu kuralını kullanır

Birimler. Para birimi ve teslim birimi.

Varsayımlar. Stil, dayanak, kullanım yükümlülüğü atanması ve uzlaşma açıktır.

Çözümlü örnek. K 60 olan, 100 birimlik iki alım opsiyonu 12000 kullanım fiyatı nakdi gerektirir.

Sınırlamalar. Kullanım pay veya teminatlı vadeli pozisyon oluşturabilir; ilk prim sınırı sonraki varlıklara uygulanmaz.

Formül: CFD net kârı ve fonlaması

İlgili ders: C6T5L1.

fiyat farkının nakdi−alış-satış farkı−komisyonlar−nominal risk tutarı×yıllık finansman oranı×gün/gün sayım paydası−diğer masraflar

Birimler. Para birimi; ondalık finansman oranı.

Varsayımlar. Referans hareketi ayrı tahsil edilen alış/satış farkını içermez; gerçek hesap koruması varsayılmaz.

Çözümlü örnek. 200−25−20−10000×8%×5/360=143.8889.

Sınırlamalar. Fiyat boşluğu zararı teminatı aşabilir; koruma kuruluş, sınıf ve sözleşmeye bağlıdır.

Formül: CDS ve TRS nakit akışı bacakları

İlgili ders: C6T5L2.

CDS nakdi = nominal risk tutarı×(1−tahsilat oranı)−ödenen prim; TRS’de toplam getiriyi alan tarafın nakdi = fiyat değişimi+gelir−finansman

Birimler. Para birimi ve açık olay/ödeme tarihleri.

Varsayımlar. Belirtilen nakit uzlaşma ve olay; yalnızca açıkça verildiyse ek tahakkuk etmiş prim yoktur.

Çözümlü örnek. 1000000×60%−5000=595000.

Sınırlamalar. Tanımlar, karşı taraf temerrüdü, teminat ve sona erme kotasyonları vazgeçilmezdir.

Formül: Belirtilen fiyat yoluna bağlı nakit

İlgili ders: C6T5L3.

Asya tipi opsiyon belirtilen ağırlıklı ortalamayı; dijital opsiyon kesin eşik/eşitlik kuralını; bariyer ve otomatik erken itfa ise belirtilen bütün gözlemleri kullanır.

Birimler. Referans para birimi/birim ve gerçek nakit tarihleri.

Varsayımlar. Yalnızca verilen özgün koşul belgeleri geçerlidir.

Çözümlü örnek. Ortalama(90, 110, 130)=110; K 100 olan 100 birim alım opsiyonu 1000 öder.

Sınırlamalar. Son fiyat tek başına yolu belirlemez; ihraççı ifası ve vade öncesi değer ayrı kalır.

Formül: Doğrusal süresiz sözleşmede fiyat ve fonlama hesabı

İlgili ders: C6T5L4.

net = baz varlık miktarı×(çıkış−giriş)−sum(sözleşmesel nominal risk tutarı×yön işaretli fonlama oranları)−ücretler

Birimler. Kotasyon para birimi; fonlama gözlem birimleri açıktır.

Varsayımlar. Pozitif fonlamayı uzun pozisyon öder; risk motorunda açık kalma ayrıca sınanır.

Çözümlü örnek. 0.4×(49000−50000)−4−20=−424.

Sınırlamalar. Değerleme, endeks ve gerçekleşme farklıdır; varsayımsal çıkış, tasfiye noktasının ötesinde olabilir.

Formül: Ters sözleşmede kripto varlık kârı ve servet

İlgili ders: C6T5L5.

kripto varlık cinsinden kâr/zarar = USD nominal risk tutarı×(1/giriş−1/çıkış); USD serveti = (kripto varlık teminatı+kripto varlık kâr/zararı−kripto varlık maliyetleri)×değerleme fiyatı

Birimler. USD/BTC fiyatları; sonuç önce BTC, sonra USD.

Varsayımlar. Belirtilen ters uzun pozisyon; kesin ücret/fonlama ve açık kalma sınırı.

Çözümlü örnek. 10000×(1/50000−1/40000)=−0.05 BTC; kalan 0.0485 BTC×40000=1940 USD.

Sınırlamalar. Kripto teminatı olumsuz yönlü riski artırır; platformdan tahsilat ve tasfiye baskın olabilir.

Formül: Ortak risk tutarında erişim yolu hesabı

İlgili ders: C6T6L1.

Her erişim yolunun, gömülü ve yatırımcıya ait maliyetler sonrasında kalan nihai baz para birimi nakdini eşleşen tarihlerde karşılaştırın.

Birimler. TRY temel nakit ve açık yabancı para birimleri.

Varsayımlar. Harbor varsayımsal koşulları; gerçek vergi dışlanmıştır.

Çözümlü örnek. A 100000/33×1.08×34−1300=109972.7273; B 3220×34−200=109280.

Sınırlamalar. Daha iyi temel senaryo, aynı yükümlülük stresinde yine başarısız olabilir.

Formül: Birleşik özkaynak ve nakit hesabı

İlgili ders: C6T6L2.

özkaynak = sum(stres altındaki varlıklar)+serbest nakit+teminat; teminat tamamlamaları nakdin yerini değiştirir; kullanılabilir nakit blokeli tutarları içermez

Birimler. Tek temel para birimi ve gereken uzlaşma varlığı.

Varsayımlar. Eşzamanlı şoklar ve her transfer yalnızca bir kez kaydedilir.

Çözümlü örnek. 340000+264000+119000+120000=843000.

Sınırlamalar. Bloke kendiliğinden nihai zarar değildir; değerleme kullanılabilir finansman değildir.

Formül: Taşınabilecek en yüksek risk tutarı

İlgili ders: C6T6L3.

taşınan risk tutarı≤(stres zarar bütçesi−sabit işlem maliyeti)/belirtilen olumsuz getiri oranı

Birimler. Para birimi cinsinden risk tutarı; ondalık senaryo zarar oranı.

Varsayımlar. Sabit maliyet ve belirtilen stres sınırı; rezerv bağımsız sınanır.

Çözümlü örnek. (25000−400)/0.25=98400.

Sınırlamalar. Seçilen şok dışında sözleşmesel azami zarar değildir; vergiler/nakit tarihleri uygulanabilirliği değiştirebilir.

Terimler sözlüğü

Tanım: Açığa satış

Ödünç menkul kıymetle uzlaşma dahil, emir anında sahip olunmayan menkul kıymetin satışı.

İlgili ders: C3T8L2. Ürün kartları: Menkul kıymet ödüncüyle yurtiçi açığa satış.

Tanım: Açık pozisyon sayısı

Pozisyon açma, ters işlem veya diğer takas işlemleri sonrasında açık kalan sözleşmeler.

İlgili ders: C3T1L3. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Ağırlıklı ortalama ömür

Bugünkü değer iskontosu olmadan anapara tutarlarıyla ağırlıklandırılmış ortalama anapara geri ödeme süresi; durasyondan farklıdır ve erken ödeme senaryosuyla değişebilir.

İlgili ders: C2T6L5. Ürün kartları: Varlığa veya ipoteğe dayalı menkul kıymetler.

Tanım: Alacakların tahsilat ve yönetim hizmetini veren taraf

İşlem koşulları kapsamında esas alacakları tahsil eden ve yöneten taraf; Nakit işlem yapmak otomatik olarak bir garanti oluşturmaz.

İlgili ders: C2T6L3. Ürün kartları: Varlığa veya ipoteğe dayalı menkul kıymetler.

Tanım: Alacak önceliği

Alacağın belirli diğer alacaklılara göre sözleşmesel veya hukuki sırası; tahsilatı garanti etmeden ödeme ve tahsilat önceliğini etkiler.

İlgili ders: C2T3L2. Ürün kartları: Yurtiçi şirket veya banka borçlanma aracı.

Tanım: Alacak sırasının geride olması

Alacağın belirtilen diğer borçların gerisine sıralanması; geçerli koşullarla öncelikli alacaklılardan önce zarar taşımasına yol açabilir.

İlgili ders: C2T3L5. Ürün kartları: Alt sıralı ve zarar karşılama özellikli borçlanma aracı.

Tanım: Alıcı hesabın kabul uygunluğu

Alıcı kurum veya hesabın aracı ve onun kısıt durumunu kabul edebilmesi.

İlgili ders: C5T7L2. Ürün kartları: Yurtiçi saklama, transfer ve yatırımcı blokajı.

Tanım: Alımda ödenen birikmiş faiz

Satın alma sırasında satıcıya ödenen tahakkuk eden kupon tazminatı; tamamen alıcının satın alma sonrasında kazandığı ek gelir değildir.

İlgili ders: C2T7L2. Ürün kartları: Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond.

Tanım: Alım opsiyonu

Belirtilen koşullarda kullanım fiyatından satın almaya veya buna bağlı nakdi ödeme almaya yönelik sözleşmesel hak.

İlgili ders: C4T1L1. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Alım-satım opsiyonu paritesi

Belirli finansman ve dağıtım varsayımları altında eşleşen Avrupa tipi alım/satım/dayanak/nakit ilişkisi.

İlgili ders: C4T2L2. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Alış-satış farkı

Belirtilen büyüklük, zaman, para birimi ve kotasyon bazında aracının yatırımcıya satış kotasyonu ile yatırımcıdan alış kotasyonu arasındaki fark.

İlgili ders: C2T3L1. Ürün kartları: Borçlanma araçları dağılımı ve işlem kaydı, Yurtiçi devlet tahvili, Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond.

Tanım: Altın sertifikası

Altınla ilgili belirli hakları temsil eden, piyasa fiyatı ve dönüştürme koşulları ayrı kontroller gerektiren bir menkul kıymet.

İlgili ders: C1T8L2. Ürün kartları: Darphane altın sertifikası.

Tanım: Alt hesap

Tanımlı işletim kuralları altında serbest veya kısıtlı kıymetleri kaydeden saklama sınıflandırması.

İlgili ders: C5T7L1. Ürün kartları: Yurtiçi saklama, transfer ve yatırımcı blokajı.

Tanım: Amerikan tipi opsiyonda yükümlülük ataması

İlgili yargı alanının sürecinde, muhtemelen vadeden önce, kullanılmış Amerikan tipi opsiyon yükümlülüğünün atanması.

İlgili ders: C6T4L3. Ürün kartları: Yabancı borsalarda vadeli işlemler ve opsiyonlar.

Tanım: Anaparanın vade sonunda tek seferde ödenmesi

Ödenmemiş tüm anaparanın erken anapara taksitleri yerine nihai bir sözleşme tarihinde geri ödenmesi.

İlgili ders: C2T1L2. Ürün kartları: Yurtiçi şirket veya banka borçlanma aracı, Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: Anapara değişimi

Belirtilen tarihlerde sözleşmesel nominal döviz tutarlarının transferi.

İlgili ders: C3T7L2. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi çapraz para swapı.

Tanım: Anapara koruması

Belirli tarihte, belirli sağlayıcı/sözleşme koşullarıyla belirli nominal tutara yönelik vaat veya ekonomik hedef.

İlgili ders: C4T8L4. Ürün kartları: Yapılandırılmış borçlanma ürünü ve anapara taahhüdü.

Tanım: Anapara taksitlendirmesi

Anaparanın son vadeden önce takvime bağlı geri ödenmesi; sözleşme öngörüyorsa sonraki kuponlarda kullanılan kalan anapara bazını azaltır.

İlgili ders: C2T1L2. Ürün kartları: Yurtiçi şirket veya banka borçlanma aracı, Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: Aracı kurumun ek teminat gereksinimi

Yayımlanan borsa tabanının ötesindeki ek veya farklı aracı kurum teminat koşulları.

İlgili ders: C6T4L2. Ürün kartları: Yabancı borsalarda vadeli işlemler ve opsiyonlar.

Tanım: Arbitrajsız fiyat sınırı

Aynılama ve üstünlük varsayımlarından çıkan fiyat sınırı; gerçek kotasyona uygulanmadan önce varsayımlar kontrol edilmelidir.

İlgili ders: C4T2L2. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Asgari serbest nakit yedeği

Belirtilen yatırım çerçevesinin koruduğu, başka yere bağlanmamış asgari erişilebilir nakit.

İlgili ders: C5T6L1. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Asli edim

Geçerli miktar ve seçim koşullarından sonra belirtilen gayrimenkulü edinmeyi sağlayan sertifika yolu.

İlgili ders: C1T8L3. Ürün kartları: Gayrimenkul proje sertifikası.

Tanım: Asya tipi opsiyon

Belirli ağırlık ve tarihlerle gözlemlerin belirtilen ortalamasını kullanan opsiyon.

İlgili ders: C6T5L3. Ürün kartları: Özel uluslararası tezgâh üstü sözleşme hakları.

Tanım: Aşamalı harcama planı

İsteğe bağlı risk almadan önce nakit kaynaklarının birden çok gelecek yükümlülüğe tarihlerle ayrılması.

İlgili ders: C5T6L1. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Aşırı korunma

Seçilen ölçüte göre dayanak riskten büyük korunma riski.

İlgili ders: C3T4L3. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Ayı alım opsiyonu fark stratejisi

Eşleşen koşullarda düşük kullanım fiyatlı kısa alım ve yüksek kullanım fiyatlı uzun alım birleşimi.

İlgili ders: C4T4L3. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Ayı satım opsiyonu fark stratejisi

Yüksek kullanım fiyatlı uzun satımla düşük kullanım fiyatlı kısa satımın eşleşmesi; sınırlı olumlu düşüş vade sonu farkı korunur.

İlgili ders: C4T4L2. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Aynılama

Belirtilen hedefi izlemek için varlıkların veya nakit akışı kurallarının kurulmasıdır. Fon, karşılaştırma ölçütünü fiziki veya sentetik olarak aynılama yoluna gidebilir; opsiyon modeli ise sözleşmesel ödemeyi yalnızca belirtilen durum ve varsayımlarda aynılar. İzleme, model, finansman ve karşı taraf hataları kalır.

İlgili ders: C1T6L1. Ürün kartları: Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF), Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Aynı gün vadeli opsiyon (0DTE)

Gerçek piyasa takvimine göre belirtilen işlem gününde vadesi dolan opsiyon; evrensel yerel gece yarısı kuralı değildir.

İlgili ders: C6T4L4. Ürün kartları: Yabancı borsalarda vadeli işlemler ve opsiyonlar.

Tanım: Aynı hak sahibinin hesapları arasındaki transfer

Geçerli usullere göre aynı doğrulanmış nihai hak sahibinin hesapları arasındaki saklama hareketi.

İlgili ders: C5T7L2. Ürün kartları: Yurtiçi saklama, transfer ve yatırımcı blokajı.

Tanım: Bacak riski

Birleşik olması planlanan pozisyonun parçalarının öngörüldüğü gibi birlikte gerçekleşmemesi, değerlenmemesi, kapanmaması, kullanılmaması veya takas olmamasından doğan risktir. Sınırlı birleşik vade sonu grafiği, geçici açık pozisyonu veya fonlama ihtiyacını önlemez.

İlgili ders: C3T5L1. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması, Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Backwardation: ters vadeli fiyat yapısı

Belirtilen karşılaştırmada uzak vadeli kotasyonun daha yakın vadeli kotasyondan düşük olması.

İlgili ders: C3T3L3. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Bariyer

Belirtilen gözlem koşulu oluşunca hakkı değiştiren veya sona erdiren referans seviyesi.

İlgili ders: C4T8L2. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu sertifikası.

Tanım: Başabaş noktası

Belirtilen zaman ve maliyet varsayımları altında yatırımcının net sonucunu sıfır yapan fiyat veya koşul.

İlgili ders: C4T1L2. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Başlangıç nominaline bağlı anapara tabanı

İlk nominale bağlı, belirtilen vade sonu asgarisi; alış maliyetine veya ara fiyata eşit olmak zorunda değildir.

İlgili ders: C6T3L1. Ürün kartları: Yabancı doğrudan borçlanma aracı ve tahvil fonu yolları.

Tanım: Başvuru ve rücu hakkı

Ödeme aksaması sonrasında alacağı karşılamak için başvurulabilecek belgeli varlıklar, tüzel kişiler ve icra hakları; sınırlı rücu bu tahsilat yollarını kısıtlar.

İlgili ders: C2T6L1. Ürün kartları: Kira sertifikası.

Tanım: Baz

Belirtilen spot ve vadeli fiyatlar arasındaki farktır. Bu müfredatın Sınıf 3 örneklerinde spot eksi vadeli kullanılır: baz = S − F. Araçları, tarihi ve işaret kuralını belirtin. Bazın daralması, işlem yapılabilir risksiz kârla aynı şey değildir.

İlgili ders: C3T3L4. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Baz para birimi

Yatırımcı karşılaştırmasında serveti, getiriyi veya yükümlülüğü ölçmek için kullanılan raporlama para birimidir. Döviz kotasyonunda ise bir biriminin fiyatı karşıt para birimiyle gösterilen paradır; örneğin USD başına TRY kotasyonunda USD. Hangi anlamın kullanıldığını belirtin. Raporlama para birimi, ihraç para birimi ve ekonomik kur riski birbirinden farklı olabilir.

İlgili ders: C2T5L1. Ürün kartları: Kira sertifikası, Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond, VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Baz puan

Bir yüzde puanının yüzde biri; ondalık oranla 0.0001 değerine eşittir. 100 baz puan bir yüzde puanına eşittir.

İlgili ders: C2T4L2. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili, Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond.

Tanım: Baz riski

Gerçek riskin ve korunma referans fiyatlarının varsayıldığı gibi birlikte değişmemesi riski.

İlgili ders: C3T5L4. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: BEFAS

Emeklilik çerçevesinde sunulan diğer şirket fonlarını destekleyen emeklilik fonu işlem platformu.

İlgili ders: C1T7L4. Ürün kartları: BES ve BEFAS kapsamında emeklilik fonu.

Tanım: Beklenen anapara ödemesinin uzaması riski

Beklenen anapara nakdinin öngörülenden geç gelmesi riskidir. Yeniden finansman veya erken ödeme yavaşladığında fonlama süresi ve piyasa duyarlılığı uzayabilir. Bilinen nihai sözleşme vadesinden ayrıdır ve olumsuz koşullarda erken satışa zorlayabilir.

İlgili ders: C2T6L5. Ürün kartları: Varlığa veya ipoteğe dayalı menkul kıymetler, Yabancı doğrudan borçlanma aracı ve tahvil fonu yolları.

Tanım: Beklenen kuyruk zararı

Belirtilen tahmin yöntemi ve veri kümesinde tanımlı kuyruktaki ortalama zarar.

İlgili ders: C5T2L3. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: BES

Türkiye'deki bireysel emeklilik sistemi; yatırım fonları, sistemin hesap ve hak kazanma kuralları içinde yer alır.

İlgili ders: C1T7L4. Ürün kartları: BES ve BEFAS kapsamında emeklilik fonu.

Tanım: Beta

Belirli örneklemde portföy getirisinin belirtilen piyasa endeksine tahmini duyarlılığı.

İlgili ders: C3T4L1. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Beyan

Gelirin uygulanabilir beyanname kurallarına göre bildirilmesi; beyan borcu ve nihai vergi borcu, kaynağında vergi kesilip kesilmediğinden ayrıdır.

İlgili ders: C2T7L3. Ürün kartları: Borçlanma araçları dağılımı ve işlem kaydı.

Tanım: Bileşikleşme

Daha sonraki getiriler, elde tutulan kazançlar da dahil olmak üzere önceki değere uygulandığında elde edilen büyüme.

İlgili ders: C1T1L3. Ürün kartları: Banka mevduatı, Standart yatırım fonu.

Tanım: Binom modeli

Koşullu nakit akışlarını değerlemek için belirtilen yukarı/aşağı senaryoları ve finansmanı kullanan adımlı model.

İlgili ders: C4T2L3. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Birikimli getiri

Gelir uygulaması açıkça tanımlanmış olarak, belirli bir dönemdeki toplam büyüme.

İlgili ders: C1T5L2. Ürün kartları: Standart yatırım fonu.

Tanım: Birikmeyen kupon

Şartlar uyarınca geçerli bir şekilde iptal edildiğinde, daha sonraki bir ödeme yükümlülüğü olarak otomatik olarak birikmeyen bir kupon.

İlgili ders: C2T5L5. Ürün kartları: İhraççının erken itfa hakkı bulunan borçlanma aracı, Alt sıralı ve zarar karşılama özellikli borçlanma aracı.

Tanım: Birikmiş faiz

Menkul kıymetin faiz tahakkuku ve hak sahipliği kuralları altında ilgili kupon tarihinden beri biriken faizdir. Temiz kotasyonla aynı birimde ve aynı takas tarihi için ifade edilmelidir.

İlgili ders: C2T1L4. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili, Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond.

Tanım: Birincil piyasa

İhraççının, mevcut varlıkların daha sonraki transferlerinden farklı olarak, menkul kıymetler yarattığı ve fon topladığı ihraç süreci.

İlgili ders: C2T3L1. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: Black-Scholes modeli

Belirtilen fiyat süreci, oynaklık, faiz, süre ve dağıtım varsayımları altında koşullu Avrupa tipi opsiyon değerleme çerçevesi.

İlgili ders: C4T2L4. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Boğa alım opsiyonu fark stratejisi

Düşük kullanım fiyatlı uzun alımla yüksek kullanım fiyatlı kısa alımın eşleşmesi; sınırlı olumlu yükseliş vade sonu farkı korunur.

İlgili ders: C4T4L2. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Boğa satım opsiyonu fark stratejisi

Eşleşen koşullarda yüksek kullanım fiyatlı kısa satım ve düşük kullanım fiyatlı uzun satım birleşimi.

İlgili ders: C4T4L3. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Bonus sertifikası

Bonus ödemesi bariyer veya diğer koşullara bağlı belirli koşullu ihraç; bonus kendiliğinden koşulsuz faiz değildir.

İlgili ders: C4T8L3. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu sertifikası.

Tanım: Borçlanma araçları fonu

Yatırım politikası uyarınca borçlanma aracı pozisyonu sağlayan, her pay sahibine vadede sabit tutar vaat etmeyen fon.

İlgili ders: C1T4L2. Ürün kartları: Borçlanma araçları fonu.

Tanım: Borçlanma sözleşmesinin koruyucu hükmü

Tanımlanmış testler, izin verilen ayarlamalar ve çözüm yolları içeren sözleşmeye dayalı bir taahhüt veya kısıtlama; Oran etiketi tek başına uyumluluğu belirlemez.

İlgili ders: C2T3L2. Ürün kartları: Yurtiçi şirket veya banka borçlanma aracı.

Tanım: Borsada işlem gören borçlanma aracı

Referans formülüne bağlı, ihraççı kredi riski taşıyan, borsada işlem gören ihraççı borç alacağı.

İlgili ders: C6T2L3. Ürün kartları: ETN ve borsada işlem gören ürün yapılarının karşılaştırılması.

Tanım: Brüte iblağ

İstisnalarına bağlı olarak belirli stopajlar nedeniyle bazı ödemeleri artıran ihraca özel taahhüt; yatırımcının kendi vergi borcunu kaldırmaz.

İlgili ders: C2T5L2. Ürün kartları: Alt sıralı ve zarar karşılama özellikli borçlanma aracı, Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond.

Tanım: Brüt getiri

Açıkça tanımlanmış kesinti grubundan önceki getiri.

İlgili ders: C1T1L4. Ürün kartları: Banka mevduatı, Standart yatırım fonu.

Tanım: Bugünkü değer

Para birimi, zaman ve faiz kuralları açıkça belirtilerek, belirli iskonto katsayısıyla bugüne çevrilen gelecek ödeme.

İlgili ders: C2T2L1. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: BYF

Borsada pay alım satımı ve belirli pay oluşturma/geri alım mekanizması bulunan yurt içi fon.

İlgili ders: C1T6L1. Ürün kartları: Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF).

Tanım: Cari getiri

Yıllık kuponun belirtilen cari tahvil fiyatına bölünmesiyle; itfa kazanç/kayıplarını göz ardı eder ve gerçekleşen bir toplam getiri tahmini değildir.

İlgili ders: C2T2L2. Ürün kartları: Yurtiçi şirket veya banka borçlanma aracı.

Tanım: CFD

Dayanak varlıkta doğrudan mülkiyet olmadan referans fiyat farkını ödeyen iki taraflı sözleşme.

İlgili ders: C5T1L1. Ürün kartları: Türkiye'de yetkili kurum üzerinden CFD erişimi.

Tanım: CFD'de uygulanacak hukuki yetki alanı

Grubun marka ülkesi yerine, sözleşme tarafı CFD kuruluşuna ve müşterisine uygulanan gerçek hukuk çerçevesi.

İlgili ders: C6T5L1. Ürün kartları: Özel uluslararası tezgâh üstü sözleşme hakları.

Tanım: Çanak stratejisi

Eşleşen vadede düşük kullanım fiyatlı satım ve yüksek kullanım fiyatlı alım; işaretli yön hareket riskini belirler.

İlgili ders: C4T6L1. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Çapraz fark stratejisi

Hem kullanım fiyatı hem vadesi farklı opsiyonların birleşimi.

İlgili ders: C4T6L3. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Çapraz korunma

Gerçek riskten farklı bir referans kullanan korunma.

İlgili ders: C3T5L3. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Çapraz para birimi bazı

Fonlama değişimlerinde basit iki dövizli faiz karşılaştırmasının ötesindeki fiyatlama bileşeni.

İlgili ders: C3T7L5. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi tek para birimli faiz swapı.

Tanım: Çapraz para swapı

Anapara değişimlerini de içerebilen, farklı para birimlerinde nakit akışlarını değiştiren sözleşme.

İlgili ders: C3T7L1. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi döviz swapı.

Tanım: Çapraz temerrüt

Eşik, istisna ve hukuki sonuçlarına bağlı olarak diğer borçlardaki belirli aksamaları bu menkul kıymetin temerrüt hükümlerine bağlayan sözleşme maddesi.

İlgili ders: C2T5L2. Ürün kartları: Alt sıralı ve zarar karşılama özellikli borçlanma aracı, Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond.

Tanım: Çekilebilir nakit

Uzlaşma, blokeler, dönüşüm ve hesap kısıtlarından sonra dış ödemede gerçekten kullanılabilir nakit.

İlgili ders: C6T1L3. Ürün kartları: Uluslararası hesap ve saklama yolu.

Tanım: Çıkışın kısıtlandığı süre

Normal para çekme veya transferin kısıtlandığı bir sözleşme dönemi.

İlgili ders: C1T7L2. Ürün kartları: Serbest fon, Standart yatırım fonu, BES ve BEFAS kapsamında emeklilik fonu, Gayrimenkul yatırım fonu (GYF), Girişim sermayesi yatırım fonu.

Tanım: Çift para birimli ürün

Belirtilen dönüşüm tetikleyicisinde yatırım ve geri ödeme para birimleri farklılaşabilen koşullu yapı.

İlgili ders: C4T8L5. Ürün kartları: Çift para birimli ve getiri artırımı amaçlı yapı.

Tanım: Dağıtım

Bir aracın kuralları kapsamında yatırımcılara iade edilen nakit veya varlıklar.

İlgili ders: C1T7L3. Ürün kartları: Girişim sermayesi yatırım fonu.

Tanım: Dağıtımın yerine geçen telafi ödemesi

Ödünç menkul kıymetten doğan dağıtım hakkının yerine geçen sözleşmesel ödeme.

İlgili ders: C3T8L3. Ürün kartları: Menkul kıymet ödüncüyle yurtiçi açığa satış.

Tanım: Dağıtım düzeltmesi

Dayanak ihraççının dağıtımını yansıtan sözleşmesel nakit kalemi, fiyat veya miktar düzeltmesi ya da ikame ödemedir. Uygulanacak türev veya ödünç sözleşmesini ve hak sahipliği tarihini belirleyin. Düzeltme, adi pay sahipliği hakları yaratmaz.

İlgili ders: C3T4L2. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması, Türkiye'de yetkili kurum üzerinden CFD erişimi.

Tanım: Daha erken vade sonu

Çok ufuklu pozisyonda daha erken vade sonu; yalnızca o tarihte biten bacakları sonuçlandırır.

İlgili ders: C4T6L3. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Değerleme

Belirtilen girdiler ve metodoloji kapsamında bir varlık veya portföy değerinin atanması süreci.

İlgili ders: C1T3L2. Ürün kartları: Standart yatırım fonu.

Tanım: Değerleme fiyatı

Platform/hesap risk motorunun kullandığı, endeksten ve gerçek gerçekleşmeden farklı olabilen değerleme girdisi.

İlgili ders: C6T5L4. Ürün kartları: Kriptoda süresiz ve ters sözleşmeler.

Tanım: Değer artış kazancı

İlgili edinim bazına göre ölçülen satış veya itfa kazancı; hukuken vergilendirilen tutar basit ekonomik fiyat değişiminden farklı olabilir.

İlgili ders: C2T7L2. Ürün kartları: Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond.

Tanım: Delta

Diğer girdiler sabitken opsiyon değerinin dayanak fiyatına karşı yerel model duyarlılığıdır. Sözleşme miktarı ve fiyat çarpanı, birim başına deltayı dayanak risk tutarına çevirir. Zamanla değişir; kesin kullanım olasılığı değildir.

İlgili ders: C4T3L1. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Delta korunması

Mevcut birinci dereceden dayanak duyarlılığını dengeleyip diğer riskleri ve sonraki delta değişimini bırakan pozisyon.

İlgili ders: C4T3L1. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Demir kondor stratejisi

Bir satım dikeyi ve bir alım dikeyi; ad yerine uzun/kısa yön ve net prim ödemesi/girişi belirtilmelidir.

İlgili ders: C4T6L2. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Denetim izi

Hesapları ilk işlemlere, ekstrelere ve kaynak sürümlerine bağlayan izlenebilir kayıt.

İlgili ders: C5T3L4. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Dışarıdan sermaye katkısı

Yatırımcının hesaba aktardığı nakit; işlem kârı değildir.

İlgili ders: C3T2L2. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Dijital opsiyon

Kesin koşul sağlandığında belirtilen sabit tutarı veya varlığı ödeyen hak; eşitlik ve uzlaşma kuralları önemlidir.

İlgili ders: C6T5L3. Ürün kartları: Özel uluslararası tezgâh üstü sözleşme hakları.

Tanım: Dilim

Belirli ödeme önceliğine, desteğe ve zarara maruz kalma riskine sahip bir finansman yapısı içindeki bir alacak sınıfı.

İlgili ders: C2T6L3. Ürün kartları: Varlığa veya ipoteğe dayalı menkul kıymetler.

Tanım: Dinamik korunma

Risk değiştikçe zaman içinde değiştirilen, tekrarlanan işlem, nakit ve izleme gerektiren korunma.

İlgili ders: C4T3L5. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Doğrudan mülkiyet

Yatırım yapan yapıdaki pay yerine belirtilen dayanak menkul kıymetin doğrudan tutulması.

İlgili ders: C1T6L4. Ürün kartları: Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF), Standart yatırım fonu, Adi pay ve doğrudan hisse senedi yatırımı.

Tanım: Doğrusal risk tutarı

Belirtilen kuralla değişimi ilgili fiyat değişimine orantılı olan ödeme biçimi.

İlgili ders: C4T4L1. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Dönüşüm hakkı

Belirtilen koşullarla menkul kıymeti belirli varlıklara dönüştürmeyi sağlayan sözleşmesel hak.

İlgili ders: C1T8L2. Ürün kartları: Darphane altın sertifikası.

Tanım: Dönüşüm oranı

Varant/sertifika ile dayanak birimleri arasındaki yönü açık ilişki; ters verilen oranlar ortaklaştırılmalıdır.

İlgili ders: C4T7L1. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu varantı.

Tanım: Döviz alış-satış farkı

İlgili gerçekleşebilir döviz alış/satış koşulları ile belirtilen referans arasındaki fark; gömülü fark iki kez sayılmamalıdır.

İlgili ders: C6T1L3. Ürün kartları: Uluslararası hesap ve saklama yolu.

Tanım: Döviz dönüşümü

Nakit tutarının kesin sözleşmesel veya işlem yapılabilir kur ve tarihte para birimleri arasında çevrilmesi.

İlgili ders: C4T7L2. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu varantı.

Tanım: Döviz swapı

Kararlaştırılmış yakın tarihli döviz değişimi ve ters yönlü uzak tarihli değişim.

İlgili ders: C3T7L1. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi döviz swapı.

Tanım: Döviz yükümlülüğü

Yabancı para biriminde belirtilen tutarı ödeme yükümlülüğü.

İlgili ders: C3T4L3. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Durasyon

Tanımı belirtilmiş bir nakit akışı zamanlaması veya getiri duyarlılığı ölçüsüdür. Macaulay durasyonu, nakit akışı zamanlarının bugünkü değerle ağırlıklandırılmış ortalamasıdır. Düzeltilmiş durasyon ise eşleşen getiri kuralındaki küçük bir değişimin yaklaşık oransal fiyat etkisini ölçer.

İlgili ders: C2T4L1. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili, Borçlanma araçları fonu.

Tanım: Düzeltilmiş durasyon

Belirtilen nakit takviminde küçük ondalık getiri oranı değişimine oransal fiyat tepkisini tahmin etmek üzere getiri oranı yöntemine göre düzeltilmiş durasyon.

İlgili ders: C2T4L1. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: Düzeltme katsayısı

Şirket işlemi sonrasında karşılaştırılabilirliği koruyan belgeli miktar veya fiyat değişimi.

İlgili ders: C5T5L1. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Düzenleyici kayıt

Belirli kuruluşun bir otorite nezdindeki kayıtlı statüsü ve izinleri; yatırımın niteliği veya evrensel koruma garantisi değildir.

İlgili ders: C6T1L2. Ürün kartları: Uluslararası hesap ve saklama yolu.

Tanım: DV01

Bir baz puanın para değeridir; genel kullanımda pozisyonun 0.0001 getiri değişimine karşı para tutarı duyarlılığını gösterir. Bu müfredatta standart uzun sabit faizli borçlanma aracı için, getirinin bir baz puan yükselmesinden doğan zarar büyüklüğü pozitif verilir; aynı yükselişin işaretli fiyat değişimi negatiftir. Para birimini ve işaret kuralını belirtin.

İlgili ders: C2T4L2. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: DV01 korunması sonrası kalan risk

Seçilen sözleşme başına faiz duyarlılığı eşleştirildikten sonra kalan portföy duyarlılığı.

İlgili ders: C3T4L5. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Edinim grubu

Daha sonraki kayıtlar ve vergi analizi açısından anlamlı, aynı belgeli tarihte ve maliyet esasıyla edinilmiş birimler.

İlgili ders: C5T3L3. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Efektif durasyon

İlgili nakit akışının veya opsiyon davranışının değişmesine izin veren yukarı/aşağı fiyatları kullanan senaryo bazlı hassasiyet; model varsayımları ve şok büyüklüğü açıklanmalıdır.

İlgili ders: C2T4L3. Ürün kartları: İhraççının erken itfa hakkı bulunan borçlanma aracı.

Tanım: Eğrilik

Girdi değiştikçe duyarlılık veya değerin doğrusal olmayan değişimi; opsiyonlarda yerel olarak gamma ile açıklanır.

İlgili ders: C4T3L2. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Ekonomik kur kazancı

Belirtilen raporlama kuralına göre kur hareketinden doğan baz para birimi değişimi.

İlgili ders: C5T3L4. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Ekonomik risk üstlenimi

Hukuki biçimden ayrı olarak piyasa veya olay değişimlerine duyarlılık.

İlgili ders: C1T1L1. Ürün kartları: Banka mevduatı, Standart yatırım fonu, Adi pay ve doğrudan hisse senedi yatırımı.

Tanım: Ekspertiz

Kesin bir satış teklifi değil, belirtilen mülk yöntemleri ve varsayımları altında yapılan bir değerleme tahmini.

İlgili ders: C1T7L2. Ürün kartları: Gayrimenkul yatırım fonu (GYF).

Tanım: Elde bulundurma faydası getirisi

Kullanılabilir fiziki stokun sağladığı, nakit ödeme olması gerekmeyen ekonomik fayda.

İlgili ders: C3T3L3. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Elektrik tüketiminin saatlik dağılımı

Baz yük referansından farklı olabilen, elektrik tüketiminin saatlere dağılımı.

İlgili ders: C3T4L4. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Emrin gerçekleşmesi

Emirden veya gösterge kotasyondan farklı olarak teyit edilmiş gerçekleşen miktar ve fiyat.

İlgili ders: C5T5L2. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Emtia riski

Fiziki varlıklar veya belirli finansal haklar yoluyla emtia fiyatına ekonomik duyarlılık.

İlgili ders: C1T4L3. Ürün kartları: Yabancı varlıklara yatırım yapan yurtiçi fon, Kıymetli maden fonu.

Tanım: Emtia yatırımının hukuki ürün yapısı

Emtia riskini sağlayan fon, borç, fiziki hak veya türev yapısı.

İlgili ders: C6T2L3. Ürün kartları: ETN ve borsada işlem gören ürün yapılarının karşılaştırılması.

Tanım: Endeksleme gecikmesi

Mevcut endeksli ödemelerin hesaplanmasında, genellikle yayın ve sözleşmeye bağlı zamanlama kurallarını yansıtan daha önceki bir referans endeksi gözleminin kullanılması.

İlgili ders: C2T3L4. Ürün kartları: Enflasyona endeksli borçlanma aracı.

Tanım: Endeksli anapara

Tahvilin kesin koşullarındaki endeks ve gecikmeye göre ayarlanan anapara.

İlgili ders: C6T3L1. Ürün kartları: Yabancı doğrudan borçlanma aracı ve tahvil fonu yolları.

Tanım: En büyük zirveden değer kaybı

Belirli bir değer serisinde ve pencerede gözlemlenen en büyük tepeden dip noktaya düşüş.

İlgili ders: C1T5L3. Ürün kartları: Standart yatırım fonu.

Tanım: Erişim koşullarına uygunluk

Bir yatırımcının bir ürüne erişmek için yerine getirmesi gereken yasal ve sözleşmeye bağlı koşullar.

İlgili ders: C1T7L5. Ürün kartları: Serbest fon, Standart yatırım fonu, BES ve BEFAS kapsamında emeklilik fonu, Gayrimenkul yatırım fonu (GYF), Girişim sermayesi yatırım fonu.

Tanım: Erişim yollarının karşılaştırılması

Ekonomik risk, hukuki hak, tam maliyet ve kullanılabilir nakit tarihlerinin eşleştirilmiş karşılaştırması.

İlgili ders: C6T6L1. Ürün kartları: Bütünleşik ürün ve korunma kararı kaydı.

Tanım: Erken anapara ödemesi

Borçlunun veya sözleşmenin hakları çerçevesinde, anaparanın öngörülen ya da planlanan nakit tarihinden önce geri dönmesidir. Gelecekteki faizleri ve yeniden yatırım ihtiyacını değiştirir. Varsayılan ödeme planı ile varsa tazminat veya cezalar belirtilmelidir.

İlgili ders: C2T6L5. Ürün kartları: Varlığa veya ipoteğe dayalı menkul kıymetler, Yabancı doğrudan borçlanma aracı ve tahvil fonu yolları.

Tanım: Erken çıkış

Vadeden önce, verilen işlem yapılabilir kotasyon veya belgelenmiş formülle yapılan satış ya da sözleşmenin sona ermesi; anaparanın altında olabilir.

İlgili ders: C4T8L4. Ürün kartları: Yapılandırılmış borçlanma ürünü ve anapara taahhüdü.

Tanım: Erken itfa riski

İhraççının izin verilen erken itfa hakkını kullanması, gelecekteki beklenen kuponları sona erdirmesi ve potansiyel olarak daha düşük oranlarda yeniden yatırım gerektirmesi riski.

İlgili ders: C2T2L4. Ürün kartları: İhraççının erken itfa hakkı bulunan borçlanma aracı.

Tanım: ETF üzerinde fiziki teslimatlı opsiyon

Uzlaşmasında belirtilen ETF teslimatı ile kullanım fiyatı nakdinin değiştirildiği opsiyon.

İlgili ders: C6T4L3. Ürün kartları: Yabancı borsalarda vadeli işlemler ve opsiyonlar.

Tanım: Etkin kaldıraç

Dayanağa karşı yerel yüzdesel fiyat duyarlılığı; genellikle nominal kaldıraç çarpı açıkça ortaklaştırılmış opsiyon deltası.

İlgili ders: C4T7L3. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu varantı.

Tanım: Eurobond

Uluslararası piyasalara konulan bir borç ihracı; etiket, EUR cinsini veya Avrupalı bir ihraççıyı gerektirmez.

İlgili ders: C2T5L1. Ürün kartları: Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond.

Tanım: Faaliyet yetkisi

Belirli tüzel kişi, hizmet ve kapsam için güncel durumuna tabi düzenleyici kurum yetkisi.

İlgili ders: C5T1L4. Ürün kartları: Türkiye'de yetkili kurum üzerinden CFD erişimi.

Tanım: Faiz riski

Gerekli piyasa oranlarının değişmesinin, nakit akışlarının bugünkü değerini veya yeniden yatırım sonucunu değiştirmesi riski; Vade vaadi erken satış fiyatını istikrara kavuşturmaz.

İlgili ders: C2T2L5. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: Faiz swapı

Tek para biriminde referans nominal tutar üzerinden faize bağlı ödemelerin değiştirilmesi.

İlgili ders: C3T7L3. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi tek para birimli faiz swapı.

Tanım: Faiz veya oran kotasyonu

Doğrudan nakit tahvil fiyatı yerine oranı, iskonto esaslı getiriyi veya faizle ilişkili dönüştürülmüş endeksi gösteren sayıdır. Ölçeği, yönü, gün sayımı ve fiyat adımının nakde dönüşümü belirlenmelidir. Aynı sayısal hareket farklı kurallarda farklı ekonomik işaret taşıyabilir.

İlgili ders: C3T4L5. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması, Yabancı borsalarda vadeli işlemler ve opsiyonlar.

Tanım: Fiyat çarpanı

Kotasyondaki fiyatı veya fiyat değişimini dayanak risk tutarına ya da uzlaşma nakdine çeviren sözleşmesel katsayıdır. Birimleri ve varsa düzeltmeleri kaydedin. Sözleşme aileleri arasında benzetmeyle kopyalamayın.

İlgili ders: C3T1L1. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması, Nakdi uzlaşmalı VİOP endeks vadeli işlemi.

Tanım: Fiyat endeksi

Nakit dağıtımları yeniden yatırmadan bileşen fiyatlarını ölçen endeks.

İlgili ders: C3T3L1. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Fiyat kayması

Gerçekleşme fiyatı ile açıkça seçilmiş referans fiyat arasındaki fark.

İlgili ders: C3T1L3. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Fiyat tarama aralığı

Portföy teminat çerçevesinde senaryo fiyat hareketi girdisi.

İlgili ders: C3T2L3. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Fiyat veya fon değerine yansımış gider

Raporlanan pay değeri veya getiride zaten tahakkuk etmiş ve tekrar düşülmeyen gider.

İlgili ders: C5T3L1. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Fiyat veya getiri farkı

Belirtilen iki fiyat veya getiri arasındaki farktır. İki bileşen, birim, tarih ve işaret belirtilir: satış eksi alış kotasyonu işlem maliyeti farkıdır; ihraççı getirisi eksi seçilen karşılaştırma getirisi ise kredi veya getiri marjıdır. Farklı sürtünme ve riskleri ölçerler.

İlgili ders: C1T6L3. Ürün kartları: Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF).

Tanım: Fiyat yoluna bağımlılık

Yalnızca son referans düzeyi yerine ara gözlemlere veya getirilere bağlılık.

İlgili ders: C6T2L4. Ürün kartları: Uluslararası ETF ve pay sınıfı üzerinden erişim.

Tanım: Fiyat yolu gözlemi

Koşullu nakdi yeniden kurmak için gereken, sözleşmesel önemde ara sabitleme veya izleme olayı.

İlgili ders: C6T5L3. Ürün kartları: Özel uluslararası tezgâh üstü sözleşme hakları.

Tanım: Fiziki aynılama

Fon politikası uyarınca ölçüt riskinin portföyün tamamı veya örneklemi elde tutularak edinilmesi.

İlgili ders: C6T2L1. Ürün kartları: Uluslararası ETF ve pay sınıfı üzerinden erişim.

Tanım: Fiziki emtia teslimatı

Yalnızca finansal fiyat farkı yerine, belirtilen kalite, yer ve tarihte mal teslimiyle uzlaşma.

İlgili ders: C6T4L1. Ürün kartları: Yabancı borsalarda vadeli işlemler ve opsiyonlar.

Tanım: Fiziki teslimat

Belirtilen varlığın veya döviz anaparasının, sözleşmesel nakit ödemesiyle birlikte devredilerek uzlaşılmasıdır. Yalnızca değer farkının nakden ödenmesinden farklı stok, mülkiyet, zamanlama veya kullanım bedeli fonlama ihtiyaçları yaratır.

İlgili ders: C3T1L4. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması, Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Fonlamanın fırsat maliyeti

Belirtilen karşılaştırmada bağlanan sermayeye atanan maliyet veya vazgeçilen getiri.

İlgili ders: C5T1L5. Ürün kartları: Türkiye'de yetkili kurum üzerinden CFD erişimi.

Tanım: Fonlama oranı

İşareti, tabanı, zamanı ve uzlaşma varlığı tanımlanması gereken, sözleşmeye özgü dönemsel/sürekli transfer oranı.

İlgili ders: C6T5L4. Ürün kartları: Kriptoda süresiz ve ters sözleşmeler.

Tanım: Fonlama riski

Yükümlülük vadesinde nakdin bulunamaması veya aktarılamaması riski.

İlgili ders: C3T2L5. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Fonun hukuki yerleşim yeri

Fonun hukuki yargı alanı; kotasyon piyasası, işlem para birimi ve varlıklarından farklıdır.

İlgili ders: C6T2L1. Ürün kartları: Uluslararası ETF ve pay sınıfı üzerinden erişim.

Tanım: Fon payının fona iadesi

Fonun belgelendirilmiş talimatı, değerleme ve ödeme süreci kapsamında fon birimlerinin iade edilmesi; bireysel bir tahvilin vade itfasından farklıdır.

İlgili ders: C2T5L6. Ürün kartları: Yurtiçi Eurobond fonu üzerinden erişim, Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond.

Tanım: Fon payının fona iadesi

Ortaya çıkan nakit veya varlıklar karşılığında fon katılma paylarının aracın kurallarına göre iade edilmesi.

İlgili ders: C1T2L3. Ürün kartları: Banka mevduatı, Para piyasası fonu, Katılım hesabı, Repo ve ters repo ile nakit değerlendirme.

Tanım: Fon payı iadelerinde miktar sınırı

Bir işlem olayında çekilebilecek miktarın belirtilen sınırı; kalanı yatırım riski altında ve ertelenmiş bırakır.

İlgili ders: C1T7L1. Ürün kartları: Serbest fon.

Tanım: Fon sepeti fonu

Diğer fon paylarına yatırım yapan; alt portföylere kadar inilerek pozisyon ve maliyet analizi gerektiren fon yapısı.

İlgili ders: C1T4L4. Ürün kartları: Fon sepeti fonu, Karma veya değişken fon, Tematik fon.

Tanım: Forward puanları

Açıkça belirtilmiş kotasyon ölçeğinde spot kura uygulanan işaretli düzeltme.

İlgili ders: C3T6L1. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş fiziki teslimatlı yurtiçi döviz forwardı.

Tanım: Gama

Belirtilen dayanak fiyat birimi başına, dayanak değiştikçe deltada oluşan yerel değişim.

İlgili ders: C4T3L2. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Garanti

Adı belirtilen sağlayıcının, tutarı, tarihleri, istisnaları, başvuru hakları ve kredi gücüyle sınırlı olarak belirli ödeme veya sonuçları destekleyen icra edilebilir yükümlülüğüdür. Varlık ayrılığı, teminat, koruma hedefi ve pazarlama etiketi tek başına bu yükümlülüğü yaratmaz.

İlgili ders: C1T3L5. Ürün kartları: Garantili fon, Standart yatırım fonu, Koruma amaçlı fon, Alt sıralı ve zarar karşılama özellikli borçlanma aracı, Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond, Yapılandırılmış borçlanma ürünü ve anapara taahhüdü.

Tanım: Garantör

Belirli garantiden, koşulları ve kredi riskiyle birlikte hukuken sorumlu sağlayıcı.

İlgili ders: C1T4L6. Ürün kartları: Garantili fon, Koruma amaçlı fon.

Tanım: Gayrimenkul yatırım fonu

Açıklanan portföyü, kendi erişim ve çıkış koşullarına sahip, izin verilen mülk risklerine odaklanan bir fon.

İlgili ders: C1T7L2. Ürün kartları: Gayrimenkul yatırım fonu (GYF).

Tanım: Gayrimenkul yatırım ortaklığı

Gayrimenkul yatırım ortaklığı veya karşılık gelen hukuki yapı; ihraççısı, varlıkları, finansmanı ve yatırımcı hakları yerel inceleme gerektirir.

İlgili ders: C6T2L3. Ürün kartları: ETN ve borsada işlem gören ürün yapılarının karşılaştırılması.

Tanım: Gecelik endeks swapı

Sabit bacağı kararlaştırılmış gecelik endeks tahakkukuyla değiştiren swap.

İlgili ders: C3T7L4. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi TLREF gecelik endeks swapı.

Tanım: Geçici teminatsız pozisyon riski

Gerçekleşme, yükümlülük ataması veya vade sıralamasında amaçlanan korumadan yoksun kalan gerçek kısa yükümlülük.

İlgili ders: C4T6L5. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Geçmiş yüksek getirinin peşinden gitme

Mevcut uygunluk veya değerlemeyi belirlemeden, esas olarak yakın zamanda elde edilen kazanımlar nedeniyle bir yatırımın seçilmesi.

İlgili ders: C1T5L5. Ürün kartları: Fon sepeti fonu, Standart yatırım fonu.

Tanım: Geleceğe bakış yanlılığı

Geçmiş karar anında erişilemeyen bilgiyi kullanmak.

İlgili ders: C5T5L3. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Geliri biriktiren pay sınıfı

Geliri fonda tutan pay sınıfı; tek başına yatırımcıya vergi istisnası veya erteleme sağlamaz.

İlgili ders: C6T2L2. Ürün kartları: Uluslararası ETF ve pay sınıfı üzerinden erişim.

Tanım: Gelir dağıtan pay sınıfı

Belirtilen geliri nakit ödeyen pay sınıfı; toplam getiri karşılaştırmasında ödeme son değere eklenmelidir.

İlgili ders: C6T2L2. Ürün kartları: Uluslararası ETF ve pay sınıfı üzerinden erişim.

Tanım: Gelişen piyasa borçlanma araçları

Farklı devlet/şirket ve yerel/yabancı para alacaklarını içeren geniş grup; tek bir risk derecesi değildir.

İlgili ders: C6T3L2. Ürün kartları: Yabancı doğrudan borçlanma aracı ve tahvil fonu yolları.

Tanım: Gerçekleşen işlem fiyatı

Kotasyon veya değerleme fiyatından farklı olarak emir için gerçekten oluşan fiyat.

İlgili ders: C1T6L4. Ürün kartları: Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF), Standart yatırım fonu, Adi pay ve doğrudan hisse senedi yatırımı.

Tanım: Gerçekleşmiş kâr

Belirtilen kayıt ve vergi kapsamı içinde tamamlanmış nakit akışları ve kapanmış yükümlülüklerin net sonucu.

İlgili ders: C4T5L4. Ürün kartları: Portföyde gelir ve koruma amaçlı opsiyon stratejileri.

Tanım: Geri ödeme para birimi

Yükümlülük kapsamında fiilen teslim edilen para birimi; yatırımcının yükümlülüğünden veya ilk yatırım para biriminden farklı olabilir.

İlgili ders: C4T8L5. Ürün kartları: Çift para birimli ve getiri artırımı amaçlı yapı.

Tanım: Getiri artırımı

Bedelsiz getiri artışı yerine başka koşullu riski kabul ederek veya haktan vazgeçerek sağlanan ilave belirtilmiş gelir.

İlgili ders: C4T8L5. Ürün kartları: Çift para birimli ve getiri artırımı amaçlı yapı.

Tanım: Getiri eğrisi

Tutarlı para birimi, ihraççı/kredi ve kotasyon yöntemiyle belirli getiri oranlarının tarihli vade yapısı; nominalden fiyatlama, spot ve vadeli oran eğrileri farklıdır.

İlgili ders: C2T2L3. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: Gömülü opsiyon

Başka menkul kıymet veya sözleşme içinde geri ödeme davranışını değiştiren koşullu hak veya yükümlülük.

İlgili ders: C4T8L1. Ürün kartları: Yapılandırılmış borçlanma ürünü ve anapara taahhüdü.

Tanım: Gösterge değer

İşlem yapılabilir kesin kotasyon olmayan, belirli yöntemle hesaplanan pay başına portföy değeri tahmini.

İlgili ders: C1T6L2. Ürün kartları: Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF).

Tanım: Gözlem kaydırması

Referans gözlemleri ile tahakkuk veya ödeme dönemi arasındaki sözleşmesel kaydırma.

İlgili ders: C3T7L4. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi TLREF gecelik endeks swapı.

Tanım: Günlük kaldıraç ayarı

Değişen net varlık değeri üzerinden çok günlük bileşik sonuç oluşturan, günlük hedef pozisyona yönelik periyodik ayarlama.

İlgili ders: C6T2L4. Ürün kartları: Uluslararası ETF ve pay sınıfı üzerinden erişim.

Tanım: Günlük kâr/zararın nakden uzlaştırılması

Vadeli işlem uzlaşma değerindeki değişimden doğan nakit transferi.

İlgili ders: C3T1L2. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Gün sayım kuralı

Tarihleri faiz tahakkuku için yıl veya kupon dönemi kesrine çeviren sözleşme kuralıdır. Gerçek gün/365, gerçek gün/360 ve diğer kurallar aynı yıllık orandan farklı tutarlar üretir. Gün sayımı, ödeme tarihlerinin iş gününe uyarlanmasından ayrıdır.

İlgili ders: C1T2L1. Ürün kartları: Banka mevduatı, Katılım hesabı, Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: GYF

Kendi nitelikli yatırımcı ve çıkış çerçevesine sahip bir Türk gayrimenkul yatırım fonu.

İlgili ders: C1T8L4. Ürün kartları: Borsada işlem gören gayrimenkul yatırım ortaklığı (GYO), Gayrimenkul yatırım fonu (GYF).

Tanım: GYO

Payları şirket özsermayesini temsil eden Türk gayrimenkul yatırım ortaklığı.

İlgili ders: C1T8L4. Ürün kartları: Borsada işlem gören gayrimenkul yatırım ortaklığı (GYO), Gayrimenkul yatırım fonu (GYF).

Tanım: Hak kazanma

Bir katılımcının belirli koşullar altında hak kazandığı faydanın kısmı.

İlgili ders: C1T7L4. Ürün kartları: BES ve BEFAS kapsamında emeklilik fonu.

Tanım: Harcama para birimiyle eşleşme

Erişilebilir nakdin para birimi ve tarihinin gerçek yükümlülükle uyumu.

İlgili ders: C5T6L2. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Hayatta kalanlar yanlılığı

Başlangıç yatırım evrenindeki kapanmış, başarısız olmuş, borsa kotundan çıkmış veya başka nedenle kayıp üyelerin geçmiş karşılaştırmasından dışlanmasıyla oluşan bozulmadır.

İlgili ders: C1T5L5. Ürün kartları: Fon sepeti fonu, Standart yatırım fonu, Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Hesabı ve saklamayı yürüten aracı kurum

Belirtilen hesap zincirinde pozisyonları ve uzlaşma/saklama sorumluluklarını yürüten kuruluş.

İlgili ders: C6T1L1. Ürün kartları: Uluslararası hesap ve saklama yolu.

Tanım: Hisse senedi fonu

Geçerli sınıfı ve yatırım politikası uyarınca pay piyasası pozisyonu sağlayan fon.

İlgili ders: C1T4L1. Ürün kartları: Hisse senedi fonu ve hisse senedi yoğun fon.

Tanım: Hisse senedi yoğun fon

Devam koşullarının mevcut kural ve belgelerde doğrulanması gereken bir düzenleyici fon sınıflandırması.

İlgili ders: C1T4L1. Ürün kartları: Hisse senedi fonu ve hisse senedi yoğun fon.

Tanım: Hukuki borçlu

Belirli ödeme veya edimi borçlanan tüzel kişi; dağıtıcı, saklamacı veya grubun en tanınmış şirketi olmak zorunda değildir.

İlgili ders: C2T6L2. Ürün kartları: Kira sertifikası.

Tanım: Hukuki hak veya alacak

Esas belgeler uyarınca belirli kuruluşlara karşı uygulanabilir sahiplik veya alacak hakkı.

İlgili ders: C1T1L1. Ürün kartları: Banka mevduatı, Standart yatırım fonu, Adi pay ve doğrudan hisse senedi yatırımı.

Tanım: İçsel değer

İlgili alım veya satım sözleşmesindeki pozitif kullanım farkı; ertelenmiş hakta hemen nakde çevrilebilir olması gerekmez.

İlgili ders: C4T1L4. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: İhraççının erken itfa hakkı bulunan borçlanma aracı

Kesin tarih, fiyat ve koşullarla belirli sağlayıcı/ihraççıya erken itfa hakkı veren borç.

İlgili ders: C6T3L3. Ürün kartları: Yabancı doğrudan borçlanma aracı ve tahvil fonu yolları.

Tanım: İhraççının temerrüdü

Hukuki ihraççının ödeme yükümlülüğünü ifa etmemesi; başvuru hakkı, öncelik, tahsilat ve zamanlamaya bağlıdır.

İlgili ders: C4T7L4. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu varantı.

Tanım: İhraççı kredi riski

Referans piyasa performansından ayrı olarak ihraççının sözleşmesel tutarı ödeyememe riski.

İlgili ders: C4T7L1. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu varantı.

Tanım: İhraç fiyatı

İhraca katılmak için ödenen tutar; gömülü ücret içerebilir ve modellenen bileşen değerinden farklı olabilir.

İlgili ders: C4T8L1. Ürün kartları: Yapılandırılmış borçlanma ürünü ve anapara taahhüdü.

Tanım: İkili başvuru hakkı

İhraççıya ve teminat varlıklarına yönelik belgeli tahsilat yollarını tanımlar; kabul edilmiş alacağı aşan mükerrer tahsilata izin vermez.

İlgili ders: C2T6L4. Ürün kartları: Teminatlı menkul kıymet, Varlığa veya ipoteğe dayalı menkul kıymetler.

Tanım: İki uç vadeye yoğunlaşan portföy

Kısa ve uzun vadelerde yoğunlaşan, orta vadelerde daha az varlık tutan portföy; toplam durasyonun eşitliği, eğri bükülmelerinde tek vadede yoğunlaşan portföyle eşdeğerlik sağlamaz.

İlgili ders: C2T4L4. Ürün kartları: Borçlanma araçları dağılımı ve işlem kaydı.

Tanım: İlk teslimat bildirim tarihi

Son işlem veya vadeden önce eylem gerektirebilen, sözleşmeye özgü teslim bildirimi dönüm noktası.

İlgili ders: C6T4L2. Ürün kartları: Yabancı borsalarda vadeli işlemler ve opsiyonlar.

Tanım: İskonto

Referansı ve paydası belirtilmiş, karşılaştırılabilir bir değerin altında kalan fiyattır. Piyasa fiyatının net varlık değerine göre iskontosu, gelecekteki nakit akışlarını bugüne indirmekte kullanılan iskonto oranından farklıdır.

İlgili ders: C1T6L2. Ürün kartları: Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF), Borsada işlem gören gayrimenkul yatırım ortaklığı (GYO), Gayrimenkul yatırım fonu (GYF).

Tanım: İskontolu sertifika

Sınırlı katılım karşılığında referans altında giriş sunan, belirtilen aşağı yönlü risk ile kredi riskini taşımaya devam eden belirli ihraç.

İlgili ders: C4T8L3. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu sertifikası.

Tanım: İskonto esaslı getiri

Kazanç paydası olarak itfa tutarını kullanan yıllık iskonto kotasyonu; alış fiyatını kullanan yatırım esaslı getiri oranından farklıdır.

İlgili ders: C2T1L3. Ürün kartları: Hazine bonosu.

Tanım: İskonto marjı

Değişken faizli nakit akışlarının karşılaştırmalı varsayımlara göre değerlenmesinde kullanılan gerekli marj; gerekli marj genişlediğinde bir değişken faizli tahvil değer kaybedebilir.

İlgili ders: C2T3L3. Ürün kartları: Değişken faizli ve TLREF'ye bağlı tahvil.

Tanım: İskonto oranı

Gelecek nakdi bugünkü değere çevirmekte kullanılan belirtilmiş gerekli getiri oranı.

İlgili ders: C1T1L3. Ürün kartları: Banka mevduatı, Standart yatırım fonu.

Tanım: İşlem gerçekleşme farkı

Piyasa fiyatı/derinliği sıçradığı veya işlem kesildiği için amaçlanan fiyatın ya da sıranın gerçekleştirilememesi.

İlgili ders: C6T4L4. Ürün kartları: Yabancı borsalarda vadeli işlemler ve opsiyonlar.

Tanım: İşlem veya saklama sağlayıcısına karşı hak

İşlem veya saklama sağlayıcısına karşı hukuki/hesapsal hak; dışarıda kullanılabilir nakitten farklıdır.

İlgili ders: C6T5L5. Ürün kartları: Kriptoda süresiz ve ters sözleşmeler.

Tanım: İşlem yapılabilir derinlik

Belirtilen zamanda, işlem yapılabilir fiyat seviyelerinde gerçekten mevcut miktardır. Ekrandaki en iyi kotasyon sınırsız büyüklüğe uygulanamaz. Zaman damgası, kısmi gerçekleşme, alış-satış farkı ve emir defterinin daha kötü kademelerine geçmenin maliyeti önemlidir.

İlgili ders: C3T4L6. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması, Yatırım kuruluşu varantı.

Tanım: İzahname

Araç haklarını, stratejiyi, riskleri ve operasyonel şartları açıklayan ayrıntılı açıklama belgesi.

İlgili ders: C1T3L5. Ürün kartları: Garantili fon, Standart yatırım fonu, Koruma amaçlı fon.

Tanım: İzleme farkı

Para birimi, tarihler ve dağıtım kuralları uyumlu olmak üzere, belirtilen dönemde fonun toplam getirisi eksi eşleşen karşılaştırma ölçütünün toplam getirisidir. Bir dönemin göreli sonucudur; gözlemler arasındaki değişkenlik değildir.

İlgili ders: C1T5L4. Ürün kartları: Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF), Standart yatırım fonu, Uluslararası ETF ve pay sınıfı üzerinden erişim.

Tanım: Kalan değer

Henüz dağıtılmayan yatırımların tahmini kalan değeri.

İlgili ders: C1T7L3. Ürün kartları: Girişim sermayesi yatırım fonu.

Tanım: Kalan risk

Fiilen kurulan korunma sonrasında zamanlama ve baz farkları dahil kalan risk.

İlgili ders: C3T2L5. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Kalan sınır

Belirtilen ölçü ve senaryoda açıkça kabul edilen kalan risk.

İlgili ders: C5T4L4. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Kaldıraç

Ekonomik riskin yatırımcıya veya onu destekleyen fon sermayesine göre artması.

İlgili ders: C1T7L1. Ürün kartları: Serbest fon.

Tanım: KAP

Kamuyu Aydınlatma Platformu, ihraççı ve fon açıklamalarını farklı kategorilerde barındırıyor.

İlgili ders: C1T5L1. Ürün kartları: Standart yatırım fonu.

Tanım: Kapalı uçlu fon

Sermaye/geri ödeme yapısı nedeniyle piyasa fiyatı net varlık değerinden kalıcı olarak farklılaşabilen portföy aracı.

İlgili ders: C6T2L3. Ürün kartları: ETN ve borsada işlem gören ürün yapılarının karşılaştırılması.

Tanım: Karar kaydı

Hedefi, belgeleri, ortak para birimindeki temel seçeneği, hukuki hakları, miktarları, nakit tarihlerini, maliyetleri, hesapları, uygulanabilir işlemi veya ret kararını, kalan riskleri ve yeniden inceleme koşullarını içeren tarihli ve yeniden üretilebilir kayıttır.

İlgili ders: C5T5L4. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı, Bütünleşik ürün ve korunma kararı kaydı.

Tanım: Karşılaştırma ölçütü

Belirtilen bir performans karşılaştırması için kullanılan tanımlanmış bir referans portföyü veya endeksi.

İlgili ders: C1T5L4. Ürün kartları: Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF), Standart yatırım fonu.

Tanım: Karşıt para birimi

Baz dövizin bir birim fiyatını ifade etmek için kullanılan para birimi.

İlgili ders: C3T3L2. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Karşı taraf

Belirli sözleşme veya işlem kapsamında yükümlülüğünü yerine getirmesi gereken kuruluş.

İlgili ders: C1T1L1. Ürün kartları: Banka mevduatı, Standart yatırım fonu, Adi pay ve doğrudan hisse senedi yatırımı.

Tanım: Katılım fonu

Açıklanan katılım yatırım çerçevesi ve kısıtlarıyla yatırım yapan fon; kendiliğinden anapara koruması sağlamaz.

İlgili ders: C1T4L5. Ürün kartları: Katılım fonu.

Tanım: Katılım oranı

Belirli dayanak varlık sonucunun koşullu ödeme formülüyle yatırımcıya aktarılan oranı.

İlgili ders: C1T4L6. Ürün kartları: Garantili fon, Koruma amaçlı fon.

Tanım: Katılım tavanı

Referans daha da yükselse de koşullu formülde ödenen referans kazancına konan sınır.

İlgili ders: C4T8L3. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu sertifikası.

Tanım: Katılma hesabı

Önceden belirlenmiş bir getiri vaat etmek yerine, kâr/zararın kendi şartlarına göre dağıtıldığı bir hesap.

İlgili ders: C1T2L1. Ürün kartları: Banka mevduatı, Katılım hesabı.

Tanım: Katılma payı sahibi

Fon katılma payına sahip olan ve portföy sonucunu taşıyan yatırımcı.

İlgili ders: C1T3L1. Ürün kartları: Standart yatırım fonu.

Tanım: Kayan dönem getirisi

Ardışık başlangıç/bitiş tarihleri boyunca ölçülen tekrarlanan sabit ufuk getirisi.

İlgili ders: C1T5L2. Ürün kartları: Standart yatırım fonu.

Tanım: Kelebek stratejisi

Merkezi gövde ve kanatları olan belirli çok bacaklı yapı; gerçek ödemeyi işaretli miktar ve kullanım fiyatları belirler.

İlgili ders: C4T6L2. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Kısa oynaklık pozisyonu

Gerçek duyarlılık, ödeme kuyrukları ve zaman/fiyat koşullarıyla desteklenmesi gereken genel risk tanımı.

İlgili ders: C4T6L1. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Kısmi gerçekleşme

Emir miktarı veya paketin yalnızca bir kısmının gerçekleşmesi; gerçek risk amaçlanan pozisyondan farklı kalır.

İlgili ders: C4T6L5. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Kira sertifikası

Varlık kiralama yapısı üzerinden ihraç edilen; belgelenmiş hakları ve ödemeleri belirli varlığa, borçluya ve işlem yapısına bağlı menkul kıymettir. İhraççı varlık kiralama şirketi, ödeme önceliği, varlık hakları, başvuru hakları ve ihraç belgeleri belirlenmelidir. Benzer getiri örüntüsü, her yapıyı hukuken aynı yapmaz.

İlgili ders: C1T4L5. Ürün kartları: Katılım fonu, Kira sertifikası.

Tanım: Kirli fiyat

Tahvilin aynı takas tarihi için, aynı kotasyon birimlerindeki temiz fiyatı ile birikmiş faizinin toplamıdır. Pozisyonun tamamının nakdine çevrilmeli ve yatırımcıya uygulanabilir kesintiler ayrıca eklenmelidir.

İlgili ders: C2T1L4. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili, Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond.

Tanım: Kirli fiyatla satın alma maliyeti

Eşleşen kotasyon birimlerinde birikmiş faizi de içeren tam tahvil uzlaşma fiyatı.

İlgili ders: C6T3L4. Ürün kartları: Yabancı doğrudan borçlanma aracı ve tahvil fonu yolları.

Tanım: Kirli fiyat üzerinden nakit taahhüdü

Nominal tutarın, temiz fiyat ve birikmiş faiz toplamından oluşan kotasyonla, 100 nominal başına birimler eşleştirilerek çarpılması.

İlgili ders: C5T6L2. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Kondor stratejisi

Belirli dört kullanım fiyatlı yapı; adlandırma sağlayıcıya göre değişir, bacak yönleri ve nakit koşulları yazılmalıdır.

İlgili ders: C4T6L2. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Kontango

Belirtilen karşılaştırmada uzak vadeli kotasyonun daha yakın vadeli kotasyondan yüksek olması.

İlgili ders: C3T3L3. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Konveksite

Menkul kıymet fiyatının getiri oranına tepkisinin eğriliği; sabit takvimde pozitif konveksite ile gömülü opsiyonun efektif konveksitesi farklı davranabilir.

İlgili ders: C2T4L3. Ürün kartları: İhraççının erken itfa hakkı bulunan borçlanma aracı.

Tanım: Korelasyon

Belirtilen veri kümesindeki birlikte hareket ölçüsü; sözleşmesel vaat değildir.

İlgili ders: C3T5L3. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Koruma hedefi

Korunmanın karşılaması için seçildiği açık olumsuz durum veya zarar sınırı.

İlgili ders: C5T4L2. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Koruma tabanı

Açık tarihler, sağlayıcılar, dayanak ve koşullarda vaat edilen veya ekonomik olarak oluşturulan asgari değer.

İlgili ders: C4T5L3. Ürün kartları: Portföyde gelir ve koruma amaçlı opsiyon stratejileri.

Tanım: Koruma tarihi

Belirli anapara koruma hedefinin veya yükümlülüğünün değerlendirildiği tarih.

İlgili ders: C1T4L6. Ürün kartları: Garantili fon, Koruma amaçlı fon.

Tanım: Korunmanın hedef para birimi

Belirtilen korunmanın hedef para birimi; yatırımcının harcama para biriminden farklı olabilir.

İlgili ders: C6T2L2. Ürün kartları: Uluslararası ETF ve pay sınıfı üzerinden erişim.

Tanım: Korunmanın uygulanabilirlik koşulu

Uygulamadan önce erişimin, aşağı yönlü hedefin ve tarihli nakit ihtiyaçlarının tümünün karşılanması gereği.

İlgili ders: C5T6L3. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Korunma oranı

Yönetilen riske kıyasla korunmanın risk büyüklüğü.

İlgili ders: C3T4L1. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Koruyucu satım opsiyonu

Eşleşen dayanak pozisyonuna eklenen uzun satım; maliyetlerden sonra belirtilen vade sonu ekonomik tabanı sağlar.

İlgili ders: C4T5L3. Ürün kartları: Portföyde gelir ve koruma amaçlı opsiyon stratejileri.

Tanım: Koşullu başabaş noktası

Gelecekteki kur tespiti gibi başka girdinin belirli kalmasına bağlı sıfır net sonuç eşiği.

İlgili ders: C4T7L2. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu varantı.

Tanım: Kredi kalitesini destekleyen yapı

İkincil alacaklar, rezervler veya garantiler gibi belirli zararları karşılamayı amaçlayan tanımlanmış destek; sonludur ve otomatik olarak çıkış likiditesini sağlamaz.

İlgili ders: C2T6L5. Ürün kartları: Varlığa veya ipoteğe dayalı menkul kıymetler.

Tanım: Kredi marjı veya net prim alınan opsiyon spreadi

Borçlanma aracı analizinde, aynı hesaplama kurallarıyla ifade edilen belirli ihraççı getirisi eksi adı belirtilen karşılaştırma getirisi farkıdır; kredi, likidite ve sözleşme özellikleri etkili olabilir. Opsiyonlarda ise net prim alınarak açılan ve koşullu yükümlülük taşımaya devam eden çok bacaklı spread anlamına gelir. Bağlamı belirtin; iki anlamı da garantili gelir saymayın.

İlgili ders: C1T4L2. Ürün kartları: Borçlanma araçları fonu, Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond, Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Kredi notu

Belirtilen ölçeği kullanan kuruluşun ihraççı veya ihraç hakkındaki tarihli görüşü; ödeme garantisi değildir ve farklı alacak sıralarına kendiliğinden aktarılamaz.

İlgili ders: C2T3L2. Ürün kartları: Yurtiçi şirket veya banka borçlanma aracı.

Tanım: Kredi olayı

Kredi koruma sürecini tetikleyen, sözleşmeyle tanımlanmış koşul; ihraççı hakkındaki her olumsuz haber değildir.

İlgili ders: C6T5L2. Ürün kartları: Özel uluslararası tezgâh üstü sözleşme hakları.

Tanım: Kredi riski

Borçlunun azaltılmış, geciktirilmiş veya yeniden yapılandırılmış tahsilat da dahil olmak üzere sözleşmeye bağlı ödeme yükümlülüklerini yerine getirememesi riski.

İlgili ders: C2T1L1. Ürün kartları: Yurtiçi şirket veya banka borçlanma aracı, Hazine bonosu.

Tanım: Kredi temerrüt takası

Kredi temerrüt swapıdır: belirli bir prim karşılığında, referans kuruluşta tanımlı kredi olayı sonrasında ödeme öngören ayrı bir türevdir. Kredi olayının tespiti, uzlaşma ve teslim edilebilir borçlar sözleşmedeki koşullara tabidir. CDS primi kesin temerrüt olasılığı değildir; koruma da koşulsuz ödeme vaadi değildir.

İlgili ders: C2T5L4. Ürün kartları: Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond, Özel uluslararası tezgâh üstü sözleşme hakları.

Tanım: Kripto varlık cinsinden teminat

İfa teminatı olarak yatırılan; kendi piyasa, iskonto ve saklama riskini ekleyen kripto varlıklar.

İlgili ders: C6T5L5. Ürün kartları: Kriptoda süresiz ve ters sözleşmeler.

Tanım: Kullanılabilir likidite

Kısıtlardan sonra belirtilen yükümlülüğü kendi para biriminde ve tarihinde gerçekten karşılayabilen kaynaklar.

İlgili ders: C6T6L2. Ürün kartları: Bütünleşik ürün ve korunma kararı kaydı.

Tanım: Kullanım bedelinin finansmanı

Net ekonomik zarardan farklı olarak, kullanım fiyatından fiziki alımı tamamlamak için gereken brüt nakit.

İlgili ders: C4T4L4. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Kullanım fiyatı

Hak kullanımını veya koşullu ödemeyi belirleyen, dayanak birimi başına ifade edilmiş sözleşmesel dayanak fiyatı.

İlgili ders: C4T1L1. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Kullanım tipi

Opsiyon hakkının kullanılabileceği tarihler; yalnızca vadede Avrupa tipi veya daha erken izin veren Amerikan tipi gibi.

İlgili ders: C4T1L5. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Kupon

İhracın faiz ve anapara kurallarıyla hesaplanan dönemsel sözleşmesel borç ödemesi; kupon oranı toplam getiri veya vadeye kadar getiri oranı değildir.

İlgili ders: C2T1L2. Ürün kartları: Yurtiçi şirket veya banka borçlanma aracı, Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: Kurucu

Kendi yönetim çerçevesi kapsamında sorumlulukları bulunan bir fonu kuran ve temsil eden kuruluş.

İlgili ders: C1T3L1. Ürün kartları: Standart yatırım fonu.

Tanım: Kur dönüşümüne eklenen fiyat marjı

Referans kur ile fiili çevrim koşulları arasındaki maliyet.

İlgili ders: C5T1L2. Ürün kartları: Türkiye'de yetkili kurum üzerinden CFD erişimi.

Tanım: Kur etkisinin ayrıştırılması

Raporlama para birimi performansının, yabancı para menkul kıymet sonucu ve kur hareketi arasında belgeli ayrımı; iki etkinin etkileşiminin hangi bileşene verildiği de belirtilir.

İlgili ders: C2T7L2. Ürün kartları: Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond.

Tanım: Kur pozisyonu

Baz para birimi değerinin belirtilen kur değişimine duyarlılığı.

İlgili ders: C1T4L3. Ürün kartları: Yabancı varlıklara yatırım yapan yurtiçi fon, Kıymetli maden fonu.

Tanım: Kur riski korunmuş faiz karşılaştırması

Gelecek döviz dönüşümü sabitlenerek eşleşen tarihlerde borçlanma, döviz dönüşümü ve yatırımın karşılaştırılması.

İlgili ders: C3T6L2. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş fiziki teslimatlı yurtiçi döviz forwardı.

Tanım: Kârda, başabaşta veya zararda olma durumu

Belirli gözlem anında ilgili dayanak ile kullanım fiyatının karşılaştırılması; primin geri kazanılmasından ayrıdır.

İlgili ders: C4T1L4. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Likidite

Belirtilen miktarda işlemi, belirtilen sürede ve kabul edilebilir toplam maliyetle yapabilme olanağıdır. Görünen hacim veya bir değerleme fiyatı tek başına işlem yapılabilir derinliği ya da nakdin başka bir ödemede ne zaman kullanılabileceğini kanıtlamaz.

İlgili ders: C3T1L3. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması, Banka mevduatı, Standart yatırım fonu.

Tanım: Likidite boşluğu

Gereken miktarın kabul edilebilir maliyet sınırında gerçekleştirilemediği dönem.

İlgili ders: C3T5L4. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Likidite karşılama

Toplam portföy değeri yerine, belirli tarihlerdeki yükümlülüklere göre erişilebilir nakit.

İlgili ders: C5T4L1. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Likidite yedeği

Belirsiz menkul kıymet satışlarına veya gecikmiş tahsilatlara dayanmaksızın, tarihli harcamaları, maliyetleri, vergi veya stres boşluklarını karşılamak için tutulan nakit.

İlgili ders: C2T7L4. Ürün kartları: Borçlanma araçları dağılımı ve işlem kaydı.

Tanım: Macaulay durasyonu

Her ödemenin toplam fiyattaki bugünkü değer payına göre ağırlıklandırılan ortalama nakit ödeme süresi; Sıfır kuponlu bir tahvilin itfa tarihinde tüm ağırlığı vardır.

İlgili ders: C2T4L1. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: Maliyet kapsamı

Kotasyonla verilen veya hesaplanan sonucun hangi giderleri ve nakit tarihlerini içerdiğinin açık tanımı.

İlgili ders: C5T3L1. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Menkul kıymetleştirme

Transfer edilen varlık ve rücu koşulları belgelenmiş, bir araç/fon ve ödeme yapısı altında düzenlenen, belirli varlık nakit akışlarıyla desteklenen menkul kıymetler yoluyla finansman.

İlgili ders: C2T6L3. Ürün kartları: Varlığa veya ipoteğe dayalı menkul kıymetler.

Tanım: Menkul kıymet kredisi

Teminat ve geri ödeme koşullarına tabi, menkul kıymet finansmanında kullanılan kredi.

İlgili ders: C3T8L1. Ürün kartları: Yurtiçi menkul kıymet kredisi.

Tanım: Menkul kıymet ödüncü

Kararlaştırılan koşullarda eşdeğer menkul kıymetleri geri verme yükümlülüğüyle yapılan geçici menkul kıymet devridir. Ücret, teminat, dağıtımlar, geri çağırma ve zorunlu geri alımlar, ilgili ödünç veren veya alan için ayrı nakit ve karşı taraf riskleri doğurur.

İlgili ders: C3T8L2. Ürün kartları: Menkul kıymet ödüncüyle yurtiçi açığa satış, Uluslararası ETF ve pay sınıfı üzerinden erişim.

Tanım: Mevcut seriden yeniden ihraç

Seri programını koruyan ve potansiyel olarak yeni satış tarihinde tahakkuk eden nakit gerektirecek şekilde mevcut bir menkul kıymetin ek ihracı.

İlgili ders: C2T3L1. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: Mevduat sigortası

Kapsadığı alacaklar, birleştirme kuralları, istisnaları ve güncel sınırları belirli olan yasal koruma düzeni.

İlgili ders: C1T2L4. Ürün kartları: Banka mevduatı, Para piyasası fonu, Katılım hesabı.

Tanım: Model riski

Eksik veya yanlış model, girdi ya da uygulamanın gerçek hakkı veya fiyat davranışını yanlış temsil etme riski.

İlgili ders: C4T2L4. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Muhabir banka ücreti

Banka transfer zincirinde alınan ve ulaşan nakdi azaltabilen ücret.

İlgili ders: C6T1L3. Ürün kartları: Uluslararası hesap ve saklama yolu.

Tanım: Mükerrer korunma

Başka yerde zaten korunmuş riskin istemeden ikinci kez dengelenmesi.

İlgili ders: C5T4L3. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Müşteri sınıfı

Gerçek kurallar uyarınca izin ve korumaları değiştirebilen, uygulanabilir yatırımcı sınıflandırması.

İlgili ders: C6T5L1. Ürün kartları: Özel uluslararası tezgâh üstü sözleşme hakları.

Tanım: Müşteri sınıflandırması

Geçerli yükümlülük ve korumaları etkileyen düzenleyici müşteri kategorisi.

İlgili ders: C5T1L4. Ürün kartları: Türkiye'de yetkili kurum üzerinden CFD erişimi.

Tanım: Nakavt

Belirtilen bariyer kuralının tetiklediği sona erme; garantili zarar durdurma fiyatı yerine sıfır veya belirtilen artık değer vardır.

İlgili ders: C4T8L2. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu sertifikası.

Tanım: Nakdi uzlaşmalı döviz forwardı

İki döviz anaparasını değiştirmek yerine kararlaştırılmış farkı uzlaştıran forward.

İlgili ders: C3T6L3. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş nakdi uzlaşmalı döviz forwardı.

Tanım: Nakit akışı eşleştirme

Kullanılabilir net varlık gelirlerinin borçları karşılamak için tarih ve para birimine göre düzenlenmesi ve ihraççı, vergi ve operasyonel risklerin ayrı ayrı tanınması.

İlgili ders: C2T4L4. Ürün kartları: Borçlanma araçları dağılımı ve işlem kaydı.

Tanım: Nakit dönüşüm katsayısı

Dayanak fiyat değişimini uzlaşma nakdine dönüştüren sözleşme çarpanı.

İlgili ders: C5T1L1. Ürün kartları: Türkiye'de yetkili kurum üzerinden CFD erişimi.

Tanım: Nakit fonlama yolu

Yükümlülükleri zamanında yerine getirmek için gereken ödemeler ve kullanılabilir nakdin tarihli dizisi.

İlgili ders: C3T2L2. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Nakit karşılıklı satım opsiyonu satışı

Ayrılmış kullanım bedeliyle eşleşen kısa fiziki satım opsiyonu; varlık değerini korumadan alım finansmanını hazır tutar.

İlgili ders: C4T5L2. Ürün kartları: Portföyde gelir ve koruma amaçlı opsiyon stratejileri.

Tanım: Negatif bakiye hükmünün kapsamı

İcra edilebilir negatif bakiye hükmünün kapsadığı kesin hesap, müşteri, maliyet ve koşullar.

İlgili ders: C6T5L1. Ürün kartları: Özel uluslararası tezgâh üstü sözleşme hakları.

Tanım: Negatif bakiye koruması

Gerçek kapsamına tabi olarak, tanımlanmış müşteri fonlarının ötesindeki tahsil edilebilir zarara uygulanan belirli sınır.

İlgili ders: C5T1L3. Ürün kartları: Türkiye'de yetkili kurum üzerinden CFD erişimi.

Tanım: Netleştirme

Belirtilmiş sözleşme ve hukuk düzeni koşulları altında uygun yükümlülüklerin hukuken geçerli biçimde birleştirilmesi.

İlgili ders: C3T7L5. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi tek para birimli faiz swapı.

Tanım: Net getiri

Belirtilen maliyet ve vergi kapsamından sonraki getiri; her kesinti bir kez sayılır.

İlgili ders: C1T1L4. Ürün kartları: Banka mevduatı, Standart yatırım fonu.

Tanım: Net prim ödenen fark stratejisi

Açılış prim ödemeleri tahsilatları aşan opsiyon birleşimi; net ödeme tek başına tüm ara riskleri sınırlamaz.

İlgili ders: C4T4L2. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Net varlık değeri

Fonun belirtilen değerleme anındaki varlıkları eksi yükümlülükleridir. Pay başına net varlık değeri, bu toplamın dolaşımdaki pay sayısına bölünmesidir. Borsa fiyatı veya gün içi gösterge tahmini, işlem değerinden farklı olabilir.

İlgili ders: C1T3L2. Ürün kartları: Standart yatırım fonu, Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF).

Tanım: Nihai efektif maliyet

En yüksek nakit taahhüdünden farklı olarak, tüm nihai korunma nakdi ve verilen maliyetler sonrası net ekonomik ödeme.

İlgili ders: C5T6L4. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Nihai stopaj

Açıkça belirlenmiş olduğunda, geçerli kurala göre belirtilen vergi yükümlülüğünü kapatan kaynakta tahsilat.

İlgili ders: C5T3L3. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Nihai uzlaşma fiyatı

Son değerlemeyi veya teslim yükümlülüğünü belirlemek için kullanılan sözleşmesel referans.

İlgili ders: C3T1L4. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Nitelikli yatırımcı

Mevcut düzenleme ve dağıtıcı doğrulamasını gerektiren, sınırlı erişimli bir yatırımcı kategorisi.

İlgili ders: C1T7L1. Ürün kartları: Serbest fon.

Tanım: Nominal birim ve asgari tutar

İhracın hukuki nominal birimi veya asgari sahiplik/transfer tutarı; aracı emir asgarisi ve artış adımları ek kısıt getirebilir.

İlgili ders: C2T5L6. Ürün kartları: Borçlanma araçları dağılımı ve işlem kaydı, Yurtiçi Eurobond fonu üzerinden erişim, Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond.

Tanım: Nominal kaldıraç

Referans risk tutarının, belirtilen nakit, teminat veya özkaynak paydasına oranıdır. Varantta nominal kaldıraç, dönüşüm oranıyla düzeltilmiş dayanak değerinin varant fiyatına bölünmesi olabilir. Vadeli işlemde nominal tutarın belirli teminata bölünmesi farklı bir paydadır. Kuralı belirtin. Bu oranların hiçbiri delta düzeltilmiş riski veya zarar sınırını ölçmez.

İlgili ders: C3T2L1. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması, Yatırım kuruluşu varantı.

Tanım: Nominal risk tutarı

Sözleşme ödemelerini veya riski ölçeklendiren referans tutardır. İlk nakit, teminat ve zarar sınırından farklıdır. Hesabı, kotasyon ve fiyat çarpanı kuralları belirler.

İlgili ders: C3T1L2. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması, Nakdi uzlaşmalı VİOP endeks vadeli işlemi.

Tanım: Nominal tutar

Ödeme ve kotasyon ölçeklemesinde kullanılan sözleşmesel nominal/anapara referansı; alış fiyatından, piyasa değerinden ve ödenen nakitten farklı olabilir.

İlgili ders: C2T1L1. Ürün kartları: Yurtiçi şirket veya banka borçlanma aracı, Hazine bonosu.

Tanım: Olası ödeme tarihlerine göre en düşük getiri

Değerlendirilen geçerli sözleşmesel itfa senaryolarının en düşük getiri oranı; temerrüt, zorunlu çıkış veya yatırımcı maliyetleri altında garantili asgari getiri değildir.

İlgili ders: C2T2L4. Ürün kartları: İhraççının erken itfa hakkı bulunan borçlanma aracı.

Tanım: Olay riski

Önceden fiyatlanmış belirsizliğin çözülmesi ve sıçramalar dâhil, bir olaya bağlı fiyat ve likidite belirsizliği.

İlgili ders: C4T2L5. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Opsiyon primi

Alıcının opsiyon hakkı için ödediği, satıcının aldığı fiyat; kullanım bedeli finansmanı ve teminattan farklıdır.

İlgili ders: C4T1L1. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Opsiyon satıcısı

Primi alan ve karşılık gelen kullanım/uzlaşma yükümlülüğünü üstlenen kısa opsiyon tarafı.

İlgili ders: C4T1L3. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Ortak ekonomik risk

Yapı ve erişim farklarından önce karşılaştırma tabanı olarak kullanılan, aynı normalize edilmiş dayanak riski.

İlgili ders: C6T6L1. Ürün kartları: Bütünleşik ürün ve korunma kararı kaydı.

Tanım: Otomatik erken itfalı yapı

Belirli gözlem koşullarında erken itfa olabilen, tarihleri ve yeniden yatırım riskini değiştiren koşullu yapı.

İlgili ders: C6T5L3. Ürün kartları: Özel uluslararası tezgâh üstü sözleşme hakları.

Tanım: Otomatik kaldıraç azaltımı

Belirli tasfiye/temerrüt stresinde karşı yöndeki pozisyonları azaltan sözleşmesel mekanizma; pozisyon sahibinin olağan tasfiyesinden farklıdır.

İlgili ders: C6T5L4. Ürün kartları: Kriptoda süresiz ve ters sözleşmeler.

Tanım: Oynaklık

Frekans ve veri kalitesine duyarlı, ölçülen getirilerdeki varyasyonun istatistiksel ölçüsü.

İlgili ders: C1T5L3. Ürün kartları: Standart yatırım fonu.

Tanım: Oynaklık puanı

Yıllıklandırılmış oynaklıkta bir yüzde puanı;25%’ten 28%’e hareket üç puandır.

İlgili ders: C4T3L4. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Ödeme sınırı

Belirtilen vade, miktar ve uzlaşma varsayımları altında birleşik sözleşmesel ödemenin türetilmiş alt veya üst sınırı ya da kırılma noktasıdır. Ara dönem piyasa değerinden, teminat nakdinden, yükümlülük ataması fonlamasından ve bütün bacakların gerçekleştirilebilmesinden ayrıdır.

İlgili ders: C4T4L5. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar, Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Ödeme zamanı açığı

Korunma tahsilatı veya teminat çözümü, dayanak ödemenin son tarihinden sonra geldiğinde doğan fonlama ihtiyacı.

İlgili ders: C5T6L4. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Ödüncün geri çağrılması

Ödünç verenin kararlaştırılmış geri çağırma koşullarıyla eşdeğer menkul kıymetleri geri istemesi.

İlgili ders: C3T8L4. Ürün kartları: Menkul kıymet ödüncüyle yurtiçi açığa satış.

Tanım: Ödünç bulunabilirliğinin ön teyidi

Taahhüt edilmiş ödünç olması gerekmeyen, potansiyel menkul kıymet bulunabilirliğine ilişkin gösterge.

İlgili ders: C3T8L5. Ürün kartları: Menkul kıymet ödüncüyle yurtiçi açığa satış.

Tanım: Ödünç ücreti

Sözleşmedeki değerleme ve zaman kurallarına göre ödünç menkul kıymet kullanımı için alınan bedel.

İlgili ders: C3T8L3. Ürün kartları: Menkul kıymet ödüncüyle yurtiçi açığa satış.

Tanım: Örneklem oynaklığı

Belirtilen örneklem formülüyle gözlenen getirilerden hesaplanan dağılım tahmini.

İlgili ders: C5T2L2. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Örtülü oynaklığın sert düşüşü

Belirsizlik çözüldükten sonra örtülü oynaklığın düşmesi; olumlu yöne rağmen uzun opsiyon primini azaltabilir.

İlgili ders: C4T6L4. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Örtülü oynaklık

Diğer girdiler sabitken, belirli opsiyon modelini kotasyondaki opsiyon fiyatıyla tutarlı yapan oynaklık girdisidir. Modele, kullanım fiyatına, vadeye ve kotasyona bağlıdır; gelecekte gerçekleşecek oynaklığı vaat etmez.

İlgili ders: C4T2L1. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Örtülü oynaklık çarpıklığı

Belirtilen kârda/zararda olma kuralı altında tek vadede kullanım fiyatları arasındaki modelden çıkarılan oynaklık değişimi.

İlgili ders: C4T2L5. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Örtüşen risk

Farklı hukuki yatırımlar yoluyla aynı ihraççıya veya etkene tekrarlanan maruziyet.

İlgili ders: C5T2L1. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Özkaynak oranı

Belirtilen hesap özkaynağının verilen varlık değeri paydasına bölünmesi.

İlgili ders: C3T8L1. Ürün kartları: Yurtiçi menkul kıymet kredisi.

Tanım: Paralel eğri kayması

Belirtilen tüm getiri eğrisi noktalarının aynı sayıda yüzde puanı veya baz puan hareket ettiği senaryo.

İlgili ders: C2T2L5. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: Para piyasası fonu

Banka mevduatından farklı olarak kısa vadeli para piyasası yatırım politikası kapsamında faaliyet gösteren fon.

İlgili ders: C1T2L3. Ürün kartları: Banka mevduatı, Para piyasası fonu, Katılım hesabı, Repo ve ters repo ile nakit değerlendirme.

Tanım: Payla karşılanan alım opsiyonu satışı

Dayanak pozisyonu artı eşleşen kısa alım opsiyonu; prim düşüşü kısmen tamponlar, belirtilen tavan üzerindeki yükselişten vazgeçilir.

İlgili ders: C4T5L1. Ürün kartları: Portföyde gelir ve koruma amaçlı opsiyon stratejileri.

Tanım: Performans ücreti

Ürünün ölçütü, eşik getirisi ve diğer sözleşme kurallarıyla hesaplanan koşullu ücret.

İlgili ders: C1T3L4. Ürün kartları: Serbest fon, Standart yatırım fonu.

Tanım: Performans ücreti için geçmiş en yüksek referans değer

Yeni bir performans ücretinin ödenmesi gerekip gerekmediğine ilişkin sözleşmeye dayalı geçmiş referans değeri.

İlgili ders: C1T3L4. Ürün kartları: Serbest fon, Standart yatırım fonu.

Tanım: Pergel stratejisi

Aynı kullanım fiyatı ve vadeli alım ile satım opsiyonu; her birinin uzun veya kısa yönü belirtilmelidir.

İlgili ders: C4T6L1. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Piyasa yapıcı

İlgili çerçevede tanımlı kotasyon görevi olan katılımcı; sınırsız likidite veya ihraççı ödeme garantörü değildir.

İlgili ders: C4T7L4. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu varantı.

Tanım: Portföyün opsiyon duyarlılıkları

Para birimi, birim, ölçek, dayanak ve zaman damgası ortaklaştırıldıktan sonra toplanan işaretli duyarlılıklar.

İlgili ders: C4T3L5. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Portföy içeriğine bakılarak hesaplanan risk

Her doğrudan yatırım ve ürün yapısı üzerinden takip edilen ortak ekonomik etken riskidir. Tarihleri eşleşen portföy içerikleriyle, aynı toplam portföy paydasına göre ortak para biriminde tutar veya ağırlık olarak ifade edilir. Aynı katmanlar iki kez sayılmaz.

İlgili ders: C1T4L4. Ürün kartları: Fon sepeti fonu, Karma veya değişken fon, Tematik fon, Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Portföy içi risk dengelemesi

Teminat gereksinimini koşullu olarak azaltabilen, modelin tanıdığı risk azalması.

İlgili ders: C3T2L3. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Portföy saklayıcısı

Geçerli saklama çerçevesi kapsamında saklama ve ilgili kontrolleri gerçekleştiren hizmet sağlayıcı.

İlgili ders: C1T3L1. Ürün kartları: Standart yatırım fonu.

Tanım: Portföy yöneticisi

Fonun yatırım politikası kapsamında yatırım kararları veren kuruluş.

İlgili ders: C1T3L1. Ürün kartları: Standart yatırım fonu.

Tanım: Pozisyonun ikame değeri

Kalan sözleşmesel nakit akışlarını yerine koymanın tahmini güncel maliyeti veya faydası.

İlgili ders: C3T6L4. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş fiziki teslimatlı yurtiçi döviz forwardı.

Tanım: Pozisyonun sonlandırılması

Sözleşme veya müzakere edilmiş teklif kapsamında fesih değerlemesi ve uzlaşması.

İlgili ders: C3T6L4. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş fiziki teslimatlı yurtiçi döviz forwardı.

Tanım: Pozisyonu yeni vadeye taşıma

Mevcut vadeyi kapatıp veya uzlaştırıp başka vade ya da ikame pozisyon açmaktır. Gerçekleşen nakit, yeni giriş fiyatı, alış-satış farkı ve fonlama ayrı tutulur. Sözleşmeler arasındaki kotasyon farkı otomatik olarak hemen alınan nakit gelir değildir.

İlgili ders: C3T3L4. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması, Portföyde gelir ve koruma amaçlı opsiyon stratejileri.

Tanım: Pozisyon kapatma eşiği

Sözleşmeye göre işlem yapılmasına izin veren veya bunu gerektiren hesap koşulu; gerçekleşme fiyatından farklıdır.

İlgili ders: C5T1L3. Ürün kartları: Türkiye'de yetkili kurum üzerinden CFD erişimi.

Tanım: Prim

Borsa yatırım fonunun net varlık değeri üzerindeki fiyatı gibi, adı belirtilen referans değerin üzerindeki piyasa fiyatıdır. Payda ve zaman damgası belirtilir. Opsiyon primi ise ayrı tanımlanan opsiyon hakkının fiyatıdır.

İlgili ders: C1T6L2. Ürün kartları: Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF), Darphane altın sertifikası.

Tanım: Prim kaybı

Tahsil edilen nakit maliyeti geri kazandırmazsa ödenen opsiyon/varant bedelinin kaybı; tam kayıp için dayanak temerrüdü gerekmez.

İlgili ders: C4T7L5. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu varantı.

Tanım: Proje riski

Bir projenin inşaatı, hakları, maliyetleri, tamamlanması, satış gelirleri ve zamanlamasına ilişkin belirsizlik.

İlgili ders: C1T8L3. Ürün kartları: Gayrimenkul proje sertifikası.

Tanım: Reel getiri

Nominal büyüme katsayısının aynı dönemin enflasyon büyüme katsayısıyla düzeltilmiş hâli.

İlgili ders: C1T1L4. Ürün kartları: Banka mevduatı, Standart yatırım fonu.

Tanım: Reel getiri oranı

Belirli endeks ve yöntem kapsamında enflasyondan arındırılmış nakdin iskonto oranı; reel kupondan ve kişisel enflasyon deneyiminden farklıdır.

İlgili ders: C2T3L4. Ürün kartları: Enflasyona endeksli borçlanma aracı.

Tanım: Referans değerleme fiyatı

Açık varlığın değerini ölçmek için kullanılan, uygulanabilir olması gerekmeyen fiyat veya referans.

İlgili ders: C5T5L2. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Referans kuruluş

Kredi olayı veya riski türevin dayanağı olan ihraççı ya da tüzel kişi; türev karşı tarafından farklıdır.

İlgili ders: C6T5L2. Ürün kartları: Özel uluslararası tezgâh üstü sözleşme hakları.

Tanım: Repo

Nakit borçlu açısından bakıldığında geri satın alma taahhüdü içeren bir satış.

İlgili ders: C1T2L2. Ürün kartları: Repo ve ters repo ile nakit değerlendirme.

Tanım: Rho

Belirli eğri ve kotasyon ölçeğinde faiz girdisine koşullu opsiyon fiyatı duyarlılığı.

İlgili ders: C4T3L4. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Riske maruz değer

Belirtilen güven düzeyi ve zaman ufkunda modele bağlı zarar yüzdelik dilimi.

İlgili ders: C5T2L3. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Risk bütçesi

Belirtilen ölçü ve stres altında vakaya özgü izin verilen risk tutarı veya zarar.

İlgili ders: C5T4L1. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Risk etkenleri haritası

Toplamadan önce piyasa, kur, faiz, kredi ve operasyon risklerinin ayrı gösterimi.

İlgili ders: C5T4L3. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Sabitleme

Ödeme veya uzlaşmayı belirlemek için sözleşmede tanımlanan referans gözlemidir. Son sabitleme nihai ödemeyi belirler; ara sabitlemeler kuponları, yeniden belirlemeleri veya bariyerleri etkileyebilir. Veri kaynağı, saat, ortalama alma ve yedek kural önemlidir. Ekrandaki son işlem fiyatı farklı olabilir.

İlgili ders: C3T6L3. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş nakdi uzlaşmalı döviz forwardı, Yatırım kuruluşu varantı.

Tanım: Sabit kur dönüşümlü yapı

Olağan değişken kur yerine sabit veya başka biçimde tanımlanmış çapraz para faktörü kullanan sözleşmesel dönüşüm kuralı.

İlgili ders: C4T7L2. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu varantı.

Tanım: Saflık

Belirtilen brüt ağırlıkta belirtilen metalin oranı.

İlgili ders: C1T8L1. Ürün kartları: Banka kıymetli maden hesabı, Fiziki kıymetli maden, Kıymetli maden fonu.

Tanım: Saklamadaki varlık açığı

Mutabakatı yapılmış haklara göre eksik nakit veya birimler; piyasa değeri düşüşünden farklıdır.

İlgili ders: C6T1L2. Ürün kartları: Uluslararası hesap ve saklama yolu.

Tanım: Saklama hesabına erişimin dondurulması

Nihai tahsilatı tek başına belirlemeden nakdi geciktirebilen satış, çekim veya transfer kısıtı.

İlgili ders: C6T6L2. Ürün kartları: Bütünleşik ürün ve korunma kararı kaydı.

Tanım: Satım opsiyonu

Belirtilen koşullarda kullanım fiyatından satmaya veya buna bağlı nakdi ödeme almaya yönelik sözleşmesel hak.

İlgili ders: C4T1L1. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Seçim yanlılığı

Örneklemin ölçülen sonuçla bağlantılı bilgi kullanılarak seçilmesinden doğan çarpıtma.

İlgili ders: C1T5L5. Ürün kartları: Fon sepeti fonu, Standart yatırım fonu.

Tanım: Senaryo değerlemesi

Açık piyasa girdileri altında hesaplanan veya verilen koşullu değer; garantili gelecek kotasyonu değildir.

İlgili ders: C4T6L4. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Sentetik aynılama

Açıklanan karşı taraf ve teminat düzeni çerçevesinde türevlerle risk edinilmesi.

İlgili ders: C6T2L1. Ürün kartları: Uluslararası ETF ve pay sınıfı üzerinden erişim.

Tanım: Sentetik forward pozisyonu

Eşleşen uzun alım ve kısa satım veya tersiyle, prim/finansman etkileri yanında vadeli biçiminde nihai ödeme oluşturan yapı.

İlgili ders: C4T4L4. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Serbest fon

Güncel düzenleme ve açıklanan yatırım politikası kapsamında nitelikli yatırımcılara satılan, erişimi sınırlı fon kategorisi.

İlgili ders: C1T7L1. Ürün kartları: Serbest fon.

Tanım: Serbest nakit

Rehinli veya bekleyen tutarlar dışında, amaçlanan kullanım için son tarihten önce aktarılabilir nakit.

İlgili ders: C5T2L4. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Sermaye çağrısı

Bir yatırımcının finansman taahhüdü kapsamında ödeme talebi.

İlgili ders: C1T7L3. Ürün kartları: Girişim sermayesi yatırım fonu.

Tanım: Sharpe oranı

Ortalama fazla getirinin getiri oynaklığına oranı; kullanılan hesaplama esasına bağlıdır.

İlgili ders: C1T5L4. Ürün kartları: Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF), Standart yatırım fonu.

Tanım: Sınırları belirli risk

Belirtilen kesin pozisyon, tarihler ve uzlaşma varsayımlarında türetilen sonlu sözleşmesel/ekonomik zarar sınırı.

İlgili ders: C4T4L1. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Sistemlere yansıma riski

Bir kayıt güncellenirken aracı kurumun işlem bakiyesine bunun henüz yansımaması riski.

İlgili ders: C5T7L3. Ürün kartları: Yurtiçi saklama, transfer ve yatırımcı blokajı.

Tanım: Sonradan belirlenecek fon fiyatıyla işlem

Fon emrinde, açıklanmış son emir saati, değerleme ve takas kuralları altında daha sonra hesaplanacak işlem değerinin kullanılmasıdır. Emir verildiğinde nihai alış veya fona iade fiyatı bilinmeyebilir. İlgili fonun gerçek belgeleri okunmalıdır.

İlgili ders: C1T3L3. Ürün kartları: Standart yatırım fonu.

Tanım: Son emir saati

Hangi işleme veya fiyatlandırma olayının geçerli olduğunu belirleyen talimat son tarihi.

İlgili ders: C1T2L3. Ürün kartları: Banka mevduatı, Para piyasası fonu, Standart yatırım fonu, Katılım hesabı, Repo ve ters repo ile nakit değerlendirme.

Tanım: Sözleşmenin tarafı olan kuruluş

Müşteri sözleşmesinde adı geçen ve belirtilen yükümlülüklerden sorumlu kesin tüzel kişi.

İlgili ders: C6T1L1. Ürün kartları: Uluslararası hesap ve saklama yolu.

Tanım: Spot alım ve vadeli satış taşıma işlemi

Belirtilmiş fonlama ve uzlaşma planıyla spot varlığı alıp karşılığında vadeli işlem satmak.

İlgili ders: C3T5L2. Ürün kartları: Yurtiçi spot alım ve vadeli satış taşıma işlemi.

Tanım: Spot faiz oranı

Belirtilen para birimi, kredi riski ve bileşikleştirme yöntemiyle belirli vadeye ait iskonto oranı.

İlgili ders: C2T2L3. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: Standart dışı sözleşme

Olağan fiyat çarpanından veya teslimat özelliklerinden ayrılabilen düzeltilmiş koşullu seri.

İlgili ders: C3T1L5. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Stres senaryosunun kapsamı

Karar hesabının geçerli olduğu iddia edilen, açıkça belirtilmiş senaryo aralığı.

İlgili ders: C6T6L3. Ürün kartları: Bütünleşik ürün ve korunma kararı kaydı.

Tanım: Süresiz sözleşme

Takvime bağlanmış nihai sözleşme vadesi veya sona erme tarihi bulunmayan yapıdır. Borçlanma aracında erken itfa, ihraççının hakkıdır; yatırımcının o tarihte geri ödeme isteme hakkı değildir. Süresiz türevde fonlama, değerleme ve endeks fiyatı ile tasfiye kuralları, planlı yakınsama tarihinin yerini alır. Bu yapı süresiz borçlanma aracı sahipliği değildir.

İlgili ders: C2T5L5. Ürün kartları: İhraççının erken itfa hakkı bulunan borçlanma aracı, Alt sıralı ve zarar karşılama özellikli borçlanma aracı, Kriptoda süresiz ve ters sözleşmeler.

Tanım: Şirket işlemleri düzeltmesi

Dayanak menkul kıymeti etkileyen olay sonrasında sözleşme koşullarının belgelenmiş değişimi.

İlgili ders: C3T1L5. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Şirket özsermayesi

İlgili şirket yükümlülüklerinden sonra, pay haklarına tabi kalan ortaklık hakkı.

İlgili ders: C1T8L4. Ürün kartları: Borsada işlem gören gayrimenkul yatırım ortaklığı (GYO), Gayrimenkul yatırım fonu (GYF).

Tanım: Taahhüt

Yatırımcının, belirtilen çağrı ve diğer koşullar kapsamında katkıda bulunmayı kabul ettiği sözleşmeye bağlı tutar.

İlgili ders: C1T7L3. Ürün kartları: Girişim sermayesi yatırım fonu.

Tanım: Tahakkuk

Kazanılmış gelir veya oluşmuş giderin nakit tahsilatı ya da ödemesinden önce muhasebeleştirilmesi.

İlgili ders: C1T3L2. Ürün kartları: Standart yatırım fonu.

Tanım: Tahmin hatası

İlk kaydedilen beklentiyle karşılaştırılabilir gerçekleşmiş sonuç arasındaki fark.

İlgili ders: C5T5L4. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Tahsilat varsayımı

Senaryoda tahsil edilmesi beklenen alacak payı ve zamanı.

İlgili ders: C5T2L5. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Tahsisli kıymetli maden

Belirli bir tahsis ve saklama sözleşmesi kapsamında bir sahibi adına tutulan tanımlanmış metal.

İlgili ders: C1T8L1. Ürün kartları: Banka kıymetli maden hesabı, Fiziki kıymetli maden, Kıymetli maden fonu.

Tanım: Tahsisli külçe mülkiyeti vermeyen miktar alacağı

Hesap sözleşmesindeki miktar alacağı; belirli tanımlı külçede otomatik mülkiyet sağlamaz.

İlgili ders: C1T8L1. Ürün kartları: Banka kıymetli maden hesabı, Fiziki kıymetli maden, Kıymetli maden fonu.

Tanım: Takası tamamlanmış varlık

İlgili teslim hareketleri tamamlandıktan sonraki kıymet bakiyesi.

İlgili ders: C5T7L1. Ürün kartları: Yurtiçi saklama, transfer ve yatırımcı blokajı.

Tanım: Takasta anapara riski

Satılan dövizi ödeyip alınan dövizi teslim alamama riski.

İlgili ders: C3T7L2. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi çapraz para swapı.

Tanım: Takas tarihi

İlgili menkul kıymet veya nakit yükümlülüklerinin geçerli piyasa ve sözleşme kuralları altında tamamlandığı tarihtir. İşlem tarihi, değerleme tarihi ve nakdin başka ödemede serbestçe kullanılabildiği tarihten farklı olabilir.

İlgili ders: C2T1L5. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili, Banka mevduatı, Standart yatırım fonu, Borçlanma araçları dağılımı ve işlem kaydı, Doğrudan Türkiye ihraçlı Eurobond.

Tanım: Takip hatası

Belirtilen örnekleme, standart sapma ve yıllıklandırma kuralı altında, dönemsel fon eksi karşılaştırma ölçütü getirilerinin değişkenliğidir. Sürekli aynı ölçüde düşük performans, negatif izleme farkıyla sıfır ölçülmüş izleme hatasını birlikte üretebilir.

İlgili ders: C1T5L4. Ürün kartları: Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF), Standart yatırım fonu, Uluslararası ETF ve pay sınıfı üzerinden erişim.

Tanım: Takvim fark stratejisi

Belirtilen dayanağın farklı vadelerinde ters yönlü pozisyonlardır. Temel opsiyon takvim spreadinde kullanım fiyatları eşleşir; yakın vade sonunda kalan opsiyon hâlâ vade öncesi değerleme gerektirir. Vadeli işlem ve opsiyon takvim spreadlerinin nakit ve duyarlılık davranışları farklıdır; her bacak ayrıca belirtilmelidir.

İlgili ders: C3T5L1. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması, Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Tali edim

İlgili gayrimenkul satış gelirini ihraç koşullarıyla dağıtan proje sertifikası yolu.

İlgili ders: C1T8L3. Ürün kartları: Gayrimenkul proje sertifikası.

Tanım: Tarihsel oynaklık

Belirli gözlenen getiri serisi ve örnekleme kuralından hesaplanan istatistiksel dağılım tahmini.

İlgili ders: C4T2L1. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Taşıma maliyeti

Belirtilen süredeki finansman ve elde tutma giderlerinden geçerli gelir veya faydaların düşülmesi.

İlgili ders: C3T3L1. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: TEFAS

Yurt içi fon dağıtım ve bilgi altyapısı Takasbank tarafından bağlantılı kayıtlarla işletilmektedir.

İlgili ders: C1T5L1. Ürün kartları: Standart yatırım fonu.

Tanım: Tekil borçlanma aracının nihai vadesi

Belirli borç ihracının, kredi ve diğer koşullara bağlı, sözleşmesel nihai ödeme tarihi.

İlgili ders: C6T3L4. Ürün kartları: Yabancı doğrudan borçlanma aracı ve tahvil fonu yolları.

Tanım: Tek vade etrafında yoğunlaşan portföy

Tek bir tahvil içinde tek seferde geri ödeme karşılığından farklı, tek bir hedef tarihe yakın yoğunlaşmış vadelere sahip bir portföy.

İlgili ders: C2T4L4. Ürün kartları: Borçlanma araçları dağılımı ve işlem kaydı.

Tanım: Tematik strateji

Ortak faktör yoğunlaşması yaratabilecek belirtilen bir fikir etrafında yapılan yatırım odağı.

İlgili ders: C1T4L4. Ürün kartları: Fon sepeti fonu, Karma veya değişken fon, Tematik fon.

Tanım: Temel seçenek

Önerilen işlemin değerlendirildiği, korunabilir uygulanabilir pozisyon veya nakit alternatifi.

İlgili ders: C6T6L1. Ürün kartları: Bütünleşik ürün ve korunma kararı kaydı.

Tanım: Teminat

Bir yükümlülüğü desteklemek için yatırılan nakit veya kabul edilebilir varlıklardır. Değerleme, teminat iskontosu ve gerekli tutar değişebilir. Teminat; alış fiyatından, nominal risk tutarından ve sözleşmesel azami zarardan ayrıdır.

İlgili ders: C3T2L1. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması, Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Teminatlı menkul kıymet

Menkul kıymetleştirmeden farklı olarak, geçerli yasal çerçevesi kapsamında tahsis edilmiş teminat varlıkları tarafından desteklenen genel bir ihraççı yükümlülüğü olan borç türü alacak.

İlgili ders: C2T6L4. Ürün kartları: Teminatlı menkul kıymet, Varlığa veya ipoteğe dayalı menkul kıymetler.

Tanım: Teminatsız alım opsiyonu satışı

Eşleşen dayanak teslimatı veya başka tam koruması bulunmayan kısa alım opsiyonu; yukarı yönlü zarar sınırsızdır.

İlgili ders: C4T1L3. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Teminat aktarımı

Güvence gerekliliklerini karşılamak için mevcut varlıkların taşınması; kendiliğinden yeni piyasa zararı değildir.

İlgili ders: C6T6L2. Ürün kartları: Bütünleşik ürün ve korunma kararı kaydı.

Tanım: Teminat eşiği

Kararlaştırılmış teminat transferi gereksinimi doğmadan önce izin verilen sözleşmesel risk tutarı.

İlgili ders: C3T7L5. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi tek para birimli faiz swapı.

Tanım: Teminat hareketleri hesabı

Özkaynak, uzlaşma, maliyet, gereklilik, yatırma ve çekmelerin tarihli kaydı.

İlgili ders: C6T4L2. Ürün kartları: Yabancı borsalarda vadeli işlemler ve opsiyonlar.

Tanım: Teminat havuzu

Teminatlı menkul kıymet çerçevesinde belirli yükümlülükleri desteklemek üzere tanımlanan varlıklar; uygunluk, sicil, değerleme ve eşleştirme kuralları önemlidir.

İlgili ders: C2T6L4. Ürün kartları: Teminatlı menkul kıymet, Varlığa veya ipoteğe dayalı menkul kıymetler.

Tanım: Teminat iskontosu

Kabul edilebilir teminat değeri hesaplanırken piyasa değerine uygulanan belirtilmiş indirimdir. Açıklanan kural buysa kabul edilen değer = piyasa değeri × (1 − teminat iskontosu). Nakit tutarına göre verilen repo teminat marjı farklı bir payda kullanır ve karşılaştırmadan önce dönüştürülmelidir.

İlgili ders: C1T2L2. Ürün kartları: Repo ve ters repo ile nakit değerlendirme, VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Teminat tamamlama çağrısı

Hesabın güncel risk kuralları ve süreleri altında ek teminat veya izin verilen başka bir işlem yapılması gereğidir. Aracı kurum gereksinimleri takas gereksinimlerinden yüksek olabilir. Zamanında karşılayamamak zorunlu pozisyon azaltımına yol açabilir.

İlgili ders: C3T2L4. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Temiz fiyat

Tahakkuk eden kuponu veya kotasyon sözleşmesi uyarınca tahakkuk eden eşdeğer tutarı hariç tutan bir tahvil fiyatı; nakit borcun tamamı olması şart değildir.

İlgili ders: C2T1L4. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: Ters kotasyonlu sözleşme

Nominal/kotasyon ve uzlaşma birimleri farklı olan, kripto kârı için sıklıkla ters fiyatları kullanan belirtilmiş sözleşme.

İlgili ders: C6T5L5. Ürün kartları: Kriptoda süresiz ve ters sözleşmeler.

Tanım: Ters repo

Nakit borç veren açısından bakıldığında yeniden satış taahhüdü içeren bir satın alma.

İlgili ders: C1T2L2. Ürün kartları: Repo ve ters repo ile nakit değerlendirme.

Tanım: Ters spot-vadeli taşıma işlemi

Menkul kıymet ödüncü ve açığa satış kısıtlarına tabi olarak ödünç spot varlığı satıp vadeli işlem almak.

İlgili ders: C3T5L2. Ürün kartları: Yurtiçi spot alım ve vadeli satış taşıma işlemi.

Tanım: Ters yönlü ilişki riski

Risk daha olumsuz hâle geldikçe teminatın veya karşı taraf kapasitesinin bozulduğu ilişki.

İlgili ders: C6T5L5. Ürün kartları: Kriptoda süresiz ve ters sözleşmeler.

Tanım: Ters yönlü ilişki riski

Dayanak risk stres altındayken korumanın veya karşı tarafın ödeme gücünün kötüleşmesi riski.

İlgili ders: C5T2L5. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Ters yönlü risk

Dönemi, kaldıracı ve yeniden ayar kuralları tanımlanması gereken, belirtilen ters yön hedefi.

İlgili ders: C6T2L4. Ürün kartları: Uluslararası ETF ve pay sınıfı üzerinden erişim.

Tanım: Teta

Belirtilen işaret ve takvim/işlem/yıl kotasyon kuralında geçen zamana koşullu duyarlılık.

İlgili ders: C4T3L3. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: TLREF

Türk Lirası Gecelik Referans Faiz Oranı; Borsa İstanbul yönteminin belirli ihracın gözlem kuralından ayrı incelenmesi gereken referans faizdir.

İlgili ders: C2T3L3. Ürün kartları: Değişken faizli ve TLREF'ye bağlı tahvil.

Tanım: Toparlanma veya alacak tahsilatı

Yatırım değer kaybından sonra, azalan sermaye tabanından eski değere dönmek için gereken kazançtır. Kredi sorunu bağlamında ise öncelik, zamanlama ve maliyetler uygulandıktan sonra alacak karşılığında alınan nakit veya ekonomik değerdir. Anlamı ve paydayı belirtin: fiyat toparlanma getirisiyle temerrüt tahsilat oranı farklı şeyleri ölçer.

İlgili ders: C1T5L3. Ürün kartları: Standart yatırım fonu, Alt sıralı ve zarar karşılama özellikli borçlanma aracı.

Tanım: Toplam getiri

Açık yeniden yatırım esasına göre fiyat değişimi ve gelirin toplamı.

İlgili ders: C1T5L2. Ürün kartları: Standart yatırım fonu.

Tanım: Toplam getiri swapı

Mülkiyeti zorunlu olarak devretmeden referans varlığın fiyat/gelir getirisini finansman bacağı karşılığında aktaran anlaşma.

İlgili ders: C6T5L2. Ürün kartları: Özel uluslararası tezgâh üstü sözleşme hakları.

Tanım: Toplam sahiplik maliyeti

Belirtilen giriş, tutma, finansman, ürün, çıkış ve vergi nakit yükünün tamamı.

İlgili ders: C1T6L3. Ürün kartları: Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF), Türkiye'de yetkili kurum üzerinden CFD erişimi.

Tanım: Toplam vadeli döviz kuru

Belirli gelecek valör için kararlaştırılmış tam döviz kuru.

İlgili ders: C3T6L1. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş fiziki teslimatlı yurtiçi döviz forwardı.

Tanım: Toplu saklama hesabı

Hak sahiplerinin menfaatlerinin geçerli kayıtlara ve hukuka bağlı olduğu, aracının müşteriler adına topluca tuttuğu varlıklar.

İlgili ders: C6T1L1. Ürün kartları: Uluslararası hesap ve saklama yolu.

Tanım: Troy ons

Kıymetli maden kütle birimi; öğretim dönüşümü 31.1035 gramdır.

İlgili ders: C3T4L4. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Turbo sertifika

Genellikle finansman seviyesi ve bariyere bağlı belirli ihraççı alacağı; kesin ödeme ve artık değer için ihraç belgesi gerekir.

İlgili ders: C4T8L2. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu sertifikası.

Tanım: UCITS

AB’nin devredilebilir menkul kıymetlere kolektif yatırım kuruluşları çerçevesi; kesin fon ve güncel uygulanabilir kurallar doğrulanmalıdır.

İlgili ders: C6T2L1. Ürün kartları: Uluslararası ETF ve pay sınıfı üzerinden erişim.

Tanım: Uzun opsiyon pozisyonu

Satın alınmış opsiyon hakkı; tamamen ödenmiş borçlanmasız basit pozisyonda satıcı teslimat yükümlülüğü yerine prim ve maliyetler riske atılır.

İlgili ders: C4T1L2. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Uzun vadeli opsiyon

Primi ve duyarlılıkları kalan haklarını ve zamanını yansıtan, görece uzun ömürlü opsiyon.

İlgili ders: C6T4L4. Ürün kartları: Yabancı borsalarda vadeli işlemler ve opsiyonlar.

Tanım: Vadeleri sürekli yenilenen tahvil fonu

Varlıkları yenileyerek sürekli strateji sürdüren fon; payın yükümlülük tarihinde vadesinin dolduğu varsayılmaz.

İlgili ders: C6T3L4. Ürün kartları: Yabancı doğrudan borçlanma aracı ve tahvil fonu yolları.

Tanım: Vadeli faiz anlaşması

Belirli gelecek faiz dönemi için faiz karşılaştırmasını sabitleyen sözleşme.

İlgili ders: C3T7L4. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi TLREF gecelik endeks swapı.

Tanım: Vadeli işlem sözleşmesi üzerine opsiyon

Kullanımı doğrudan dayanak mülkiyeti yerine belirtilen vadeli işlem pozisyonunu oluşturabilen opsiyon.

İlgili ders: C6T4L3. Ürün kartları: Yabancı borsalarda vadeli işlemler ve opsiyonlar.

Tanım: Vadeli oran

Daha sonra gerçekleşen oranın garantili bir tahmini yerine, bugünün tutarlı spot iskonto faktörlerinin gelecekteki bir aralık için ima ettiği oran.

İlgili ders: C2T2L3. Ürün kartları: Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: Vadeye kadar getiri oranı

Belirtilen kotasyon kuralı altında, vaat edilen borçlanma nakit akışı planını fiyatına eşitleyen iskonto oranıdır. Temerrüt, yeniden yatırım, erken satış, kur değişimi, kesintiler ve vergiler gerçekleşen getiriyi farklılaştırabilir.

İlgili ders: C2T2L2. Ürün kartları: Yurtiçi şirket veya banka borçlanma aracı, Yurtiçi devlet tahvili.

Tanım: Vade merdiveni

Aşamalı ihtiyaçları veya yeniden yatırımı finanse etmek için vadeleri ardışık tarihlere dağıtan portföy; gelecekteki yenileme getiri oranları belirsizdir.

İlgili ders: C2T4L4. Ürün kartları: Borçlanma araçları dağılımı ve işlem kaydı.

Tanım: Vade ödemesi

İhracın ödemesi belirlendikten sonra nihai uzlaşma takviminde teslim edilen nakit veya menkul kıymet.

İlgili ders: C4T7L5. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu varantı.

Tanım: Vade öncesi para çekme

Geçerli çıkış koşulları kapsamında, planlanan veya sözleşmeye bağlı sona ermeden önce bir hesaba veya yatırıma erişim.

İlgili ders: C1T2L4. Ürün kartları: Banka mevduatı, Para piyasası fonu, Katılım hesabı.

Tanım: Vade sonu

Nihai uzlaşma veya teslim yükümlülüklerinin belirlendiği sözleşme tarihi.

İlgili ders: C3T1L1. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Vade sonu ödemesi

İlk prim, yatırımcı maliyetleri ve finansmandan önce vade sonunda belirlenen brüt sözleşme tutarı.

İlgili ders: C4T1L2. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Vade taşıma getirisi

Spot fiyat değişiminden farklı olarak türev vadelerin değiştirilmesi ve tutulmasıyla ilişkili etki.

İlgili ders: C1T4L3. Ürün kartları: Yabancı varlıklara yatırım yapan yurtiçi fon, Kıymetli maden fonu.

Tanım: Vade yapısı

Belirli faiz, oynaklık veya ilgili ölçünün farklı ufuklarda değişmesi; karşılaştırılan büyüklük belirtilmelidir.

İlgili ders: C4T2L5. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Varant

İhraççının ihraç koşullarıyla oluşturduğu koşullu menkul kıymet; doğrudan dayanak mülkiyeti ve borsa opsiyonu takasından farklıdır.

İlgili ders: C4T7L1. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu varantı.

Tanım: Varant deltası

Varant fiyatının dayanak fiyatına duyarlılığı; sağlayıcının oranı ve kur dönüşümünü önceden ekleyip eklemediği belirlenmelidir.

İlgili ders: C4T7L3. Ürün kartları: Yatırım kuruluşu varantı.

Tanım: Varlık ayrılığı

Geçerli çerçeve kapsamında portföy varlıklarının hizmet sağlayıcı varlıklarından yasal olarak ayrılması.

İlgili ders: C1T3L5. Ürün kartları: Garantili fon, Standart yatırım fonu, Koruma amaçlı fon.

Tanım: Varlık kiralama şirketi (VKŞ)

Türkiye kira sertifikası çerçevesinde varlık kiralama şirketi; kaynak kuruluştan, fon kullanıcısından ve ödeme garantöründen ayrı olarak tanımlanmalıdır.

İlgili ders: C2T6L1. Ürün kartları: Kira sertifikası.

Tanım: Varlık üzerindeki takyidat

Varlığın serbestçe satılmasını veya teslimini engelleyebilen rehin ya da başka kısıt.

İlgili ders: C3T4L2. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Vazgeçilen yükseliş kazancı

Risk azaltıldığında, korunma yapıldığında veya satılan bir hakla kazanç tavanlandığında, belirtilen korunmasız temel seçeneğe göre vazgeçilen değer artışıdır. Alınan prim veya küçük bir erken kâr, bu fırsat maliyetini tek başına ölçmez.

İlgili ders: C4T5L1. Ürün kartları: Portföyde gelir ve koruma amaçlı opsiyon stratejileri, Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Vega

Açık ondalık veya yüzde puanı değişimine göre verilen, oynaklığa koşullu opsiyon fiyatı duyarlılığı.

İlgili ders: C4T3L4. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Veraset vergisinde varlığın bulunduğu yer

İlgili veraset vergisi kurallarında varlığın yargısal konumu/sınıflandırması; yalnızca saklama yerinden farklıdır.

İlgili ders: C6T1L4. Ürün kartları: Uluslararası hesap ve saklama yolu.

Tanım: Vergiyi doğuran olay

Belirli rejimde geçerli vergilendirmeyi tetikleyen olay.

İlgili ders: C5T3L2. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Vergi anlaşması kapsamında indirim veya istisna

Gerçek yatırımcı/gelir uygunluğu ve belge gerektiren, uygulanabilir vergi anlaşması avantajı.

İlgili ders: C6T1L4. Ürün kartları: Uluslararası hesap ve saklama yolu.

Tanım: Vergi mukimliği

İlgili ülke hukuku ve uygulanabildiğinde vergi anlaşmasının somut koşullarıyla belirlenen hukuki vergi statüsüdür. Kaynak ülke stopajını, mukim olunan ülkedeki beyanı ve mahsupları etkileyebilir. Vatandaşlık, hesap para birimi veya aracının bulunduğu yer tek başına bunu belirlemez.

İlgili ders: C2T7L3. Ürün kartları: Borçlanma araçları dağılımı ve işlem kaydı, Portföy karşılaştırması ve karar kaydı, Uluslararası hesap ve saklama yolu.

Tanım: Vergi stopajı

Geçerli tarihli kurallara göre kaynaktan kesilen vergidir. Nihai olabilir, mahsup edilebilir veya başka bir işleme tabi olabilir. Varlığı ya da yokluğu tek başına ilgili her ülkedeki beyanı veya toplam vergi yükümlülüğünü belirlemez.

İlgili ders: C2T7L3. Ürün kartları: Borçlanma araçları dağılımı ve işlem kaydı, Portföy karşılaştırması ve karar kaydı, Uluslararası hesap ve saklama yolu.

Tanım: Veri tarihi

Bir değerin veya raporun, alma ve belge yürürlük tarihlerinden farklı olarak gözlem tarihi.

İlgili ders: C1T5L1. Ürün kartları: Standart yatırım fonu.

Tanım: Yabancı devlet ihraççısı

Yurt içi yargı alanı dışındaki devlet ihraççısı; para birimi, hukuk ve kredi her ihraca özgüdür.

İlgili ders: C6T3L1. Ürün kartları: Yabancı doğrudan borçlanma aracı ve tahvil fonu yolları.

Tanım: Yabancı sözleşmenin birimi

Yabancı türevde kotasyon, referans miktar ve nakdi bağlayan kesin borsa katsayısı.

İlgili ders: C6T4L1. Ürün kartları: Yabancı borsalarda vadeli işlemler ve opsiyonlar.

Tanım: Yaka stratejisi

Dayanak pozisyonu, koruyucu satım ve kısa alım birleşimi; taban ile sınırlı yükselişi bir araya getirir.

İlgili ders: C4T5L3. Ürün kartları: Portföyde gelir ve koruma amaçlı opsiyon stratejileri.

Tanım: Yapılandırılmış ürün

Borç benzeri ve koşullu riskleri belirli hukuki yapı ve sağlayıcı altında birleştiren sözleşmesel paket.

İlgili ders: C4T8L1. Ürün kartları: Yapılandırılmış borçlanma ürünü ve anapara taahhüdü.

Tanım: Yatırımcı bilgi formu

Bir fonun stratejisini, risklerini, maliyetlerini ve ilgili şartları özetleyen kısa biçimli bir açıklama.

İlgili ders: C1T3L5. Ürün kartları: Garantili fon, Standart yatırım fonu, Koruma amaçlı fon.

Tanım: Yatırımcı blokajı

Uygun kaydi varlıkların çıkış hareketlerini blokaj çözülene kadar kısıtlayan yatırımcı kontrolü.

İlgili ders: C5T7L3. Ürün kartları: Yurtiçi saklama, transfer ve yatırımcı blokajı.

Tanım: Yatırımcı tazmini

Tanımlı uygun iflas/alacak durumları için yargı alanına özgü süreç; yatırım zararına karşı genel ödeme sözü değildir.

İlgili ders: C6T1L2. Ürün kartları: Uluslararası hesap ve saklama yolu.

Tanım: Yatırımın hukuki ürün yapısı

Dayanak ekonomik pozisyonun tutulduğu hukuki ve operasyonel yapı.

İlgili ders: C1T7L5. Ürün kartları: Serbest fon, Standart yatırım fonu, BES ve BEFAS kapsamında emeklilik fonu, Gayrimenkul yatırım fonu (GYF), Girişim sermayesi yatırım fonu.

Tanım: Yatırım esaslı getiri oranı

Belirtilen basit veya bileşik bir kural kapsamında kazanç paydası olarak yatırılan satın alma nakitini kullanan yıllık getiri.

İlgili ders: C2T1L3. Ürün kartları: Hazine bonosu.

Tanım: Yatırım yapılabilir kredi notu

Değerlendirilen kredi niteliğini belirten adlandırılmış not sınıfı; ödeme veya fiyat garantisi değildir.

İlgili ders: C6T3L2. Ürün kartları: Yabancı doğrudan borçlanma aracı ve tahvil fonu yolları.

Tanım: Yatırım yetkisi ve sınırları

Portföy kararlarını düzenleyen açıklanan amaç, izinler ve kısıtlamalar.

İlgili ders: C1T4L5. Ürün kartları: Katılım fonu.

Tanım: Yeniden belirleme riski

Değişken faiz gelirinin gelecekteki sabitlemelerde değişmesi veya yatırımcının nakit ihtiyacına uymayan gecikme, üst/alt sınır ya da yedek oran düzenini izlemesi riski.

İlgili ders: C2T3L3. Ürün kartları: Değişken faizli ve TLREF'ye bağlı tahvil.

Tanım: Yeniden belirleme tarihi

Belirtilen kupon döneminde kullanılacak referans faizin belirlendiği tarih.

İlgili ders: C3T7L3. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş yurtiçi tek para birimli faiz swapı.

Tanım: Yeniden dengeleme

Hedef portföy pozisyonlarını yeniden sağlamak veya değiştirmek için işlem yapmak.

İlgili ders: C1T6L4. Ürün kartları: Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF), Standart yatırım fonu, Adi pay ve doğrudan hisse senedi yatırımı.

Tanım: Yeniden dengeleme bandı

Yatırım çerçevesinin otomatik işlem gerektirmeden sapmaya izin verdiği risk veya ağırlık aralığı.

İlgili ders: C5T4L4. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Yeniden inceleme koşulu

Belgeli yeniden değerlendirme veya nakit eylemi gerektiren, gözlenebilir koşul.

İlgili ders: C6T6L3. Ürün kartları: Bütünleşik ürün ve korunma kararı kaydı.

Tanım: Yeniden yapılandırma

Geçerli sözleşme veya yasal süreç yoluyla borç yükümlülüklerinde bir değişiklik; Bir teklif onaydan, etkililikten ve ödemeden farklıdır.

İlgili ders: C2T3L5. Ürün kartları: Alt sıralı ve zarar karşılama özellikli borçlanma aracı.

Tanım: Yeniden yatırım riski

Kuponlar, vade ödemeleri veya geri dönen başka nakit yeniden yatırılırken elde edilecek oranın belirsizliğidir. Dönem sonu servet tahmini, belirtilen yeniden yatırım oranları ve tarihlerine bağlıdır. Getiri kotasyonları bu gelecek oranlarını garanti etmez.

İlgili ders: C1T2L1. Ürün kartları: Banka mevduatı, Para piyasası fonu, Katılım hesabı, İhraççının erken itfa hakkı bulunan borçlanma aracı.

Tanım: Yerel yönetim borçlanma aracı

Kendi gelir, kredi ve yargı alanına özgü vergi koşulları olan, belirli yerel/kamu ihraççısının borcu.

İlgili ders: C6T3L2. Ürün kartları: Yabancı doğrudan borçlanma aracı ve tahvil fonu yolları.

Tanım: Yetkili katılımcı

Belirtilen BYF oluşturma ve geri alma işlemlerini gerçekleştirmek üzere sözleşme imzalayan uygun bir aracı.

İlgili ders: C1T6L1. Ürün kartları: Yurtiçi borsa yatırım fonu (BYF).

Tanım: Yıllıklandırılmış getiri

Belirtilen tarihler boyunca tarihsel büyümenin sabit geometrik yıllık eşdeğeri.

İlgili ders: C1T1L3. Ürün kartları: Banka mevduatı, Standart yatırım fonu.

Tanım: Yıl kesri

Sözleşmenin gün sayım kuralıyla ifade edilen tahakkuk dönemi.

İlgili ders: C3T6L2. Ürün kartları: İhtiyaca göre düzenlenmiş fiziki teslimatlı yurtiçi döviz forwardı.

Tanım: Yoğunlaşma

Ortak bir ihraççıya, sektöre, para birimine, faktöre veya başka bir risk etkenine önemli ölçüde maruz kalma.

İlgili ders: C1T4L1. Ürün kartları: Hisse senedi fonu ve hisse senedi yoğun fon.

Tanım: Yoğunlaşma endeksi

Belirtilen risk ağırlıklarının kareleri toplamı; zarar olasılığından farklıdır.

İlgili ders: C5T2L2. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Yönetim ücreti

Ürünün belirli yönetim ücreti matrahı ve takvimiyle tahakkuk eden karşılık.

İlgili ders: C1T3L4. Ürün kartları: Serbest fon, Standart yatırım fonu.

Tanım: Yukarı adım kuralı

Tam güncel kapsamı ve istisnaları ilgili duyuruyla belirlenmesi gereken açığa satış fiyat kısıtı.

İlgili ders: C3T8L5. Ürün kartları: Menkul kıymet ödüncüyle yurtiçi açığa satış.

Tanım: Yuvarlama riski

Bölünemeyen sözleşme miktarlarının yarattığı kalan risk.

İlgili ders: C3T4L6. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.

Tanım: Yüksek getirili borçlanma aracı

Genellikle daha yüksek temerrüt ve likidite riskiyle ilişkili kredi sınıfı; ilan edilen getiri net beklenen servet değildir.

İlgili ders: C6T3L2. Ürün kartları: Yabancı doğrudan borçlanma aracı ve tahvil fonu yolları.

Tanım: Yükümlülük ataması

Esas alınan sözleşme ve takas kurallarına göre, kullanılmış bir opsiyonun yükümlülüğünün kısa pozisyona atanmasıdır. Kullanım tarzı, teslim yöntemi ve zamanlama; ortaya çıkan nakit veya varlık yükümlülüğünü belirler.

İlgili ders: C4T1L5. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Yükümlülük ataması için nakit rezervi

Olası fiziki yükümlülük atamasını gereken tarihte karşılamak için tutulan nakit veya teslim edilebilir varlık.

İlgili ders: C4T5L2. Ürün kartları: Portföyde gelir ve koruma amaçlı opsiyon stratejileri.

Tanım: Yükümlülük ataması uyumsuzluğu

Amaçlanan dengeleyici hak açıkken veya farklı koşulla işlerken kısa yükümlülüğün uzlaşması.

İlgili ders: C4T6L5. Ürün kartları: Eşleşen opsiyon fark stratejileri ve sentetik pozisyonlar.

Tanım: Zaman damgası uyumu

Piyasa ve yayım zamanları karşılaştırma sorusuna uyan gözlemlerin kullanılması.

İlgili ders: C5T5L1. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Zaman değeri

Belirtilen içsel değer karşılaştırmasından sonra primin kalan kısmı; dağıtım, faiz ve ertelenmiş kullanım yorumu etkiler.

İlgili ders: C4T1L4. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Zaman değeri kaybı

Zaman geçmesiyle opsiyon değerinin koşullu değişimi; gerçekleşen piyasa getirisi veya nakit kupondan farklıdır.

İlgili ders: C4T3L3. Ürün kartları: Borsada işlem gören opsiyonların hak ve yükümlülükleri.

Tanım: Zarar karşılama

Belirtilen koşullar altında bir sermaye aracının anaparasını veya diğer alacaklarını azaltan değer azaltma veya dönüştürme gibi sözleşmeye dayalı veya düzenleyici mekanizmalar.

İlgili ders: C2T5L5. Ürün kartları: İhraççının erken itfa hakkı bulunan borçlanma aracı, Alt sıralı ve zarar karşılama özellikli borçlanma aracı.

Tanım: Zirveden değer kaybı

Dış nakit akışlarının nasıl ele alındığı tanımlandıktan sonra, belirtilen önceki portföy değeri zirvesinden gerileme.

İlgili ders: C5T2L4. Ürün kartları: Portföy karşılaştırması ve karar kaydı.

Tanım: Zorunlu geri alım

Geçerli kural ve giderlere tabi olarak menkul kıymet teslim yükümlülüğünü karşılamak için düzenlenen alım.

İlgili ders: C3T8L4. Ürün kartları: Menkul kıymet ödüncüyle yurtiçi açığa satış.

Tanım: Zorunlu kapatma

Yine gerçekleşme koşullarına bağlı olan, aracının yönlendirdiği pozisyon azaltımı.

İlgili ders: C3T2L4. Ürün kartları: VİOP doğrusal vadeli işlemlerinin uygulama karşılaştırması.